Qızılın qiyməti 10 ayda 2 min dollar ucuzlaşdı: Bahalaşma dövrü başa çatır?
2026-cı ilin əvvəlində tarixi rekordlara imza atan qızıl bazarı ilin sonuna yaxın kəskin eniş mərhələsinə qədəm qoyub. Yanvar ayında bir troya unsiyası 5535 dollara qədər yüksələn qiymətli metal noyabrın 21-də təxminən 3541 dollar səviyyəsinə geriləyib. Beləliklə, cəmi 10 aya yaxın müddətdə qızılın bir unsiyasının dəyəri təxminən 1994 dollar, başqa sözlə, 36 faiz ucuzlaşıb. Xüsusilə son günlərdə müşahidə olunan sürətli eniş bazarda satış təzyiqinin nə qədər gücləndiyini nümayiş etdirir. Təkcə son ticarət sessiyasında qızılın qiymətində təxminən 146 dollarlıq geriləmə qeydə alınıb.
Crossmedia.az "İnvesting.com"a istinadən xəbər verir ki, bu proses qızılın uzun müddət etibarlı investisiya və təhlükəsiz liman hesab edildiyi bir dövrdən sonra bazar iştirakçıları üçün ciddi siqnal kimi qiymətləndirilir. Bir müddət əvvəl rekord qiymətlərə doğru irəliləyən qiymətli metal indi son 14 ayın ən aşağı səviyyələrinə yaxınlaşıb.
Ucuzlaşmanın arxasında hansı amillər dayanır?
Qızılın qiymətindəki kəskin enişin əsas səbəblərindən biri ABŞ Federal Ehtiyat Sisteminin (FED) faiz dərəcələrini artıracağına dair gözləntilərin güclənməsidir. İnflyasiyanın gözləniləndən yüksək qalması, əmək bazarından gələn müsbət göstəricilər və FED rəsmilərinin sərt pul siyasətinin davam etdirilməsinə dair açıqlamaları investorların mövqeyinə təsir göstərib.
İnvestorlar FED-in dekabr ayında faiz artımına gedə biləcəyi ehtimalını daha ciddi nəzərdən keçirirlər. Reuters-in noyabrın 20-də yaydığı məlumata görə, bazarlarda dekabrda 25 baza bəndi həcmində faiz artımı ehtimalı 96 faizə qədər yüksəlib. Bu gözlənti qızılın cəlbediciliyini zəiflədən əsas faktorlardan biridir.
Məsələ ondadır ki, qızıl faiz gəliri gətirməyən investisiya aktividir. Faiz dərəcələri yüksəldikdə istiqrazlar və digər gəlir gətirən maliyyə alətləri investorlar üçün daha cəlbedici olur. Nəticədə qızıla tələbat zəifləyir və qiymət üzərində təzyiq artır. Eyni zamanda, yüksək faiz gözləntiləri ABŞ dollarının möhkəmlənməsinə səbəb olur. Dolların bahalaşması isə digər valyutalarla alış edən investorlar üçün qızılı daha baha edir.
Digər mühüm amil ABŞ fond bazarında, xüsusilə süni intellekt şirkətləri ilə bağlı səhmlərdə müşahidə olunan kəskin satışlardır. Maraqlı məqam budur ki, qızıl ənənəvi olaraq maliyyə bazarlarında qeyri-müəyyənlik və risk artdıqda qoruyucu aktiv hesab edilsə də, hazırkı şəraitdə bu xüsusiyyət onun qiymətini qorumağa kifayət etməyib.
Investing.com-un təhlilində qeyd olunur ki, süni intellekt sektorundakı səhmlərin ucuzlaşması nəticəsində bəzi investorlar digər aktivlərdəki zərərlərini qarşılamaq və marja tələblərini yerinə yetirmək üçün qızıl mövqelərini də satmağa məcbur olublar. Bu isə qiymətli metalın ucuzlaşmasını daha da sürətləndirib.
Qızıl bazarında son illərin ən ciddi enişlərindən biri
Spot qızılın qiyməti son ticarət sessiyasında 2,4 faiz azalaraq 3538,11 dollara enib. Qızıl fyuçersləri isə təxminən 4 faiz ucuzlaşaraq 3539 dollar səviyyəsində qərarlaşıb.
Həftəlik göstəricilər də mənzərənin nə qədər ciddi olduğunu ortaya qoyur. Spot qızıl həftə ərzində 8,9 faiz, fyuçerslər isə 9,3 faiz dəyər itirib. Beləliklə, fyuçers bazarında son illərin ən kəskin həftəlik enişlərindən biri qeydə alınıb.
Bu göstəricilər qızıl bazarında satışların təkcə qısamüddətli mənfəət götürmək məqsədi daşımadığını, investorların faiz siyasəti və qlobal iqtisadi perspektivlərlə bağlı gözləntilərinin də dəyişdiyini göstərir.
Qızıl yenidən bahalaşa bilərmi?
Hazırda əsas suallardan biri qızılın ucuzlaşmasının hansı səviyyədə dayanacağıdır. Qiymətin 3500 dollar həddinə yaxınlaşması bazar iştirakçılarının diqqətini bu psixoloji göstəriciyə yönəldib. Bu səviyyənin qorunub-qorunmayacağı yaxın dövr üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Bununla belə, qızılın qiymətinin yalnız FED-in faiz qərarlarından asılı olmadığını da nəzərə almaq lazımdır. Mərkəzi bankların qızıl alışları, geosiyasi risklər, qlobal borclanmanın artması və investorların uzunmüddətli təhlükəsiz aktivlərə tələbatı qiymətə təsir göstərməkdə davam edir.
Uzunmüddətli perspektivdə qızılın yenidən bahalaşması üçün fundamental amillər mövcud olsa da, bunun nə zaman baş verəcəyini dəqiq proqnozlaşdırmaq mümkün deyil. Əgər ABŞ-da inflyasiya zəifləsə, FED-in sərt pul siyasəti ilə bağlı gözləntilər dəyişsə və dolların mövqeləri zəifləsə, qızıl yenidən investorların diqqətini cəlb edə bilər. Əksinə, faiz artımı gözləntilərinin güclənməsi qiymətli metalın üzərindəki təzyiqi davam etdirə bilər.
Ucuzlaşma alıcılar üçün fürsətdir, yoxsa risk?
Qızılın yanvardakı rekord səviyyələrdən təxminən 36 faiz ucuzlaşması ilk baxışdan alıcılar üçün cəlbedici imkan təsiri bağışlaya bilər. Lakin qiymətin əvvəlki zirvədən xeyli aşağı düşməsi onun artıq minimum həddə çatdığı anlamına gəlmir.
Xüsusilə Azərbaycanda qızıl alan və bu metalı yığım vasitəsi kimi istifadə edən vətəndaşlar üçün beynəlxalq bazardakı dəyişikliklər diqqətlə izlənilməlidir. Dünya bazarında unsiyanın qiymətinin azalması yerli bazarda da qızılın ucuzlaşmasına zəmin yarada bilər. Bununla belə, Azərbaycanda pərakəndə satış qiymətlərinə dollar-manat məzənnəsi, əyar, emal xərcləri, mağazaların ticarət əlavələri və digər amillər də təsir göstərir.
Nəticə etibarilə, 2026-cı ilin əvvəlində rekord qiymətlərlə diqqət çəkən qızıl bazarı hazırda son 14 ayın ən ciddi sınaqlarından birini yaşayır. Yanvardan noyabra qədər baş verən təxminən 2 min dollarlıq ucuzlaşma göstərir ki, hətta ənənəvi təhlükəsiz aktivlər belə qlobal pul siyasətindəki dəyişikliklərdən və maliyyə bazarlarındakı dalğalanmalardan sığortalanmayıb. Qarşıdakı dövrdə FED-in qərarları, ABŞ dollarının dinamikası və mərkəzi bankların qızıl alışları qiymətli metalın gələcək istiqamətini müəyyənləşdirən əsas amillər olacaq.
İnvestinq.az
12:36 21.11.2026
Oxunuş sayı: 78