Bank borclarınız sizin əvəzinizdən ödəniləcək – yeni qayda
Bəzi hallarda vətəndaşlar banklardan kredit götürdükdən sonra özlərindən asılı olan və olmayan səbəblərdən maliyyə çətinlikləri ilə üzləşirlər. İş yerinin bağlanması, ixtisara düşmə və ya digər gözlənilməz hallar onların kredit öhdəliklərini vaxtında yerinə yetirməsini çətinləşdirir. Belə vəziyyətlərdə həm borc alan vətəndaş, həm də kredit verən bank müəyyən maliyyə riskləri ilə qarşılaşır. Kredit risklərinin sığortalanması mexanizminin tətbiqi isə bu problemlərin müəyyən qədər aradan qaldırılmasına, borcalanın gözlənilməz işsizlik səbəbindən yaranan maliyyə yükünün azaldılmasına və bankların kredit risklərindən qorunmasına xidmət edə bilər. Bununla belə, mexanizmin effektivliyi sığortanın şərtlərindən, əhatə etdiyi hallardan və ödəniş müddətindən birbaşa asılı olacaq. Bu mexanizm həm kredit götürən vətəndaşların, həm də bankların maraqlarını eyni dərəcədə qoruya biləcəkmi? Eyni zamanda, sığortanın tətbiqi vətəndaşlar üçün əlavə maliyyə yükü yaratmayacaq ki?
Mövzu ilə bağlı bank məsələləri üzrə ekspert Əkrəm Həsənov Crossmedia.az-a açıqlamasında qeyd edib ki, son zamanlar bu məsələ aktualdır: “Bu sığorta könüllü olacaq. Yəni məcburi qaydada tətbiq edilməyəcək. Ümumiyyətlə, bu, hər iki tərəf üçün sərfəli mexanizm hesab oluna bilər. Belə ki, bank kredit verir və borc alanın iş yerini itirdiyi halda onun kredit borcunun ödənilməsi məsuliyyətini sığorta şirkəti öz üzərinə götürür. Bu, ilk növbədə, bank üçün əlverişlidir. Çünki borc alan işini itirdikdə bank kreditin qaytarılması ilə bağlı problemlə üzləşmir və borcun ödənilməsini sığorta şirkətindən tələb edə bilir. Amma burada müəyyən nüanslar var. Hələlik sığortanın konkret şərtləri açıqlanmayıb. Xarici təcrübəyə əsaslanaraq deyə bilərəm ki, sığorta şirkətləri, adətən, kreditin bütün müddətini sığortalamırlar. Müəyyən müddət nəzərdə tutulur. Məsələn, altı ay və ya bir il. Bizdə bunun necə tətbiq olunacağını isə hələlik bilinmir”.
"Məsələn, bir nəfər üç illik kredit götürür və bir il sonra işini itirir. Xarici təcrübədə, adətən, sığorta şirkəti kreditin qalan iki ilinin ödənişini öz üzərinə götürmür. Əksər hallarda sığorta təminatı altı ay, maksimum bir il müddətini əhatə edir. Yəni borc alan işini itirdikdən sonra sığorta şirkəti müəyyən edilmiş müddət ərzində kredit ödənişlərini həyata keçirir. Bu baxımdan, sığortanın hansı müddəti əhatə edəcəyi mühüm məsələdir. İkinci vacib məqam isə işsiz qalmanın hansı hallarda sığorta hadisəsi hesab olunmasıdır. Söhbət işçinin öz ərizəsi ilə işdən çıxmasından və ya hər hansı səbəbdən işdən azad edilməsindən getmir. Burada əsasən iş yerinin bağlanması, yəni müəssisənin fəaliyyətini dayandırması nəticəsində şəxsin işsiz qalması nəzərdə tutulur”.
Ayhan
13:40 03.11.2026
Oxunuş sayı: 173
