Muğamla cazı birləşdirən sənətkar – Vaqif Mustafazadənin doğum günüdür
Bu gün Azərbaycan caz musiqisinin banisi, görkəmli pianoçu və bəstəkar Vaqif Mustafazadənin doğum günüdür. Onun yaratdığı yeni musiqi üslubu caz ilə muğamın sintezi Azərbaycan musiqi tarixində tamamilə yeni bir səhifə açıb.
Vaqif Mustafazadə 16 mart 1940-cı ildə Bakı şəhərinin qədim məkanlarından biri olan İçərişəhərdə anadan olub. Atasının erkən vəfatından sonra onun tərbiyəsi ilə anası məşğul olub. Musiqi müəlliməsi olan anası oğlunun istedadını erkən yaşlarından hiss edərək onun musiqiyə olan marağını inkişaf etdirməyə çalışıb.
1963-cü ildə Asəf Zeynallı adına Bakı Musiqi Kollecini bitirən Vaqif Mustafazadə daha sonra Bakı Musiqi Akademiyasında təhsilini davam etdirib. Tələbəlik illərindən etibarən o, kiçik konsertlərdə və klublarda çıxış edərək caz musiqisinə özünəməxsus yanaşmasını nümayiş etdirməyə başlayıb. Onun repertuarında əsasən klassik caz, blyuz və ritmik kompozisiyalar yer alırdı.
1960-cı illərdən etibarən musiqiçi müxtəlif ansambllara rəhbərlik edib. “Orero” ansamblı, “Qafqaz” caz üçlüyü, “Leyli” və “Sevil” vokal-instrumental qrupları, eləcə də “Muğam” instrumental ansamblı onun yaradıcılıq yolunun mühüm mərhələlərindən hesab olunur.
Onun yaradıcılığı beynəlxalq caz mühitində də yüksək qiymətləndirilib. Sənətkar “Tallin-66” və “Tbilisi-78” caz festivallarının laureatı olub. 1978-ci ildə Monakoda keçirilən Beynəlxalq Caz Festivalında isə “Əzizəni gözləyirəm” kompozisiyası ilə birincilik qazanaraq festivalın əsas mükafatına – “Ağ royal”-a layiq görülüb.
Vaqif Mustafazadə Azərbaycan musiqisində yeni bir istiqamətin əsasını qoyub. O, milli muğam improvizasiyasını klassik Amerika caz musiqisi ilə birləşdirərək “caz-muğam” adlanan unikal üslub yaradıb. Bu üslub sonradan Azərbaycan caz məktəbinin əsas istiqamətlərindən birinə çevrilib.
1979-cu ildə sənətkar Azərbaycan Respublikasının əməkdar artisti fəxri adına layiq görülüb. Onun sənəti ölümündən sonra da yüksək qiymətləndirilib və 1982-ci ildə Azərbaycan Dövlət Mükafatı ilə təltif olunub.
Təəssüf ki, böyük musiqiçinin həyatı erkən sona çatıb. O, 16 dekabr 1979-cu ildə Daşkənddə konsert zamanı səhnədə “Əzizəni gözləyərkən” kompozisiyasını ifa edərkən ürək tutmasından vəfat edib. Vaqif Mustafazadə Bakıda dəfn olunub.
Vaqif Mustafazadənin yaradıcılığına nəzər saldıqda aydın görünür ki, o, sadəcə istedadlı pianoçu deyil, həm də musiqidə yeni düşüncə forması yaradan sənətkar idi. O dövrdə caz və muğam fərqli musiqi dünyalarının nümayəndələri hesab olunsa da, Mustafazadə bu iki üslubu ustalıqla bir araya gətirərək tamamilə yeni bir musiqi dili formalaşdırdı.
Onun ifasında həm milli, həm də universal səslənən bir musiqi ortaya çıxır. Məhz bu səbəbdən Vaqif Mustafazadənin yaradıcılığı təkcə Azərbaycan musiqisi üçün deyil, dünya caz mədəniyyəti üçün də maraqlı və dəyərli hesab olunur.
Bu gün onun yaratdığı caz-muğam ənənəsi yeni nəsil musiqiçilər tərəfindən davam etdirilir. Sənətkarın adı isə Azərbaycan caz tarixində yenilikçi düşüncənin və yaradıcılıq cəsarətinin simvolu kimi yaşayır...
Türkanə Məşədiyeva
13:53 16.03.2026
Oxunuş sayı: 1231
