Deputat: Ermənistanın Azərbaycana qarşı müharibə cinayətlərinin ifşası davam edir
İtkin düşmüş şəxslərin taleyinin müəyyənləşdirilməsi Azərbaycan üçün münaqişənin ağır humanitar nəticələrinin aradan qaldırılması baxımından əsas məsələlərdən biri olaraq qalır. Ermənistanın Azərbaycana qarşı 30 ildən artıq davam edən hərbi təcavüzü nəticəsində 4 010 azərbaycanlı itkin düşmüş şəxs kimi qeydə alınıb. İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə indiyədək 32 kütləvi məzarlığın aşkarlanması isə itkinlərin taleyinin araşdırılmasının miqyasını və əhəmiyyətini bir daha ortaya qoyur.
Prezident İlham Əliyev Bakı Dialoqu formatında IV beynəlxalq konfransın iştirakçılarına müraciətində bildirib ki, itkin düşmüş şəxslərin taleyinin müəyyənləşdirilməsi dövlətin daim diqqət mərkəzindədir. Dövlət başçısı Azərbaycanının bu istiqamətdə bütün imkanlarını səfərbər etməyə davam edəcəyini vurğulayıb və itkin azərbaycanlıların taleyi barədə məlumatların təqdim edilməsinin qarşılıqlı etimadın möhkəmləndirilməsi və regionda dayanıqlı sülhün təmin olunması baxımından vacibliyini qeyd edib.
Crossmedia.az-a açıqlamasında Milli Məclisin deputatı Nigar Məmmədova Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsi nəticəsində itkin düşmüş şəxslərin taleyinin müəyyənləşdirilməsi məsələsinin beynəlxalq platformalarda diqqətdə saxlanılmasının vacibliyini bildirib. Onun sözlərinə görə, 4010 azərbaycanlının taleyinin bu günədək məlum olmaması həm humanitar, həm də beynəlxalq əməkdaşlıq baxımından mühüm məsələdir.
“Ermənistanın Azərbaycana qarşı müharibə cinayətlərinin bu gün beynəlxalq platformalarda ifşası davam edir. Otuz ildən artıq davam edən hərbi təcavüzün ən ağır humanitar nəticələrindən biri minlərlə azərbaycanlının itkin düşməsidir. Uşaqlar, qadınlar və ahıllar da daxil olmaqla, 4010 azərbaycanlının taleyi bu günədək məlum deyil. Bu baxımdan Azərbaycanın beynəlxalq təşkilatlardan gözləntiləri var. Burada söhbət insan həyatından, illərdir onların yolunu gözləyən ailələrdən gedir”, - deyə deputat qeyd edib.
Nigar Məmmədova Ermənistanın əlində olan məlumatların təqdim edilməsinin vacibliyini vurğulayıb: “Azərbaycan haqlı olaraq Ermənistandan əlində olan bütün məlumatları təqdim etməsini tələb edir. Buraya kütləvi və fərdi dəfn yerləri barədə məlumatlar, arxiv sənədləri, mümkün şahid ifadələri və itkin şəxslərin taleyinin müəyyənləşdirilməsinə kömək edə biləcək digər məlumatlar daxildir. Prezident İlham Əliyev də beynəlxalq konfransa müraciətində məhz bu məlumatların təqdim olunmasını və müvafiq arxivlərə çıxışın təmin edilməsini xüsusi vurğulayıb”.
Deputat beynəlxalq təşkilatların bu prosesdə rolunun əhəmiyyətli olduğunu bildirib: “Burada beynəlxalq təşkilatların rolu xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycan BMT və digər aidiyyəti beynəlxalq qurumların axtarış, məlumat mübadiləsi, məhkəmə-tibbi ekspertiza və ailələrin məlumatlandırılması istiqamətlərində daha fəal olmasını gözləyir. Cənab Prezidentin müraciətində bu sahədə beynəlxalq səylərin gücləndirilməsi, müasir texnologiyalardan istifadə və mütəxəssis potensialının artırılması ayrıca qeyd olunur”.
Onun sözlərinə görə, müasir texnologiyalar itkin şəxslərin taleyinin müəyyənləşdirilməsi üçün əlavə imkanlar yaradır: “Müasir texnologiyalar itkin şəxslərin taleyinin müəyyənləşdirilməsi prosesində yeni imkanlar yaradır. Beynəlxalq ekspertlər də bu qənaətdədir ki, DNT analizi, məhkəmə-tibbi ekspertiza, rəqəmsal məlumat bazaları, peyk görüntüləri və digər texnoloji vasitələr dəfn yerlərinin müəyyənləşdirilməsinə və insan qalıqlarının identifikasiyasına kömək edə bilər. Beynəlxalq Qızıl Xaç Komitəsinin fəaliyyəti də göstərir ki, belə proseslərdə DNT uyğunlaşdırılması mühüm vasitələrdir”.
Nigar Məmmədova Prezident İlham Əliyevin BMT çərçivəsində itkin düşmüş şəxslərlə bağlı xüsusi mexanizmin yaradılması təklifinə də diqqət çəkib: “Prezident İlham Əliyev BMT çərçivəsində itkin düşmüş şəxslər üzrə xüsusi mexanizmin yaradılmasını zəruri hesab etdiyini bildirib. Belə mexanizm problemin qlobal səviyyədə diqqətdə saxlanmasına, dövlətlər arasında məlumat mübadiləsinin sistemləşdirilməsinə və axtarış proseslərinin əlaqələndirilməsinə xidmət etmiş olar”.
Deputat hesab edir ki, beynəlxalq əməkdaşlıq konkret nəticələrlə müşayiət olunmalıdır: “Əslində, Azərbaycan bu məsələdə beynəlxalq əməkdaşlığın yalnız bəyanatlar səviyyəsində qalmasını deyil, konkret nəticələrə gətirib çıxarmasını gözləyir. Çünki otuz ildən artıq müddətin keçməsi problemin aktuallığını azaltmır. Əksinə, zaman keçdikcə şahidlərin, sənədlərin və digər mühüm məlumat mənbələrinin itirilməsi axtarış prosesini daha da çətinləşdirə bilər”.
Nigar Məmmədova Ermənistanın malik olduğu məlumatları açıqlamasının xüsusi əhəmiyyət daşıdığını vurğulayıb: “Bu baxımdan Ermənistanın malik olduğu məlumatların açıqlanması xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Prezident İlham Əliyevin ifadə etdiyi kimi, insan həyatı ilə bağlı məlumatlar siyasi şərtləndirmə predmetinə çevrilməməlidir. İtkin şəxslərin taleyinin müəyyənləşdirilməsi həm də regionda davamlı sülh və qarşılıqlı etimadın möhkəmləndirilməsinin tərkib hissəsidir”.
Nigar Xəlilli
20:45 07.10.2026
Oxunuş sayı: 58
