Plov satmaq kifayət deyil - Məkan yox, təcrübə satmalıyıq
Azərbaycan turizm potensialının artırılması istiqamətində müxtəlif layihələr həyata keçirsə də, ölkəyə gələn xarici turistlərin sayının davamlı artımı və yeni bazarlara çıxış hələ də əsas çağırışlardan biri olaraq qalır. Müasir dövrdə turisti cəlb etmək üçün təkcə təbii gözəlliklər, tarixi abidələr və müasir infrastruktur kifayət etmir. Ölkənin fərqləndirici turizm məhsulu, güclü beynəlxalq tanıtımı və insanlarda maraq oyadan hekayəsi də olmalıdır.
Məsələ ilə bağlı Crossmedia.az-a açıqlamasında turizm eksperti Lalə Paşayeva bildirib ki, turizm potensialımız var, amma bunu hələ tam formalaşmış və dünyada tanınan vahid turizm məhsuluna çevirə bilməmişik:
"Azərbaycanın əsas üstünlüyü tək bir məhsul deyil, çox fərqli təcrübələrin kiçik coğrafiyada birləşməsidir: Bakı, Qobustan, Şəki, Lahıc, Xınalıq, Qəbələ, Şahdağ, Naxçıvan, Xəzər dənizi, milli mətbəx və şərabçılıq. Problem ondadır ki, bunları sadəcə “görməli yerlər siyahısı” kimi deyil, bir hekayə və təcrübə məhsulu kimi satmalıyıq. Ən böyük boşluq məncə “nəyə sahibik?” ilə “dünyaya bunu necə danışırıq?” arasındadır.
Azərbaycanın çox güclü təbiəti, mətbəxi, tarixi və mədəni irsi var. Lakin beynəlxalq turist üçün bəzən Azərbaycan haqqında konkret və yadda qalan bir turizm obrazı formalaşmır. Məsələn, bəzi ölkələr bir məhsulla assosiasiya olunur: İsveçrə – Alp dağları, Türkiyə – İstanbul və Antalya, Maldiv – tropik ada, Gürcüstan – şərab və Qafqaz. Azərbaycan üçün isə bu qədər aydın və qlobal assosiasiyanı hələ tam yaratmamışıq. Ən çox Bakı, Xəzər dənizi, Heydər Əliyev Mərkəzi, neft, Qarabağ, Formula 1, Qafqaz və Şərq-Qərb arasında yerləşən ölkə obrazları yarana bilər. Bunlar ölkəni tanıtmaq üçün yaxşı başlanğıcdır, amma turizm üçün kifayət deyil. Çünki turistin beynində “Azərbaycan” sözünü eşidəndə “orada nə yaşaya bilərəm?” sualının cavabı da yaranmalıdır. Biz “Azərbaycan nədir?” sualından əlavə “Azərbaycanda turist nə hiss edəcək?” sualına da cavab verməliyik. Azərbaycanın ən güclü hekayəsi “Şərqlə Qərbin qovuşduğu, fərqli dünyaların bir ölkədə görüşdüyü yer” hekayəsidir. Azərbaycanın gücü yalnız qədim abidələrində deyil. Burada Qafqaz dağları ilə Xəzər dənizi, qədim kəndlərlə futuristik Bakı, Şərq mətbəxi ilə müasir şəhər həyatı, İpək Yolu tarixi ilə bugünkü Azərbaycan yan-yana mövcuddur. Yəni biz turistə sadəcə “Azərbaycana gəl” deməməliyik. “Şərqlə Qərbin qovuşduğu yeri öz gözlərinlə yaşa” deməliyik".
Ekspert qeyd edib ki, Azərbaycan təbiəti, mətbəxi, mədəniyyəti və tarixi xarici turistə düzgün təqdim edə bilir, amma hələ potensialının hamısını istifadə etmir:
"Məsələn, Azərbaycan mətbəxi çox zəngindir, amma xarici turistə sadəcə “plov, dolma, kabab” təqdim etmək kifayət deyil. Turistə məhsulun özünü yox, onun hekayəsini də satmaq lazımdır. Turist Şəkidə paxlava yeyirsə, ona sadəcə paxlava vermək yox, Şəki mətbəxinin, karvansarayların, İpək Yolunun və yerli həyatın bir hissəsini yaşatmaq daha güclü təcrübə yaradar. Eyni yanaşma təbiətə və tarixə də tətbiq olunmalıdır".
Məhəbbət Tərlanoğlu
17:30 05.08.2026
Oxunuş sayı: 63
