Su uğrunda böyük müharibə başlayır
Yaxın Şərqdə torpaq, enerji və təhlükəsizlik mübarizəsinə yeni bir amil də əlavə olunur – su.
Crossmedia.az ˝Haber Global˝a istinadən xəbər verir.
srailin İordan çayının qərb sahilindəki su mənbələrinə nəzarəti, Qolan təpələri və Litani çayı ətrafındakı strateji hesablamalar bölgədə su resursları uğrunda rəqabəti yenidən gündəmə gətirib.
Qərb sahilindəki Fasayıl bölgəsindən yayılan son görüntülərdən sonra İsrailin su siyasəti ilə bağlı müzakirələr artıb. Bildirilir ki, bölgədə fələstinlilərə məxsus bəzi təbii şirin su mənbələrinin israilli məskunlaşanların istifadəsinə verilməsi su bölgüsü məsələsini yenidən ön plana çıxarıb.
Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, İsrailin Qərb sahilindən Qolan təpələrinə, Hermon dağına və İordaniya hövzəsinə qədər uzanan bölgədəki siyasətində su təhlükəsizliyi mühüm yer tutur.
Su uğrunda yeni cəbhə
Qərb sahilində yerləşən Dağ Akviferi həm İsrail, həm də Fələstin üçün əsas şirin su ehtiyatlarından biri hesab olunur. Xüsusilə İordan vadisi və C bölgəsində quyulara, təbii mənbələrə və kənd təsərrüfatı üçün suya çıxış uzun illərdir mübahisə mövzusudur.
Fələstin tərəfi bildirir ki, suya çıxış problemi yalnız içməli su ilə məhdudlaşmır, həm də kənd təsərrüfatının və bölgədə yaşayışın davamlılığına təsir edir.
Litani çayının strateji əhəmiyyəti
Bölgənin digər mühüm su mənbələrindən biri Livandakı Litani çayıdır. Təxminən 170 kilometr uzunluğunda olan çay Livanın Bekaa vadisindən başlayır və Aralıq dənizinə tökülür.
Litani çayı Livan üçün kənd təsərrüfatı, hidroenerji və su təminatı baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır. İsrail sərhədinə yaxın yerləşməsi səbəbindən çay uzun illərdir həm təhlükəsizlik, həm də strateji müzakirələrin mərkəzindədir.
Qolan və Hermon su xəritəsinin əsas nöqtələridir
Su təhlükəsizliyi baxımından digər kritik bölgə Qolan təpələridir. Bu ərazi yalnız hərbi üstünlük baxımından deyil, həm də su ehtiyatlarına nəzarət baxımından mühüm hesab olunur.
Qolan və Hermon dağı ətrafındakı mənbələr İordan çayı sistemini qidalandıran əsas su yollarından sayılır. İsrailin ən böyük şirin su ehtiyatlarından biri olan Təbəriyyə gölü də bu sistemin bir hissəsidir.
İsrail dəniz suyuna yönəlib
İsrail son illərdə Aralıq dənizi sahillərində qurduğu duzsuzlaşdırma zavodları ilə su təminatını gücləndirib. Lakin ekspertlər bildirirlər ki, təbii su mənbələri hələ də strateji əhəmiyyətini qoruyur.
Müharibə zamanı enerji xətləri və su infrastrukturlarının zədələnməsi ehtimalı göllərin, yeraltı suların və təbii mənbələrin əhəmiyyətini artırır.
Türkiyə də su dilemmasının mərkəzindədir
Yaxın Şərqin su xəritəsində Türkiyə də mühüm mövqeyə malikdir. Fərat və Dəclə çaylarının mənbələri Türkiyə ərazisində yerləşir və bu çaylar Suriya ilə İraqın su təhlükəsizliyi üçün həyati əhəmiyyət daşıyır.
Ekspertlər bildirirlər ki, bölgədə iqlim dəyişiklikləri, quraqlıq və əhali artımı fonunda transsərhəd sular məsələsi gələcəkdə daha böyük diplomatik mövzuya çevrilə bilər.
Su uğrunda gərginlik arta bilər
Su siyasəti üzrə ekspertlər hesab edirlər ki, Suriyanın yenidən qurulması, kənd təsərrüfatının bərpası və enerji ehtiyaclarının artması Fərat çayı üzərində tələbi yüksəldə bilər.
Analitiklər xəbərdarlıq edirlər ki, Yaxın Şərqdə gələcək qarşıdurmaların mərkəzində yalnız enerji və torpaq deyil, su resursları da əsas amillərdən biri ola bilər.
03:40 23.08.2026
Oxunuş sayı: 70
