Jurnalistə təpik atmaq – cəmiyyətin özünə təpik atmaqdır
Oktyabrın 28-də Bakının Yasamal rayonunda yerləşən 225 nömrəli məktəbdə baş verən faciə kifayət qədər ağır idi. Yeddinci sinif şagirdi dərs zamanı dördüncü mərtəbədən yıxılaraq həyatını itirmişdi. Bu hadisə cəmiyyəti sarsıtmışdı. Amma ondan sonra baş verənlər daha da təəssüf doğurucu oldu.
Hadisəni işıqlandırmaq üçün məktəbə gələn “Real TV”nin çəkiliş qrupu məktəbin həyətində bir qrup şagirdin və digər şəxslərin hücumuna məruz qaldı. Operator yerə yıxıldı, təpikləndi, başından və üzündən xəsarət aldı. Jurnalistlər öz peşə borclarını yerinə yetirirdilər – cəmiyyəti maraqlandıran, ictimai əhəmiyyət daşıyan bir faciə barədə məlumat toplayırdılar. Bunun müqabilində isə fiziki zorakılıqla qarşılaşdılar. Bu, sadəcə “insident” deyil. Bu, jurnalistin toxunulmazlığı prinsipinin açıq şəkildə pozulmasıdır.
Kim jurnalistə əl qaldırırsa, qanunu pozur. Jurnalistləri günahkar tərəf kimi təqdim etmək isə yanlış yanaşmadır. Uşaqların “psixoloji vəziyyəti” və ya “həssaslığı” adı altında zorakılığı yumşaltmağa çalışmaq olmaz. Bu, səhvdir. Faciəli hadisə zamanı uşaqların psixoloji vəziyyətinə hörmət etmək vacibdir – bunu heç kim inkar etmir. Amma bu hörmət heç vaxt peşə fəaliyyətini yerinə yetirən jurnalistə fiziki güc tətbiq etmək üçün bəhanə ola bilməz.
Maraqlıdır ki, hadisə zamanı məktəbdəki şagirdlərin heç birinin məktəbli formasında olmaması demək olar ki, müzakirə edilmir. Amma jurnalistlərin peşə etikasını pozduğuna dair şayiələr asanlıqla yayıla bilir. Bu, ikili standartın bariz nümunəsidir.
Jurnalist toxunulmazdır. İnformasiya toplamaq üçün hadisə yerinə, obyektə gedən, sahədə olan jurnalistin toxunulmazlıq hüququ var. Bu məsələ Azərbaycan Konstitusiyasının 47 və 50-ci maddələri, Media haqqında Qanunda və digər hüquqi sənədlərdə təsbit olunub. Azərbaycan dövləti, xüsusən Prezident İlham Əliyevin nümunəsində hər zaman mediaya, onun öz funksiyasını sərbəst şəkildə yerinə yetirməsinə xüsusi diqqət göstərir. Media həm də ictimai nəzarət mexanizmidir. Dövlət başçısının bu mövqeyindən məmurlar da, aidiyyəti qurumlar da, o cümlədən təhsil müəssisələri də nümunə götürməlidirlər. Jurnalistə qarşı fiziki güc tətbiq etmək qanunsuzluqdur, hüquqsuzluqdur.
Məsələ ilə bağlı Azərbaycan Mətbuat Şurasının mövqeyi isə tamamilə haqlı və prinsipialdır. Şura öz bəyanatında bildirib ki, jurnalistlərin qanuni peşə fəaliyyətinə maneələrin yaradılması, onlara qarşı fiziki güc tətbiqi və ya təhdidlər qəbuledilməzdir. Hər hansı mübahisə və narazılıq yarandığı halda belə, məsələnin həlli zorakılıqla deyil, qanunvericiliyin tələblərinə və qarşılıqlı hörmət prinsiplərinə uyğun şəkildə həyata keçirilməlidir. Bu sözlər dəqiq və yerindədir.
Hadisə ilə bağlı cinayət işi açılıb, üç nəfər məsuliyyətə cəlb olunub. Bu, müsbət haldır. Amma təkcə hüquqi məsuliyyət kifayət deyil. Cəmiyyət də öz mövqeyini aydın şəkildə bildirməlidir: jurnalistə əl qaldırmaq olmaz. Heç bir bəhanə ilə. Heç bir “psixoloji vəziyyət” adı altında. Heç bir “uşaqların həssaslığı” pərdəsi altında.
Biz, jurnalistlər, həmkarlarımızın yanında durmalıyıq. Çünki bu gün onlara edilən hücum, sabah hər birimizin başına gələ bilər. Jurnalistin toxunulmazlığı təkcə jurnalistin hüququ deyil – bu, cəmiyyətin özünün hüququdur. Bu hüququ qorumaq isə hamımızın borcudur.
13:57 30.10.2026
Oxunuş sayı: 322
