Cəmiyyət
Bakı niyə küləklər şəhəridir?
Bakıda külək sadəcə hava hadisəsi deyil, şəhərin xarakterinin bir hissəsidir. Bəzən saçlarımızı dağıdan, bəzən dənizi dalğalandıran, yayda sərinlik, qışda isə sərt soyuq gətirən bu küləklər paytaxtın niyə “küləklər şəhəri” adlandırıldığını izah edir.
Bunun əsas səbəbi Bakının Xəzər dənizinin qərb sahilində, Abşeron yarımadasında yerləşməsi və bölgədəki atmosfer prosesləridir. Burada iki küləyin adı xüsusilə seçilir: şimaldan əsən soyuq Xəzri və cənubdan gələn nisbətən isti Gilavar. Xəzri yay günlərində havanı sərinləşdirə, qışda isə soyuğu daha kəskin hiss etdirə bilər. Gilavar isə mövsümdən asılı olaraq havanı isidə və qışın sərtliyini yumşalda bilər.
Bakı küləklərinin maraqlı tərəfi yalnız onların gücü deyil, şəhərin həyatına təsiridir. Xəzərin dalğalarından tutmuş küçələrdəki gündəlik hərəkətə qədər küləyin izlərini görmək mümkündür. Elə buna görə də Bakını tanımaq bir az da onun küləklərini tanımaq deməkdir.
Bakı küləyinin özünəməxsusluğu həm də onun şəhərə verdiyi ab-havadadır. Dənizdən gələn külək sahilboyu gəzintiləri daha fərqli edir, dar küçələrdə isə bəzən gözlənilməz istiqamətdən üzə çırpılır. Xüsusilə payız və qış aylarında güclənən külək gündəlik həyatın ritmini dəyişir: çətirlər tərsinə çevrilir, paltoların yaxası qaldırılır, Xəzərin üzərində isə ağ köpüklü dalğalar yaranır. Bakıda yaşayanlar üçün bunlar adi mənzərə olsa da, şəhərə ilk dəfə gələnlər küləyin gücünü çox vaxt təəccüblə qarşılayırlar.
Amma Bakı küləyi yalnız təbiətin yaratdığı bir hadisə deyil, həm də şəhərin yaddaşına və obrazına hopmuş xüsusiyyətdir. O, Bakının memarlığında, dəniz mənzərəsində, gündəlik söhbətlərində və hətta şəhər haqqında danışarkən seçilən ifadələrdə yaşayır. Bəlkə də elə buna görə Bakı küləyi haqqında danışanda yalnız havadan söz açmırıq. Söhbət Xəzərin nəfəsini üzərində daşıyan, bəzən sərt, bəzən sərin, amma hər zaman özünəməxsus olan bir şəhərdən gedir. Bakını Bakı edən yalnız dənizi və küçələri deyil, həm də heç vaxt tam susmayan küləyidir.
Zeynəb Həsən
20:00 27.10.2026
Oxunuş sayı: 76
