CV-də saxta məlumat: İşə qəbulun gizli təhlükəsi var
İş axtaran zaman ən vacib məsələ CV-dir. Cəlbedici və insan resursları mütəxəssislərini maraqlandıran CV-lər hazırlamaq isə çox az insanın bacarığıdır. Bu səbəbdən çoxları CV hazırlanmasında süni zəkadan istifadə edir. Bu da bəzi problemlərə gətirib çıxara bilər. Hətta artıq belə bir tendensiya var ki, süni intellekt (AI) əmək bazarına təsir göstərərək şirkətlərlə iş axtaranlar arasında inamsızlığı artırıb. İşəgötürənlər namizədlərin CV-lərinin etibarlılığına getdikcə daha çox şübhə ilə yanaşırlar və yeni işə götürülənlər vədlərlə real şərtlər arasında ciddi uyğunsuzluqlarla qarşılaşırlar. Bu gün iş axtaranlar həm CV-lərinin strukturunu təkmilləşdirmək, həm də səriştələrini şişirtmək üçün getdikcə daha çox neyron şəbəkələrdən istifadə edirlər. Bəzi namizədlər təcrübə və bacarıqlarını bəzəyir, eləcə də reallıqda mövcud olmayan nailiyyətləri şişirdirlər.
CV-də şişirdilmiş məlumatlar qeyd etməyin hüquqi əsasları barədə Crossmedia.az-a açıqlama verən əmək hüquqları üzrə ekspert Sahib Məmmədov bildirib ki, fərqi yoxdur, insan öz CV-sini və bioqrafik məlumatlarını hansı formada hazırlayır: süni intellektdən istifadə edir, yoxsa ənənəvi qaydada kompüterdə özü tərtib edir:
“Əsas məsələ ondadır ki, orada yazılan məlumatlar həqiqəti əks etdirməli, şəxsin əmək fəaliyyətini və təcrübəsini real şəkildə göstərməlidir. Süni intellektdən istifadə etmədən də kiminsə özü haqqında yalan məlumat yazması, saxta təcrübə, əlavə biliklər, kurslar və sertifikatlar göstərməsi mümkündür. Hətta təqdim edə bilər ki, filan kursları keçib, filan sertifikasiyanı tamamlayıb, filan iş yerlərində çalışıb. Amma bunun arxasında real təcrübə yoxdursa, bu, yalan məlumat hesab olunur. Təbii ki, heç bir ciddi işəgötürən şəxsi yalnız CV-si əsasında işə qəbul etmir. Namizəd mütləq müsahibəyə dəvət olunmalı və qiymətləndirilməlidir. Məsələn, dövlət qulluğunda imtahan prosesi var. Buraya test imtahanı, müsahibə mərhələsi və digər prosedurlar daxildir. Biznes strukturlarında da əksər hallarda namizədlər müəyyən imtahan və ya qiymətləndirmə prosesindən keçmədən işə qəbul edilmirlər. Ümumiyyətlə, peşə təşkilatlarında da test və müsahibə mərhələlərinin keçirilməsi vacibdir. Ən azı normal biznes sahələrində bunun üçün komissiya fəaliyyət göstərir. Onlar müsahibə aparır, namizədin əvvəlki iş təcrübəsini araşdırır, təqdim etdiyi sənədlərin doğruluğunu yoxlayırlar və s. Yəni elə deyil ki, şəxs özü haqqında yalan məlumat versin və bunun əsasında işə qəbul olunsun”.
Ekspert qeyd edib ki, qanunda belə hallar üçün məsuliyyət nəzərdə tutulmasa da, bunun həmin şəxslər üçün mənfi cəhətləri çoxdur:
“Şəxs özünü müəyyən şəkildə təqdim edir, amma işəgötürən həmin məlumatları yoxlayır. Əgər məlum olsa ki, o, yalan məlumat verib, bu, onun üçün mənfi nəticə yaradacaq. Hətta bundan sonra onun təqdim etdiyi doğru məlumatlara da ciddi yanaşılmayacaq. İşəgötürən onun sənədlərinə etibar etməyəcək və böyük ehtimalla namizədliyi rədd ediləcək. Yəni şəxs ilk növbədə özünə ziyan vurur. Əgər yazdıqlarının arxasında real bilik və bacarıq yoxdursa, işə qəbul olunsa belə, həmin işdə uzun müddət qala bilməyəcək. Üstəlik, işə qəbul və işdən azad edilmə də müəyyən prosedurlarla həyata keçirilir. Praktikada belə hallara rast gəlinir. Hətta süni intellekt yaranmamışdan əvvəl də insanlar CV-lərində həqiqətə uyğun olmayan məlumatlar yazır, müxtəlif kurslar və sertifikatlar əlavə edir, hətta saxta sertifikatlardan istifadə edirdilər. İndi də elə hallarla rastlaşırıq ki, bəzi saxta MMC-lər 10, 20 və ya 30 manata təşəkkürnamə və sertifikat satırlar. İnsanlar da onları alıb öz sənədlərinə əlavə edirlər. Amma işə başlayanda məlum olur ki, bunların heç bir real dəyəri və faydası yoxdur”.
İnsan resursları üzrə mütəxəssis İlkin Məmmədkərimov isə ümumiyyətlə, CV-nin süni intellekt vasitəsilə hazırlanmasını doğru hesab etmir:
“Hazırda internetdə CV hazırlamaq üçün çoxlu pulsuz saytlar mövcuddur. Həmin saytlara daxil olaraq hər bir insan öz CV-sini müstəqil şəkildə hazırlaya bilər. CV hazırlanması ilə peşəkar şəkildə məşğul olan şirkətlər var. Bu sahədə fəaliyyət göstərən kifayət qədər şirkət mövcuddur. Mən təsadüfi səhifələri və ya dələduzları nəzərdə tutmuram. Bazarda fəaliyyət göstərən bir neçə peşəkar şirkət var ki, təxminən 15-20 manat qiymət aralığında keyfiyyətli CV hazırlayırlar. Mən vətəndaşlara tövsiyə edirəm ki, CV-lərini bu cür peşəkar şirkətlərə hazırlatsınlar. Süni intellekt vasitəsilə hazırlanan CV forması, istifadə olunan şəkillər və PDF faylları dərhal seçilir. Yəni bunun üçün hər hansı bir proqramdan və ya texnoloji üsuldan istifadə etməyə ehtiyac yoxdur. Buna görə də hər bir vətəndaş CV-də özü ilə bağlı bütün məlumatları düzgün şəkildə qeyd etməlidir. İş təcrübəsi, iştirak etdiyi seminarlar, kurslar və digər məlumatlar ətraflı şəkildə göstərilməlidir. Eyni zamanda, şirkət namizədi niyə işə götürməlidir sualının cavabı da CV-də öz əksini tapmalıdır. Namizəd öz üstün cəhətlərini, bacarıqlarını və müsbət xüsusiyyətlərini mütləq qeyd etməlidir. CV diqqətçəkən olmalıdır. O, HR mütəxəssisinin diqqətini cəlb etməli və ilk baxışdan maraq yaratmalıdır. CV nə qədər dolğun və peşəkar görünsə, bir o qədər HR mütəxəssisinin marağını cəlb edir. Bundan sonra onlar CV-ni daha ətraflı araşdırır və uyğun hesab etdikləri namizədlərlə əlaqə saxlayırlar. Bu məqamlara mütləq şəkildə diqqət yetirmək lazımdır”.
Məhəbbət Tərlanoğlu
14:30 20.07.2026
Oxunuş sayı: 216
