Azərbaycanın dünyaya Xankəndi mesajı: "Xan"ın şəhəri dəyişir və gəncləşir

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin göstərişi və rəhbərliyilə Xankəndidə böyük tələbə şəhərciyinin yaradılması və müasir təhsil infrastrukturunun qurulması prosesi aparılır. Layihə çərçivəsində Qarabağ Universiteti və ona bağlı yeni akademik binalar, tələbə yataqxanaları və digər təhsil mərkəzləri inşa edilir. Bu kampus təkcə təhsil məkanı olmaqla kifayətlənməyəcək, eyni zamanda tələbələrin sosial, intellektual və peşəkar inkişafına yönəlmiş geniş imkanlar təqdim edəcək. Beləliklə, Xankəndidə yaradılacaq tələbə şəhərciyi yalnız təhsil mərkəzi deyil, həm də regionun gənc nəsli üçün sosial, intellektual və mədəni inkişaf məkanı olacaq. Yeni kampus, qabaqcıl texnologiyalar, güclü maddi-texniki baza və müasir infrastrukturu ilə tələbələri milli və bəşəri dəyərlərə bağlı, peşəkar və sosial cəhətdən fəal gənclər kimi yetişdirməyi hədəfləyir.

Tələbə şəhərciyi barədə Crossmedia.az-a açıqlama verən BDU-nun professoru Elza Mollayeva qeyd edib ki, Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Xankəndidə tələbə şəhərciyinin salınması və təhsil infrastrukturunun yaranması ilə bağlı verdiyi  bəyanat  Xankəndi şəhərində böyük tələbə şəhərciyinin inşasını nəzərdə tutur: "Buraya Qarabağ Universiteti və ona bağlı yeni akademik bina, tələbə yataqxanaları daxil edilə bilər. Bir neçə mərhələdə reallaşdırılan və həm ölkəmizin, həm də ümumi Cənubi Qafqaz  evinin təhsil potensialını artırmaq kimi missiyanı yerinə yetirən bu böyük və milli-mədəni əhəmiyyətli layihənin artıq baza hissəsi həyata keçirilib. 44 günlük Vətən müharibəmizdə əldə etdiyimiz böyük qələbədən sonra Qarabağın bərpası təhsil müəssisələrinin sürətli tikintisi ilə paralel aparıldı, Qarabağ Universiteti və tədris binaları inşa edildi. Universitetdə yeni fakültələr açıldı. Bu universitetdə təhsil alan tələbələr üçün yataqxanalar tikilib istifadəyə verildi".

Professorun sözlərinə görə, görülən  bu işlər Xankəndidə təkcə kampus-tələbə şəhərciyi yox, həm də yeni təhsil mərkəzini formalaşdırmağı nəzərdə tutur: "Bu layihə tələbələrin təhsilində keyfiyyətin yüksəldilməsinə hesablanıb və burada müasir təhsil standartlarına uyğun inşa edilmiş yeni akademik binalar və fakültələr bunu deməyə əsas verir. Eyni zamanda, tələbələrə peşə və akademik biliklərini gücləndirəcək müasir laboratoriyalar, geniş auditoriyalar və innovasiya imkanları yaradılır. Tələbələr üçün daha rahat sosial və maddi şəraitin yaradılması onların təhsildə daha yüksək göstəricilər əldə etməsinə şərait yaradır. Yaradılacaq bu kampus tələbələr üçün  yalnız təhsil yeri deyil, həm də tələbələrin sosial həyatının məkanıdır. Buradakı kitabxanalar, idman zalı, tədqiqat laboratoriyaları, tələbə klubları onların sosial-intellektual inkişafına təkan verəcək. Qarabağ universitetinin yetişdirdiyi milli kadrlar regionun kadr və peşəkar mütəxəssis ehtiyaclarını ödəyəcək. Bu regionda aparılan işlərin prioritetləri onu deməyə əsas verir ki, bu layihə uzunmüddətli strategiyanın əsas hissələrindən biridir".

E.Mollayeva həmçinin bildirib ki, belə tələbə şəhərciyi ekoloji cəhətdən təmiz bir regionda yerləşdiyi üçün onu bu ekosistemin inkişafında sosial-ekoloji amil saymaq olar: "Çünki bu şəhərcik tələbələrin intellektual inkişafına şərait yaradacaq, müxtəlif fakültə və tədqiqat mərkəzləri burada cəmlənəcək. Akademik mühitin getdikcə keyfiyyət baxımından yaxşılaşması tələbələrin yaradıcı və məntiqi təfəkkürünün inkişafına, onlar arasında ideya mübadiləsinin, sağlam rəqabət mühitinin inkişafına, fərqli bölgələrdən gəlib burada təhsil alan tələbələrin birgəyaşayışına, tolerant münasibətlərin inkişafına rəvac verəcəkdir. Qarabağ universitetində rəqəmsal resursların, kitabxanaların, müasir avadanlıqlarla təhciz edilmiş auditoriyaların yaradılması və genişləndirilməsi tələbələrin sosial inkişafına da müsbət təsir göstərir. Buradakı tələbə klubları, istirahət zonaları, idman və mədəniyyət mərkəzləri tələbələr arasındakı empatiya və sosial adaptasiya üçün əlverişli şərait yaradır. Qabaqcıl texnologiya və güclü maddi-texniki bazaya malik olan bu tələbə şəhərciyi buradakı təhsilalanları  sosial cəhətdən fəal, milli və bəşəri dəyərləri öz davranışlarında üzvi şəkildə birləşdirməyi bacaran, öz vətəninə, xalqına ürəkdən bağlı olan gənclər kimi yetişdirir. Bu yolda ölkəmizin təhsil ictimaiyyətinə uğurlar arzu edirik". 

Mövzuyla bağlı açıqlamasında iqtisadçı alim Aqil Eyvazov şəhərciyin iqtisadi təsirləri məsələsinə toxunub: "Tələbə şəhərciyi iqtisadi baxımdan ilk növbədə uzunmüddətli və dayanıqlı inkişaf üçün baza yaradır, çünki ali təhsil və elm mərkəzləri ətrafında formalaşan iqtisadiyyat adətən daha məhsuldar və innovasiya yönümlü olur.

Xankəndində tələbə şəhərciyinin yaradılması yerli iqtisadiyyata birbaşa və dolayı təsirlər göstərəcək. Birbaşa təsirlərə tikinti, xidmətlər, ictimai nəqliyyat, iaşə və yaşayış sektorlarında yeni iş yerlərinin yaranması daxildir. Dolayı təsirlər isə daha genişdir: tələbələrin və akademik heyətin bölgəyə cəlb olunması daxili tələbi artırır, kiçik və orta biznes üçün yeni imkanlar yaradır və şəhərin iqtisadi dövriyyəsini genişləndirir.

Bununla yanaşı, tələbə şəhərciyi Xankəndinin sosial-iqtisadi profilini dəyişərək onu istehsal və bərpa mərhələsindən təhsil, tədqiqat və xidmət iqtisadiyyatı mərhələsinə keçirə bilər". 

A.Eyvazov qeyd edib ki, uzunmüddətli perspektivdə  bu, bölgədə peşəkar kadr bazasının formalaşmasına, beyin axınının qarşısının alınmasına və Qarabağın ölkənin ümumi iqtisadi sisteminə daha dərin inteqrasiyasına xidmət edəcək.

Azad Vətən Partiyasının sədri Akif Nağının sözlərinə görə isə universitetin yerləşdiyi ərazi genişdir və qapalı ərazidir. Belə ki,  buraya tələbə bileti ilə daxil olmaq və yalnız müəllimlərin girişi mümkündür: "Tələbə şəhərcikləri bütün dünyada, xüsusilə də Türkiyədə geniş  yaradılıb. Onun içərisində kitabxana, mağaza və digər lazımı yerlər var və bununla da  tələbənim kənara çıxmağına ehtiyac da yaranmır".

A.Nağı şəhərciyin siyasi təsirləri ilə bağlı qeyd edib ki, bu addımla dünyaya müsaj göndərilir ki,  hər şey Xankəndində nizama, qaydaya düşür,  təhsil bizim üçün,  buraya qayıdanlar üçün önəmlidir: "Burada təhsil yüksək səviyyədə təmin olunur. Həmçinin ölkənin daxili üçün başqa ali məktəblərə bir mesajdır ki,  Qarabağ Universiteti təcrübəsindən də istifadə etsinlər.  Bundan əlavə, Qarabağ Universiteti tədrislə bağlı mərkəz rolunu oynayır və oynamalıdır. Həmçinin siyasi bir mərkəz rolunu oynayacaq. Xaricdən gələn deputatlar,  jurnalistlər, qeyri-hökümət təşkilatının nümayəndələri,  siyasi xadimlər və  digər peşə sahiblərinin iclasları da keçirilə bilər".

A.Nağı təhlükəsizlik məsələsinə xüsusi diqqət yetirildiyini bildirib: "Düşmən hər hansı təxribat etmək istəsə belə ,  güclü nəzarət olduğundan bu mümkün  deyil. Həm də  şəhərciK daha qapalı olduğuna görə,  tələbələrin təhlükəsizliyinə təminat verilir. Hesab edirəm ki, bu addım təhlükəsizlik baxımından  doğru bir addımdır. Qarabağ Universiteti çox tezliklə Azərbaycan universitetlərininvən öndə gedən təhsil ocaqlarından biri olacaq".

Fatimə Məmmədova