Xorun səsində bir qadın gücü – dirijor Afaq Vəliməmmədovayla MÜSAHİBƏ
5-12 aprel tarixlərində Türkiyənin Alanya şəhərində keçirilmiş I Beynəlxalq “Caspi Art Sanat” beynəlxalq müsabiqə-festivalında Azərbaycandan həmyerlimiz Afaq Vəliməmmədova uğurla iştirak edərək, dirijorluq nominasiyası üzrə I yerə layiq görülüb.
Afaq xanım musiqi dünyasında yeni nəslin seçilən simalarındandır.
Bu uğur münasibətilə Afaq Vəliməmmədova ilə həmsöhbət olub onun musiqi yoluna, dirijorluq sənətinə və yaradıcılıq təcrübəsinə nəzər saldıq.
- Özünüzü oxuculara necə təqdim edərdiniz?
- Mən Afaq Vəliməmmədova xor və orkestr dirijoru, musiqi pedaqoqu və pianoçuyam. Bakı şəhəri 24 nömrəli 11 illik musiqi məktəbində pedaqoji fəaliyyətimi davam etdirirəm.
- Musiqi yolunuz necə başladı?
- Musiqi ilə tanışlığım uşaqlıq illərimdən başlayıb. Ailəmizdə musiqi ilə ilk dəfə məşğul olan böyük qardaşım olub. O, musiqi məktəbində 5 il qarmon təhsili alıb. Lakin ailəmizdə musiqini davam etdirərək, bu sənətin ardınca pillə-pillə irəliləyən ilk şəxs mən olmuşam.
Hələ erkən yaşlarımdan radio və televiziyadan eşitdiyim mahnıları dəqiq intonasiya edir, həmin melodiyaları qardaşımın qarmonunda ifa etməyə çalışırdım. Lakin çox kiçik və çəlimsiz olduğum üçün alətdə ifa etməkdə çətinlik çəkirdim.
Buna görə də atam mənə pianino hədiyyə etdi. O, məni gələcəkdə pianoçu kimi görmək istəyirdi. Çünki özü də mədəniyyət sahəsində çalışan, sənətə böyük sevgi ilə yanaşan insan idi.
8 yaşımda şəhid Elmas Rufullayev adına Lerik İncəsənət Məktəbinin fortepiano şöbəsinə daxil oldum. 7 illik musiqi təhsilimi başa vurduqdan sonra isə Lənkəran Dövlət Humanitar Kollecinə (əvvəlki Lənkəran Musiqi Kolleci) qəbul olundum.
Daha sonra Bakı Musiqi Akademiyasının xor dirijorluğu ixtisasına qəbul oldum. Professor Bibetta Vəkilovanın sinfində təhsil aldım və 2012-ci ildə akademiyanı bitirdim.
2016-cı ildə Azərbaycan Milli Konservatoriyasının magistr pilləsinə qəbul oldum və burada xalq artisti Cavanşir Cəfərovdan orkestr dirijorluğunun incəliklərini öyrəndim. 2018-ci ildə isə magistr təhsilimi fərqlənmə diplomu ilə başa vurdum.
Magistr təhsili illərində dirijorluq praktikam və kollektivlə iş təcrübəm daha da genişlənərək möhkəmləndi. Təhsil aldığım Azərbaycan Milli Konservatoriyasında iki xor və iki orkestr kollektivi fəaliyyət göstərirdi. Bunlar tələbə xoru və tələbə orkestri kollektivləri idi.
Bu dörd kollektivin hər biri ilə müntəzəm olaraq işləyirdim. Çünki dirijor kimi formalaşan hər bir magistr tələbənin təhsilinin əsasını məhz kollektivlə işləmək bacarığı təşkil edirdi. Özümüzün aranjiman etdiyimiz xor əsərlərini və orkestrləşdirdiyimiz musiqiləri tələbə xorları və orkestr kollektivləri ilə məşq edir, səsləndirirdik.
Konservatoriyada bu kollektivlərlə gənc dirijor kimi konsertlər vermək imkanı əldə edirdik və bu proses məni seçdiyim peşəyə daha da yaxınlaşdırırdı.
Bir sözlə, həm Bakı Musiqi Akademiyasında, həm də Azərbaycan Milli Konservatoriyasında çalışqan tələbə olduğum üçün özümlə qürur duyuram. Həyat yolumun bu iki ali təhsil ocağından keçməsi mənim üçün böyük şans və dəyərli təcrübə olub.
- Niyə məhz dirijorluq? Sizi bu sahəyə çəkən əsas motivasiya nə idi?
- Fortepiano təhsili aldığım dövrlərdən dirijorluğa marağım vardı. Tələbəlik illərində xorda oxuyurdum və xoru idarə edən dirijor nüəllimlərimi daim heyranlıqla izləyirdim. Onların hər bir hərəkəti, dirijorluq jestləri mənə çox maraqlı gəlirdi.
Eyni zamanda, dünya dirijorlarını izləyir, onların yaradıcılığı haqqında araşdırmalar aparırdım. Bu sahəyə marağım zamanla daha da dərinləşdi və peşəkar seçimə çevrildi.
- Sizi ilhamlandıran dirijorlar və ya musiqiçilər kimlərdir?
- Maestro Niyazi, Rauf Abdullayev və xüsusilə də, müəllimim xalq artisti Cavanşir Cəfərov mənim üçün böyük ilham mənbəyidir. Onların yaradıcılığı hər zaman mənə yol göstərib.
- Caspi Art Sanat müsabiqə-festivalı sizin üçün nə ilə fərqləndi?
- Müsabiqə-festivalında Azərbaycan, Türkiyə, Rusiya, Rumıniya və Qazaxıstan da daxil olmaqla ümumilikdə 7 ölkənin nümayəndələri iştirak edirdi. Bu baxımdan müsabiqə beynəlxalq mühiti, yüksək təşkilatçılığı və yaratdığı yaradıcı mübadilə imkanları ilə xüsusi olaraq seçildi.
Fərqli ölkələrdən olan iştirakçılarla ünsiyyət qurmaq mənim üçün olduqca dəyərli və yadda qalan bir təcrübə oldu.
Əvvəllər də müxtəlif beynəlxalq müsabiqələrdə iştirak etmiş və laureat adları qazanmışam. Lakin bu yarışma mənim üçün xüsusilə onunla fərqləndi ki, ilk dəfə ölkə xaricində özümü xor dirijoru kimi sınamaq imkanı əldə etdim.
- Hazırlıq prosesi necə keçdi?
- İlk dəfə müsabiqə haqqında ötən ilin noyabr ayında elan görmüşdüm, amma o zaman diqqət yetirməmişdim. Həmin dövrdə Qazaxıstan və Azərbaycanın birgə keçirtdiyi "Talantlar Aləmi" adlı beynəlxalq müsabiqədə laureat olmuşdum və özümdə biraz yorğunluq hiss edirdim.
Festivalla bağlı elan fevralda yenidən qarşıma çıxanda isə məndə maraq yarandı və araşdırmağa başladım. Repertuar olaraq Cahangir Cahangirovun xor əsərlərinə müraciət etdim və bu seçim mənim üçün çox uğurlu oldu.
Hazırlıq isə kifayət qədər intensiv oldu. Repertuar üzərində ciddi işlədim, həm texniki, həm də interpretativ baxımdan detallara diqqət yetirdim. Psixoloji hazırlıq da çox önəmli idi. Azərbaycan musiqisini ölkə xaricində təmsil etmək böyük məsuliyyət idi və bu işi layiqincə yerinə yetirmək mənim əsas məqsədim idi.
- Dirijorluq nominasiyasında 1-ci yer qazanmaq sizdə hansı hissləri yaratdı?
- Bu qələbə mənə həm böyük sevinc, həm də məsuliyyət hissi verdi. Əmək və zəhmətin qiymətləndirilməsi insana hər zaman motivasiya verir.
- Bir qadın üçün dirijor olmaq nə deməkdir?
- Bu, həm güc, həm də daxili sabitlik tələb edən yoldur. Müasir dövrdə qadın dirijorların öz sözünü daha inamla deməsi sevindiricidir.
- Musiqi kollektivi ilə işləyərkən ən çətin məqam nə olur?
- Ən çətin məqam bütün ifaçıları eyni emosional və interpretativ dalğaya gətirməkdir. Bu isə həm texniki, həm də psixoloji ustalıq tələb edir.
- Sizcə yaxşı dirijoru digərlərindən fərqləndirən əsas keyfiyyət nədir?
- Məncə əsas fərq musiqini dərindən dərk etmək və onu kollektivə düzgün ötürmək bacarığıdır. Yaxşı dirijor, eyni zamanda aydın jest, düzgün dirijorluq texnikasına, liderlik qabiliyyətinə və emosional idarəetməyə sahib olmalıdır. O, kollektivinə ailə kimi yanaşmalı, hər bir ifaçıya fərdi diqqət göstərməlidir. Xüsusilə, uşaq kollektivlərində bu çox vacibdir.
- Qarşıdakı dövr üçün hansı planlarınız var?
- Yaradıcılıq fəaliyyətimi genişləndirmək, yeni layihələrdə iştirak etmək və pedaqoji fəaliyyətimi daha da inkişaf etdirmək əsas planlarımdandır.
P.S. Sonda Afaq Vəliməmmədova bildirdi ki, musiqi onun üçün sadəcə peşə deyil, həm də həyat tərzidir:
“İşimə, peşəmə və şagirdlərimə çox bağlıyam. Xor kollektivi ilə işləyəndə özümü ən xoşbəxt insan kimi hiss edirəm. Nə yaxşı ki, bu peşənin içindəyəm”.
15:40 23.04.2026
Oxunuş sayı: 59
