Körpənin yatağında bir əşya belə təhlükəyə çevrilə bilər: Pediatrdan valideynlərə xəbərdarlıq
ABŞ Xəstəliklərə Nəzarət və Profilaktika Mərkəzlərinin (CDC) məlumatları körpə ölümlərinin bir hissəsinin təhlükəsiz olmayan yuxu şəraiti ilə əlaqəli olduğunu göstərir. Xüsusilə həyatın ilk aylarında körpələrin yuxu zamanı nəfəs yollarının örtülməsi, yumşaq yataq səthləri və yataqdakı əlavə əşyalar boğulma riskini artıra bilər. Bu səbəbdən körpələrin necə və hansı şəraitdə yatızdırılması valideynlər üçün mühüm təhlükəsizlik məsələlərindən biridir.
Körpələr təhlükəsiz yuxu üçün hansı vəziyyətdə yatızdırılmalıdır, yataqda hansı əşyalardan istifadə etmək olmaz və valideynlərin yol verdiyi hansı yuxu vərdişləri təhlükəli nəticələrə səbəb ola bilər?
Mövzu ilə bağlı pediatr Aytən İsmayılzadə Crossmedia.az-a açıqlamasında bildirib ki, xüsusilə ilk aylarda körpələrin yuxu mühitində təhlükəsizlik qaydalarına ciddi əməl olunmalıdır:
“Yuxuda apnea, yəni nəfəsin müvəqqəti dayanması baş verə bilər. Bunun qarşısını almaq üçün xüsusilə bir yaşına qədər olan körpələri üzüüstə yatızdırmaq olmaz. Xüsusilə ilk 6 ayında, ən riskli dövr olan 1–2 və ya 3 ayadək körpələrdə qida aspirasiyası, yəni yeməyin nəfəs yoluna düşməsi riski yüksək olur.
Körpələrdə mədə girişinin tam qapanmaması və refluks tez-tez müşahidə edildiyi üçün düz müstəvidə yatdıqda mədə möhtəviyyatı udlağa, oradan isə nəfəs yollarına qayıda bilər. Bu da uşaqlarda qəfil ölümə və ya yuxuda apneaya səbəb ola bilər. Ona görə də körpələr maili istiqamətdə — çarpayının baş tərəfini təxminən 15 dərəcə qaldıraraq və böyrüüstə yatızdırılmalıdır.
Bununla yanaşı, ev şəraitində uşaq ölümlərinə digər uşaqların diqqətsizliyi də səbəb ola bilər. Məsələn, evdə 2–3 yaşlarında başqa bir uşaq varsa və o, etdiyi hərəkətin təhlükəsini dərk etmirsə, körpənin ağzına yad cisimlər — kişmiş, qoz, fındıq və digər əşyalar qoya bilər. Bu isə aspirasiyaya və boğulmaya gətirib çıxara bilər. Həmçinin uşaq körpənin üzünə yastıq ata və ya əmziyi ağzına güclə basıb saxlaya bilər. Təəssüf ki, təcrübədə evdəki digər uşaqların bu cür rəftarı nəticəsində uşaq ölümləri ilə rastlaşırıq.
Uşağın yatdığı yerdə parça, ağır döşək və ya yorğan kimi əşyalar çox olmamalıdır. Bütün yataq ləvazimatları uşağın ölçüsünə uyğun seçilməlidir. Materiallar çox və artıq olduqda uşaq onlara dolaşa və boğula bilər, valideynin isə bundan vaxtında xəbəri olmaya bilər.
Ona görə də yataqda mütləq uşağın ölçüsünə uyğun əşyalardan istifadə olunmalı, əlavə materiallar olmamalıdır. Çünki xüsusilə 6 ayına qədər olan körpələr yuxudan əvvəl və ya oyandıqdan sonra fəal əl-qol hərəkətləri edirlər. Bu zaman onlar yorğan-döşəyi özlərinə dolaşdıra, başları örtüyün altında qalaraq havasız şəraitdə boğula bilərlər”.
Zeynəb Həsən
20:15 06.10.2026
Oxunuş sayı: 51
