WUF13 - Azərbaycanın şəhərsalma vizyonu dünyaya təqdim olunacaq
UN-Habitat tərəfindən təşkil olunan Ümumdünya Şəhərsalma Forumu — World Urban Forum (WUF) dünyanın şəhərsalma, urbanizasiya və dayanıqlı inkişaf sahəsində ən nüfuzlu beynəlxalq platformalarından biridir.
İlk dəfə 2002-ci ildə Nairobi şəhərində keçirilən forum son illərdə qlobal urban siyasətin formalaşdığı əsas müzakirə meydanına çevrilib.
Forumun əsas məqsədi sürətli urbanizasiya, məskən çatışmazlığı, iqlim dəyişikliyi, sosial bərabərsizlik, şəhər infrastrukturunun davamlılığı və insanların yaşayış keyfiyyəti ilə bağlı çağırışları müzakirə etmək, dövlətlər və beynəlxalq qurumlar arasında koordinasiyanı gücləndirməkdir.
Burada hökumətlər, bələdiyyələr, beynəlxalq təşkilatlar, alimlər, memarlar, şəhərsalma mütəxəssisləri, biznes strukturları, vətəndaş cəmiyyəti institutları və gənclər bir araya gəlirlər.
WUF artıq təkcə urbanizasiya forumu deyil, həm də qlobal inkişaf strategiyalarının müəyyənləşdirildiyi mühüm siyasi və iqtisadi platformaya çevrilib.
Müasir dövrdə şəhərlər iqtisadiyyatın, innovasiyanın və insan inkişafının əsas mərkəzləri hesab olunur. Buna görə də, şəhərlərin necə inkişaf etməsi artıq yalnız yerli məsələ deyil, qlobal təhlükəsizlik və inkişaf məsələsidir.
WUF13: Bakı dünya şəhərlərinin görüş nöqtəsinə çevrilir
WUF-un 13-cü sessiyası 17-22 may tarixlərində Bakı şəhərində keçiriləcək. Tədbir Azərbaycan hökuməti ilə UN-Habitat tərəfindən birgə təşkil olunur və dünyanın 130-dan çox ölkəsindən minlərlə iştirakçının qatılması gözlənilir.
Forumun rəsmi mövzusu: “Housing the World: Safe and Resilient Cities and Communities” (“Dünyanı məskənlə təmin etmək: Təhlükəsiz və dayanıqlı şəhərlər və icmalar”) kimi müəyyən olunub.
Bu mövzu təsadüfi seçilməyib. Hazırda dünya ciddi məskən böhranı ilə üz-üzədir. BMT-nin hesabatlarına görə, təxminən 3 milyard insan müxtəlif səviyyələrdə mənzil və yaşayış problemi yaşayır. 1 milyarddan çox insan qeyri-formal yaşayış məntəqələrində, infrastruktur baxımından zəif və riskli ərazilərdə yaşayır. Əhali artımı, urbanizasiya, müharibələr, iqlim dəyişiklikləri və iqtisadi bərabərsizliklər bu problemi daha da dərinləşdirir.
Məhz buna görə WUF13 təhlükəsiz, inklüziv, dayanıqlı və davamlı şəhər modelinin necə qurulmalı olduğu barədə qlobal fikir mübadiləsinin əsas platforması olacaq.
Forumun əsas məqsədi və strateji mahiyyəti
WUF13-in əsas mahiyyəti şəhərlərin gələcəyini müəyyənləşdirməkdir. Forum yalnız nəzəri müzakirələr üçün deyil, həm də praktik həll yollarının hazırlanması üçün təşkil olunur.
Sessiya çərçivəsində aşağıdakı istiqamətlər xüsusi diqqət mərkəzində olacaq:
• Dayanıqlı şəhərlərin qurulması;
• Mənzil siyasəti və əlçatan yaşayış;
• İqlim dəyişikliyinə uyğun urban inkişaf;
• “Yaşıl şəhər” konsepsiyası;
• Ağıllı şəhər texnologiyaları;
• İnklüziv və sosial ədalətli urban idarəetmə;
• İnfrastruktur təhlükəsizliyi;
• Şəhərlərdə rəqəmsal transformasiya;
• Post-münaqişə və post-fəlakət bərpa modelləri;
• Yeni Urban Gündəliyin (New Urban Agenda) icrasının monitorinqi;
• BMT-nin Dayanıqlı İnkişaf Məqsədlərinin, xüsusilə SDG 11-in həyata keçirilməsi.
WUF13 çərçivəsində nazirlər görüşü, Urban Expo sərgisi, beynəlxalq tərəfdaş tədbirləri, akademik sessiyalar, gənclər forumu və müxtəlif tematik müzakirələr keçiriləcək.
Bu forumun mühüm xüsusiyyətlərindən biri də odur ki, burada yalnız problemlər deyil, konkret həllər təqdim olunur. Müxtəlif ölkələrin uğurlu təcrübələri paylaşılır, innovativ şəhər modelləri nümayiş etdirilir və yeni əməkdaşlıq platformaları yaradılır.
Azərbaycanın WUF13-ə ev sahibliyi etməsi ölkənin beynəlxalq nüfuzunun və artan geosiyasi rolunun göstəricisidir. Son illərdə Azərbaycan yalnız enerji və nəqliyyat mərkəzi kimi deyil, həm də beynəlxalq tədbirlərin uğurlu təşkilatçısı kimi tanınıb.
Azərbaycanın 2026-cı ili “Şəhərsalma və Memarlıq İli” elan etməsi də WUF13-ün strateji əhəmiyyətini göstərir. Bu qərar dövlətin urban inkişaf məsələlərinə verdiyi önəmin göstəricisidir.
Bakı müasir infrastrukturu, nəqliyyat imkanları, təhlükəsizlik mühiti, beynəlxalq tədbir təcrübəsi və multikultural atmosferi ilə forum üçün ideal məkan hesab olunur. Tədbirin əsas məkanlarından biri kimi Bakı Olimpiya Stadionu nəzərdə tutulur.
Azərbaycan bu forum vasitəsilə özünün bir sıra mühüm layihələrini beynəlxalq ictimaiyyətə təqdim etmək imkanı qazanacaq.
Qarabağın bərpası və “ağıllı şəhər” modeli
WUF13 Azərbaycanın post-münaqişə dövründə həyata keçirdiyi genişmiqyaslı bərpa layihələrinin beynəlxalq təqdimatı baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
İşğaldan azad olunmuş ərazilərdə həyata keçirilən:
• “ağıllı şəhər”,
• “ağıllı kənd”,
• yaşıl enerji,
• rəqəmsal idarəetmə,
• dayanıqlı infrastruktur,
• ekoloji şəhərsalma
modelləri qlobal urban inkişaf nümunəsi kimi təqdim edilə bilər.
Xüsusilə, Zəngilan, Füzuli, Ağdam və digər bölgələrdə həyata keçirilən layihələr urbanizasiya və post-münaqişə bərpasının yeni modeli kimi beynəlxalq maraq doğurur.
Azərbaycan burada yalnız öz uğurlarını nümayiş etdirmir, həm də post-münaqişə şəhərlərinin necə yenidən qurulmalı olduğu barədə qlobal diskussiyaya töhfə verir.
Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzuna təsiri
WUF13 Azərbaycanın beynəlxalq imicinin daha da güclənməsinə ciddi təsir göstərəcək.
Forum:
• Azərbaycanın yumşaq gücünü artıracaq;
• beynəlxalq tərəfdaşlıqları genişləndirəcək;
• yeni investisiya imkanları yaradacaq;
• urban inkişaf və memarlıq sahəsində ölkənin mövqeyini gücləndirəcək;
• Azərbaycanın regional liderlik rolunu möhkəmləndirəcək.
Bu tədbir Azərbaycanı:
• dayanıqlı inkişaf,
• urban innovasiya,
• şəhər idarəçiliyi,
• iqlim adaptasiyası,
• müasir memarlıq
sahələrində fəal beynəlxalq oyunçu kimi təqdim edəcək.
WUF13 həm də Azərbaycanın İslam dünyası, Türk dünyası və Cənubi Qafqaz regionunda şəhərsalma sahəsində aparıcı platformaya çevrilməsi baxımından əhəmiyyətlidir.
COP29 təcrübəsi: WUF13 üçün güclü baza
COP29 Azərbaycanın beynəlxalq tədbir təşkilatçılığı sahəsində imkanlarını daha da gücləndirdi. 2024-cü ildə Bakıda keçirilən COP29 ölkənin logistika, təhlükəsizlik, diplomatik koordinasiya və beynəlxalq əməkdaşlıq imkanlarını nümayiş etdirdi.
WUF13 məhz bu təcrübənin davamı kimi qiymətləndirilir. Bir çox ekspertlərin fikrincə, COP29 Azərbaycanın iqlim diplomatiyasında rolunu artırdısa, WUF13 şəhərsalma və urban inkişaf sahəsində beynəlxalq nüfuzunu gücləndirəcək.
COP29 daha çox qlobal iqlim siyasətinə yönəldiyi halda, WUF13 insanların gündəlik yaşayışına birbaşa təsir edən urban problemlərin həllinə fokuslanır. Bu isə forumun praktiki əhəmiyyətini daha da artırır.
İqtisadi və sosial təsirlər
WUF13 Azərbaycanın iqtisadiyyatına da müsbət təsir göstərəcək. Forum:
• turizm sektorunu canlandıracaq;
• xidmət sektorunda aktivliyi artıracaq;
• hotellər, restoranlar və nəqliyyat sahəsində iqtisadi dövriyyəni yüksəldəcək;
• yeni biznes əlaqələri yaradacaq;
• urban texnologiyalar və innovasiya sahəsində əməkdaşlıqları genişləndirəcək.
Eyni zamanda, tədbir gənclərin, tələbələrin və yerli mütəxəssislərin beynəlxalq təcrübə qazanmasına imkan yaradacaq. Forum çərçivəsində keçiriləcək sərgilər və innovasiya təqdimatları Azərbaycanın şəhərsalma və texnologiya sektoruna yeni baxış gətirə bilər.
WUF13 Azərbaycan üçün sadəcə beynəlxalq tədbir deyil — strateji əhəmiyyət daşıyan qlobal platformadır.
Bu forum Azərbaycanın dayanıqlı inkişaf vizionunu, urban idarəetmə modelini və gələcək şəhərlər konsepsiyasını dünyaya təqdim etmək üçün mühüm fürsət yaradır.
Azərbaycan artıq regional güc olmaqla yanaşı, qlobal müzakirələrin keçirildiyi etibarlı beynəlxalq platformaya çevrildiyini nümayiş etdirir.
WUF13 bu baxımdan ölkənin beynəlxalq mövqeyini daha da gücləndirəcək, Bakını qlobal urban dialoqun əsas mərkəzlərindən birinə çevirəcək.
COP29-un uğurlu təcrübəsi, Qarabağda aparılan bərpa işləri, yaşıl enerji strategiyası və ağıllı şəhər layihələri WUF13 üçün Azərbaycanın əlində olan ən güclü üstünlüklərdəndir.
Bu forumun yaratdığı müzakirələr, əməkdaşlıqlar və layihələr uzunmüddətli perspektivdə Azərbaycanın şəhərsalma siyasətinə, beynəlxalq əlaqələrinə və iqtisadi inkişafına mühüm töhfələr verəcək.
Bakı artıq qlobal tədbirlər məkanı kimi özünü təsdiqləyib. WUF13 isə bu statusu daha da möhkəmləndirəcək və Azərbaycanı şəhərlərin gələcəyinin müzakirə olunduğu əsas beynəlxalq mərkəzlərdən birinə çevirəcək.
14:13 14.05.2026
Oxunuş sayı: 56
