İsrail qanunsuz məskunlarının Fələstin ərazilərinə hücumları yeni səviyyəyə çatıb
İsrailin "Bayraq Yürüşü" tədbirləri zamanı Qüdsün Köhnə Şəhərində baş verən hücumlar geniş beynəlxalq qınağa səbəb olub. Görüntülərdə əsasən İsrail qanunsuz sakinlərindən ibarət ifrat sağçı qrupların "Ərəblərə ölüm" şüarları səsləndirdiyi, fələstinli dükan sahiblərinə hücum etdiyi və mağazaları talan etdiyi göstərilir.
Crossmedia.az "HaberGlobal"-a istinadən xəbər verir.
Middle East Eye və Vocal Politics tərəfindən paylaşılan görüntülərdə həmçinin məskunlaşanların Qərb Şəriyəsində bir fələstinli ailənin itini çubuqla döydüyü və bəzi hallarda pişiklərin daşqalaq edildiyi və ya təpiklə öldürüldüyü aşkar edilib. Beynəlxalq təhlillər göstərir ki, bu qanunsuz məskunlaşanlar İsrail ordusu tərəfindən silahlandırılır və cinayətlərinə baxmayaraq hökumət tərəfindən qorunur.
İsrail məskunlaşma hərəkatının kökləri 1967-ci il Altı Günlük Müharibədən sonrakı dövrə gedib çıxır. İsrailin Qərb Sahili, Şərqi Qüds və Qəzzanı işğal etməsindən sonra dini-millətçi hərəkatlar, xüsusən də Quş Emunim, Fələstin ərazilərində yəhudi məskunlaşmaları salmağa başladı. Bu məskunlaşmalar Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Təhlükəsizlik Şurasının 242, 446 və 465 saylı qətnamələrində "beynəlxalq hüquqa zidd" kimi təsvir edilsə də, proses onilliklər ərzində sürətləndi. İsraildə yerləşən B'Tselem insan haqları təşkilatının məlumatlarına görə, bu gün Qərb Sahili və Şərqi Qüdsdə yaşayan məskunlaşmaçıların sayı 750.000-i keçib. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Humanitar İşlər üzrə Koordinasiya Ofisinin (OCHA) məlumatına görə, təkcə 2025-ci ildə minlərlə fələstinli məskunlaşmaçıların hücumları nəticəsində evlərini tərk etmək məcburiyyətində qalıb. Beynəlxalq Böhran Qrupu və Human Rights Watch təşkilatının təhlilləri göstərir ki, məskunlaşmaçı qruplar artıq sadəcə ideoloji icmalar deyil; onlar İsrail ordusu ilə koordinasiyalı şəkildə fəaliyyət göstərən yarı-mütəşəkkil hərbiləşdirilmiş qüvvələrə çevriliblər. Bildirilir ki, Qərb Sahilində silahlı məskunlaşma şəbəkələri, xüsusən də hökumətdə ifrat sağçı siyasətçilərin yüksəlişi ilə genişlənib. Mediada əvvəllər yayılmış məlumatlarda İsrail hökumətinin minlərlə məskunlaşmışa hücum tüfəngləri payladığı və bəzi yaşayış məntəqələrində mülki milis təlimləri təşkil etdiyi açıqlanırdı.
Son həftələrdə zorakılığın təkcə Qərb Şəriyəsində və Qəzzada deyil, həm də Qüds və Hayfa kimi qarışıq əhalisi olan şəhərlərdə artdığı bildirilir. "Əl-Cəzirə" və "Middle East Eye" telekanallarının məlumatına görə, Şərqi Qüdsün Xristian Məhəlləsində fələstinli mağaza sahiblərinə qarşı hücumlar həyata keçirilib. Bəzi görüntülərdə məskunlaşanların mağazalara zorla girməyə çalışdıqları və Fələstinli mülki şəxslərə daş və çubuqlarla hücum etdikləri göstərilir. Eyni dövrdə Qərb Şəriyəsindəki Ramallahın şimalındakı Atara kəndində zəncirlənmiş halda döyülən bir itin və daşqalaq edilərək öldürülən pişiklərin görüntüləri sosial mediada geniş qəzəbə səbəb olub. Birləşmiş Millətlər Təşkilatı və Beynəlxalq Əfv Təşkilatının hesabatlarına görə, İsrail təhlükəsizlik qüvvələri tez-tez məskunlaşanların hücumlarına müdaxilə etmir və ya günahkarlar cəzalandırılmır. BMT İnsan Hüquqları Şurasının son hesabatında məskunlaşanların zorakılığının "təşkilat cəzasızlığı mədəniyyəti" daxilində artdığı bildirilir. Hesabatda həmçinin Fələstinli mülki şəxslərin kənd təsərrüfatı torpaqlarının yandırıldığı, zeytun bağlarının məhv edildiyi və yüzlərlə evə hücum edildiyi qeyd olunub.
İsrailli insan haqları üzrə mütəxəssislər də məskunlaşma hərəkatının transformasiyasına diqqət çəkirlər. Beynəlxalq Böhran Qrupunun qiymətləndirmələrində Qərb Sahilindəki silahlı məskunlaşma qruplarının Fələstin əhalisini evlərindən qaçmağa məcbur etmək üçün sistematik qorxu siyasəti həyata keçirdiyi bildirilir. İnsan haqları təşkilatları xüsusilə ABŞ-ın İsrailə göstərdiyi hərbi və diplomatik dəstəyin bu terror prosesini gücləndirdiyini vurğulayırlar. Stokholm Beynəlxalq Sülh Araşdırmaları İnstitutunun (SIPRI) və ABŞ Konqresinin məlumatlarına görə, Vaşinqton İsrailə hər il milyardlarla dollar hərbi yardım göstərir. BMT Baş Assambleyasında atəşkəs çağırışlarına dəfələrlə veto qoyulması da beynəlxalq hüquqla bağlı müzakirələri qızışdırır. Beynəlxalq xəbər agentliklərinə danışan fələstinli ailələr Qərb Sahilində və Qüdsdə həyatın getdikcə təhlükəli hala gəldiyini bildirirlər. Mediada yayımlanan son görüntülər məskunlaşma hərəkatının təkcə siyasi deyil, həm də sosial və insani baxımdan yeni bir zorakılıq mərhələsinə qədəm qoyduğu ilə bağlı müzakirələri yenidən alovlandırdı.
23:46 22.05.2026
Oxunuş sayı: 61
