Bitcoin ucuzluşa- ucuzlaşa gedir - Səbəbləri açıqlandı
Dünyanın ən böyük kriptovalyutası - Bitkoin bu yaxınlarda 2022-ci ildən bəri ən böyük çöküşünü yaşadı. Oktyabr ayında onun dəyəri 120 min dollar idi, lakin ötən cümə günü qiymət 60 min dollara düşdü. Beləliklə, Bitkoinin maliyyə turbulentliyi dövründə vəsaiti qoruya bilən yeni qızıla çevrildiyi illüziyası puç oldu.
Kriptovalyutadan qazanmaq xəyalının bədəli çox ağır oldu: Bitkoinin qiyməti 120 min dollardan 60 min dollara, bazar kapitallaşması isə 4,3 trilyon dollardan 2 trilyon dollara düşdü. Doğrudur, Bitkoin daha sonra itkilərinin bir hissəsini bərpa edərək 64 min dollardan yuxarı qalxdı. Lakin bunlar hələ də Donald Trampın kripto sənayesinə dəstəyini bildirdiyi ABŞ prezident seçkilərindən bir ay əvvəl, 2024-cü ilin oktyabr ayından bəri ən aşağı səviyyələrdir.
Bu barədə Crossmedia.az-a danışan iqtisadçı- ekspert Rəşad Həsənov bildirib ki, qızılın qiyməti qlobal sosial, iqtisadi və siyasi proseslərin bir barometri, eyni zamanda mühüm ölçü meyarı kimi nəzərdən keçirilə bilər, çünki bu investisiya aləti sadalanan istiqamətlər üzrə formalaşan konyunkturaya son dərəcə həssas reaksiya verir:
"Xüsusilə 2025-ci il və sonrakı dövrdə qızılın qiymətində baş verən dəyişikliklər əsasən geosiyasi konyunkturun pisləşməsi, ABŞ administrasiyasının heterodoks iqtisadi siyasətləri, proqnozlaşdırma mühitinin zəifləməsi, eləcə də Federal Ehtiyat Sisteminin müstəqilliyinə yönəlmiş təhdidlər və bu istiqamətdə həyata keçirilən təzyiq siyasətinin nəticələri ilə bağlıdır. Bununla yanaşı, ABŞ dollarının gələcəyi ilə bağlı artan risklər də qiymətlərin formalaşmasına ciddi təsir göstərən amillər sırasındadır. Geoosiyasi müstəvidə 2025-ci ildə İran–İsrail arasında baş vermiş 12 günlük müharibə, həmçinin 2026-cı ilin yanvar ayında ABŞ ilə İran arasında münasibətlərin yenidən gərginləşməsi qızıl bazarına əhəmiyyətli təsir göstərib. Hazırda müşahidə olunan müəyyən ucuzlaşma yalnız qısa müddətli dövrə – yanvar ayının sonlarında bir neçə sessiya ərzində formalaşan qiymətlərə aid edilə bilər. İki gün ərzində bir unsiya qızılın qiyməti 5600 dollara qədər yüksəlib, ardınca isə gözlənilən korreksiya baş verib və qiymət 4400 dollara qədər geriləyib. Bu proses məntiqli idi, çünki həmin mərhələdə geosiyasi və institusional gərginlik pik həddə çatmışdı. ABŞ Federal Ehtiyat Sisteminə yeni rəhbərliyə namizədin açıqlanması, mövcud rəhbərə münasibətdə faktiki olaraq cinayət işinin başlanması və ümumilikdə mürəkkəbləşmiş siyasi-iqtisadi mühit bazarlarda yüksək volatillik yaradıb".
Ekspert bildirib ki, sonradan daha ehtiyatlı davranış siqnallarının verilməsi qiymətlərin müəyyən qədər optimallaşmasına səbəb olub, lakin bu, qızılın bahalaşma trendinin dayanması anlamına gəlmir. "Hazırda bir unsiya qızıl təxminən 4900 dollar səviyyəsində təklif olunur ki, bu da kifayət qədər yüksək göstəricidir. Müqayisə üçün qeyd edək ki, 2025-ci ilin fevral ayında bir unsiya qızılın qiyməti 2700–2800 dollar aralığında idi və indiki səviyyə əhəmiyyətli artımı əks etdirir. Beynəlxalq maliyyə korporasiyalarının proqnozlarına əsasən, 2026-cı il ərzində də qızılın bahalaşma meyllərinin davam edəcəyi gözlənilir. Orta hesabla ilin sonuna doğru bir unsiya qızılın qiymətinin 6000 dollara qədər yüksələ biləcəyi ehtimal olunur. Müvafiq institutların qiymətləndirməsinə görə, qızılın qiymətini yuxarı istiqamətdə təzyiq altında saxlayan fundamental amillər hələ də qüvvədədir".
R. Həsənov xüsusilə ABŞ–İran münasibətlərinə diqqət çəkərək bildirib ki, danışıqlar prosesinin ciddi nəticə verəcəyi ehtimalı aşağı qiymətləndirilir və münasibətlərin hərbi müstəviyə keçmə riski yüksək olaraq qalır: "Bu isə təhlükəsiz liman aktivi kimi qızılın qiymətinə əlavə dəstək verir. İran faktoru ümumi konyunkturaya təsir edən elementlərdən yalnız biridir və digər struktur, makroiqtisadi amillər də paralel şəkildə öz təsirini qoruyur. Onun sözlərinə görə, son günlər, xüsusilə həftənin ilk günündə müşahidə olunan ucuzlaşma əsasən ABŞ dollarının möhkəmlənməsi ilə bağlı idi. Lakin artıq yenidən qızılın qiymətində yuxarı istiqamətli dinamika müşahidə olunur ki, bu da bazarda bahalaşma gözləntilərinin hələ də güclü olduğunu göstərir".
Sonda iqtisadçı qeyd edib ki, orta və uzunmüddətli perspektivdə vəziyyətin dəqiq proqnozlaşdırılması çətin olaraq qalır: "Bununla belə, mövcud geosiyasi risklər, ABŞ ilə İran arasında münasibətlərin daha da gərginləşmə ehtimalı və mümkün hərbi qarşıdurma ssenarisi qızılın qiymətinə artım yönlü təzyiqi qoruyur. Bundan əlavə, ABŞ dollarının məzənnəsi də növbəti dövrlərdə qızılın qiymət formalaşmasında həlledici rol oynayacaq. May ayında Federal Ehtiyat Sisteminə rəhbərliyin təyin olunması, yeni rəhbərliyin likvidlik siyasəti və ABŞ administrasiyasının mümkün "ucuz dollar" strategiyasına təsir imkanları bazarların diqqət mərkəzində qalmaqdadır. Bu amillərin praktikada necə işləyəcəyi qızıl bazarının növbəti mərhələdəki trayektoriyasını müəyyən edən əsas faktorlar sırasında olacaq".
Nigar Yahyazadə
15:32 20.02.2026
Oxunuş sayı: 600
