16 yaşdan aşağı şəxslərin sosial şəbəkələrə girişi qadağan olunur- Alqışlandı
Azərbaycanda 16 yaşdan aşağı şəxslərin sosial şəbəkələrdən istifadəsinin qanunvericilik səviyyəsində məhdudlaşdırılması ilə bağlı qərar cəmiyyətdə geniş müzakirələrə səbəb olub. Təşəbbüsün əsas məqsədi yeniyetmələri rəqəmsal mühitdə yayılan zərərli məzmunlardan, sosial media asılılığından və psixoloji risklərdən qorumaq kimi təqdim edilir.
Lakin məsələ ilə bağlı fərqli yanaşmalar da mövcuddur. Bir tərəf hesab edir ki, yaş məhdudiyyəti uşaqların inkişafına müsbət təsir göstərə və onların sosial şəbəkələrdən həddindən artıq istifadəsinin qarşısını ala bilər. Digər tərəf isə düşünür ki, təkcə qadağa problemi həll etmir və əsas diqqət maarifləndirmə, valideyn nəzarəti və rəqəmsal savadlılığın artırılmasına yönəlməlidir.
Bəs qanunvericiliklə müəyyən edilən bu qadağa həqiqətən yeniyetmələri qoruya biləcəkmi? Gənclərin sosial media və lüzumsuz trend asılılığını azaltmaq üçün hansı mexanizmlər daha effektiv ola bilər?
Mövzu ilə bağlı sosioloq Mail Yaqubov Crossmedia.az-a açıqlama verib:
“Bu qanun qəbul edilsə, məncə, müsbət və doğru addım olar. Niyə? Çünki ortada konkret fakt var. Bu fakt ondan ibarətdir ki, sosial şəbəkələrdə yayılan əxlaqsız məzmunlar, anormal davranışlar yeniyetmələrin və uşaqların psixologiyasına, əxlaqına birbaşa mənfi təsir göstərir. Bunu artıq inkar etmək çətindir. Problem göz önündədir və bunun qarşısı alınmalıdır. Çünki insan uşaqlıq və yeniyetməlik dövründə bu cür anormal, əxlaqsız səhnələri, görüntüləri və danışıqları gördükdə, bu, onun psixologiyasına birbaşa təsir edir. Məşhur sosial psixoloq Albert Bandura deyirdi ki, uşaqlar gördüklərini öyrənirlər. Sosial şəbəkədə də eyni proses baş verir — uşaq görür və onu mənimsəyir. Sonrakı mərhələdə isə bu cür anormal və əxlaqsız məzmunlar travma yarada və insanın gələcək həyatına mənfi təsir göstərə bilər”.
Sosioloq əlavə edib ki, qanunun özü yaxşı və faydalı təşəbbüsdür: “Amma əsas sual budur: bu necə tətbiq olunacaq? Uşaqlarla birbaşa təmasda olan əsas şəxslər valideynlərdir. Deməli, ilk növbədə valideynlərlə sistemli iş aparılmalıdır. Dövlət səviyyəsində valideynlər üçün təlimlər keçirilməli, onlarla mütəmadi maarifləndirmə işi təşkil edilməlidir. Bundan əlavə, dövlət və özəl televiziyalarda bu mövzuya həsr olunmuş müntəzəm verilişlər hazırlanmalıdır. Təkcə bir dəfə yox, həftədə iki-üç dəfə və insanların daha çox izlədiyi saatlarda yayımlanmalıdır. Hazırda çox vaxt ən baxımlı saatlar mənasız əyləncə proqramlarına ayrılır, maarifləndirici verilişlər isə az izlənilən saatlara salınır. Halbuki əksinə olmalıdır. Maarifləndirici proqramlar "praym-taym" vaxtlarda yayımlanmalıdır ki, bu qanunun icrasına və cəmiyyətin maariflənməsinə dəstək versin. Həmin verilişlərə psixoloqlar, sosioloqlar dəvət olunmalı, müzakirələr aparılmalı, valideynlərə və cəmiyyətə faydalı məlumatlar çatdırılmalıdır”.
Ayhan
12:56 06.06.2026
Oxunuş sayı: 57
