Dünyada yeniyetmələrin işə götürülməsi prossesinde ciddi artım müşahidə olunub
2026-cı ildə cəmi iki il əvvəlki ilə müqayisədə 14-17 yaş arası yeniyetmələri işə götürməyə hazır olan şirkətlərin sayı üç dəfə çox olacaq. Yetkinlik yaşına çatmayanların işə qəbuluna tələbat da artır - yay mövsümündən əvvəl onların iş axtarışı aktivliyi üçdə bir artıb.
Crossmedia.az xəbər verir ki, onlayn işə qəbul platformaları bu məlumatları TASS ilə paylaşıb.
Məktəb şagirdinin gözləyə biləcəyi əmək haqqı, ən çox tələb olunan peşələr və yeniyetmələrin işə götürülməsi üçün qanuni tələbləri müzakirə edirik.
Yarımştat işə maraq artır
Bayramların gəlməsi ilə iş mövsümü sona çatsa da, yetkinlik yaşına çatmayanlar üçün iş bazarı əksinə olaraq canlanır. "Hh.ru onlayn" iş axtarış xidmətinin məlumatına görə, 2026-cı ilin aprel-may aylarında işəgötürənlər yeniyetmələrə yarımştat iş təklif edən 1800-dən çox vakansiya elan ediblər (bu ilin mart ayı ilə müqayisədə 43% çox).
"SuperJob" onlayn platformasına görə, şirkətlərin 12%-i artıq yeniyetmələri işə götürür, daha 6%-i isə onlara təcrübə təklif edir.
"Müsbət tendensiya göz qabağındadır: iki il əvvəl təşkilatların yalnız 4%-i yetkinlik yaşına çatmayanları işə götürməyə hazır idi və hər 10 işəgötürəndən yalnız 1-i təcrübə təklif etməyə hazır idi".
Valideynlər də yeniyetmələrin yarımştat işləməsinə etiraz etmirlər.
"Yeniyetmələrin valideynlərinin 12%-i uşaqlarının tədris ili ərzində yarımştat işlədiyini, 25%-i isə yay tətili zamanı yarımştat işlədiyini bildirib".
Qanun nəyə icazə verir?
2025-ci ilin mart ayında əmək qanunvericiliyində qəbul edilmiş dəyişikliklər yeniyetmələrin əmək bazarına daha tez daxil olmasını da asanlaşdırdı: 14 yaş və yuxarı uşaqlar artıq işə götürülə bilərlər.
"İşə qəbul olmaq üçün 14 yaşlı uşağın valideynlərindən birinin yazılı razılığı olmalıdır. Əvvəllər qəyyumluq və himayə orqanlarının da razılığı tələb olunurdu. İndi isə bu, yalnız yetim və ya valideyn himayəsindən məhrum olan uşaqlar üçün tələb olunur", - deyə SuperJob analitikləri izah ediblər.
Əgər yeniyetmə artıq ümumi təhsili başa vurubsa, 15 yaşında valideyn və ya qəyyumluq orqanının razılığı olmadan işə başlaya bilər. Əgər artıq 16 yaşındadırsa, icazəyə ehtiyac yoxdur.
"Bəzi hallarda, hətta 14 yaşından əvvəl də iş tapmaq mümkündür, lakin bu, film istehsalı təşkilatlarında, teatrlarda, teatr və konsert təşkilatlarında və ya sirklərdə yaradıcı iş olmalıdır. Bu hallarda, yeniyetmənin adından valideynlərdən biri tərəfindən müqavilə imzalanmalı və qəyyumluq və himayə orqanlarının razılığı da alınmalıdır."
Qanun nəyi qadağan edir?
"Hh.ru" mətbuat xidməti yeniyetmələrin sağlamlığını və inkişafını qorumaq üçün onların işə qəbuluna bir sıra ciddi məhdudiyyətlərin tətbiq olunduğunu vurğulayıb. Bu məhdudiyyətlərə riayət etmək bütün işəgötürənlər üçün məcburidir.
Bu cür məhdudiyyətlərə aşağıdakılar daxildir:
Ağır və təhlükəli işlərin qadağan edilməsi: təhlükəli və ya təhlükəli şəraitdə, yeraltında və mənəvi inkişafa zərər verə biləcək ərazilərdə (qumar, gecə klubları, spirtli içkilərin, tütünün, zəhərli maddələrin və erotik materialların istehsalı və satışı) işləmək qəti qadağandır. Buraya, xüsusən də, icazə verilən maksimum çəkidən artıq ağırlıq qaldırmanın qadağan edilməsi daxildir;
əlavə iş saatlarının, gecə işlərinin və ezamiyyətlərin qadağan edilməsi ;
Sınaq müddətinin qadağan edilməsi: 18 yaşdan kiçik işçilər üçün işə qəbul zamanı sınaq müddəti müəyyən edilmir;
Maliyyə məsuliyyətinin qadağan edilməsi: yetkinlik yaşına çatmayanlar ilə tam maliyyə məsuliyyəti müqaviləsi bağlamaq qadağandır.
Qanun həmçinin iş saatlarına məhdudiyyətlər qoyur. Məktəb tətili zamanı işləyirlərsə, 14-15 yaşlılar həftədə 24 saatdan, 16-17 yaşlılar isə 35 saatdan çox işləməməlidirlər. Gündəlik iş saatları da 14 yaşlılar üçün dörd saat, 15 yaşlılar üçün beş saat və 16-17 yaşlılar üçün yeddi saatla məhdudlaşdırılıb.
01:40 21.05.2026
Oxunuş sayı: 47
