Təhsildə dayanıqlı inkişaf modeli: Təhsilin İnkişafı Fondunun 5 illik uğur hekayəsi
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2021-ci il 14 iyul tarixli 1399 nömrəli Fərmanı ilə yaradılan Təhsilin İnkişafı Fondu bu gün fəaliyyətinin beşinci ildönümünü qeyd edir. Qısa müddət ərzində Fond ölkənin təhsil sisteminin inkişafına yönəlmiş proqram və layihələrin əsas maliyyələşdiricisinə, dövlət təhsil müəssisələrinin maddi-texniki bazasının müasir tələblərə uyğunlaşdırılmasına yardım edən strateji quruma çevrilmişdir. Fondun təsisçisi Elm və Təhsil Nazirliyidir, İdarə Heyətinin sədri isə nazir Emin Əmrullayevin əmri ilə Nicat Məmmədli təyin edilmişdir. Fondun maliyyə mənbələri Nazirliyin tabeliyindəki təhsil müəssisələrinin (peşə təhsili müəssisələri istisna olmaqla) büdcədənkənar vəsaitləri, ödənişli təhsil xidmətlərindən əldə olunan gəlirlər, ianələr, qrantlar və digər qanuni mənbələrdir. Bu diversifikasiya edilmiş maliyyə mexanizmi Fondun dayanıqlı fəaliyyətini təmin edir və dövlət-özəl tərəfdaşlığının effektiv modelini nümayiş etdirir.
Təqaüd proqramları: İstedadların aşkarlanması və dəstəklənməsi
Fondun ən önəmli istiqamətlərindən biri aztəminatlı ailələrdən olan yüksək göstəricili tələbələrə, xüsusilə qızlara yönəlmiş təqaüd proqramlarıdır. Bu proqramlar təhsildə sosial ədaləti gücləndirməklə yanaşı, ölkə iqtisadiyyatının prioritet sahələrində insan kapitalının inkişafına xidmət edir.
“Qırmızı Ürəklər” Təhsil Təqaüd Proqramı Qırmızı Ürəklər Fondu ilə imzalanmış Memorandum çərçivəsində təsis edilib. Ölkə üzrə bütün ali təhsil müəssisələrinin I kursunda oxuyan, 600-dən yuxarı bal toplamış aztəminatlı tələbələrə aylıq 200 manat məbləğində 10 aylıq təqaüd verilir. 2024/2025-ci tədris ilində 23, 2025/2026-cı tədris ilində isə 20 tələbə proqramdan yararlanıb.
“Zərif mühəndislər” təqaüd proqramı STP Şirkətlər Qrupu ilə birgə icra olunur. 573 müraciətdən 105 nəfər müsahibəyə dəvət olunub, nəticədə 50 tələbə qız qalib seçilib. İştirakçılar “Gələcək Mühəndislər” proqramı, GemZA Holdinqə səfərlər, iqlim dəyişikliyi mövzusunda təlimlər və STP müəssisələrində təcrübə keçiblər.
“Parla” təqaüd və inkişaf proqramı NEQSOL Holding ilə əməkdaşlıq çərçivəsində həyata keçirilir. Hər il 50 tələbə qıza aylıq 200 manat təqaüd, mentorluq, “NEQSOL Academy”, “LinkedIn Learning”, ingilis dili və IELTS hazırlığı, “Norm” ASC-yə sahə turları təqdim edilir.
• I kohort (2023): 674 müraciətdən 50 qalib, 14 məzun, 3 nəfər NEQSOL şirkətlərində işlə təmin olunub.
• II kohort (2024): 791 müraciətdən 50 qalib.
• III kohort (2025): 1170 müraciətdən 50 qalib. Hazırda aktiv iştirakçıların sayı 109 nəfərdir, ümumi məzun sayı isə 27 nəfərə çatıb.
“Hənifə Məlikova – Zərdabi adına qızların təhsilinə dəstək” proqramı Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsi ilə birgə qızların təhsilinə dəstək layihəsini icra edir. 2022-2023-cü tədris ilində 25, 2024-cü ildə 136, 2025-ci ildə isə 93 tələbə qız proqrama qəbul edilib. Ümumi əhatə dairəsi 230 nəfərə yüksəlib. Elm və Təhsil Nazirliyi və Təhsilin İnkişafı Fondunun birgə təşkilatçılığı ilə “Qızların təhsilinə dəstək” layihəsinin II Məzun Günü keçirilib.
Women in Tech təqaüd proqramı “Women in Tech” beynəlxalq təşkilatı ilə əməkdaşlıqda 15-40 yaş arası 482 qadın müraciət edib, 30 nəfər qalib seçilib. İştirakçılar UI/UX Design, BI Developer, Cybersecurity, QA Tester, Mobile App Development və Digital Marketing üzrə təlimlər keçərək sertifikat əldə ediblər.
“Maarifçi” proqramı və praktiki təcrübə
Elm və Təhsil Nazirliyi və Fondun birgə təşəbbüsü ilə həyata keçirilən “Maarifçi” tələbə–məzun təcrübə proqramı 4 ay müddətində nazirlik və tabeli qurumlarda, o cümlədən Naxçıvan Muxtar Respublikası Təhsil Nazirliyində təcrübə keçməyə imkan yaradır. Müraciət dinamikası yüksək artım göstərir:
• I proqram – 1958 müraciət, 27 iştirakçı;
• II proqram – 2741 müraciət, 37 iştirakçı;
• III proqram – 3542 müraciət, 42 iştirakçı.
Proqram elm və təhsil sahəsində keyfiyyətli insan resurslarının formalaşdırılmasına, gənclərin praktiki bacarıqlarının artırılmasına və təhsil islahatlarına dəstəyə xidmət edir.
Digər strateji layihələr
“TələbəPlus” layihəsi Kapital Bank və “Visa” ilə birgə icra olunur. 29 universitetdə 200 minə yaxın tələbəyə giriş-çıxış, debet, endirim və keşbek funksiyalı kart təqdim edilir. Mədəniyyət Nazirliyi, Qida və İçki Sənayeçiləri Assosiasiyası və Nəşriyyatlar Assosiasiyası ilə memorandumlarda imzalanmışdır.
“Məktəblərə kitab ianəsi” “İnci Group of Companies” ilə əməkdaşlıq çərçivəsində 2023-cü ildə 4800, 2024-cü ildə 5000 kitab region məktəblərinə ianə edilib.
Davamlı İnkişaf Mərkəzləri Azərbaycan Texniki Universiteti, Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universiteti, Sumqayıt Dövlət Universiteti və Pedaqoji Kollecdə yaradılıb. Özəl sektorla tərəfdaşlıq burada prioritetdir.
“4Sİ Akademiyası” (“Milli Proqram”) İqtisadiyyat Nazirliyi ilə birgə icra olunur. 6 kohort üzrə 13 000-dən çox təlim, 45 000 iştirakçı, 80 000 tamamlanmış təlim və 960 rəqəmsal nişan əldə edilib. Azərbaycan dili dəstəyi təmin olunub. Layihə 2024-cü ildə Coursera müsabiqəsində 42 ölkə arasında “Süni İntellekt” nominasiyası üzrə “Üstün Nailiyyət Mükafatı” qazanıb.
IELTS təşviq layihəsi 2022-ci ildən sistemli şəkildə aparılır. 15 ali təhsil müəssisəsi (Bakı Dövlət Universiteti, Azərbaycan Texniki Universiteti, Sumqayıt Dövlət Universiteti və s.) ilə əməkdaşlıq müqaviləsi imzalanıb. 2026-cı ildən minimum 7.0 bal tələb olunur.
Müəllimlərə dəstək – “TəhsilPlus” layihəsi Təhsilin İnkişafı Fondu ilə Dünyagöz Xəstəxanası arasında “TəhsilPlus” layihəsi çərçivəsində əməkdaşlıq müqaviləsi imzalanıb. Müqaviləyə əsasən, təhsil işçiləri Dünyagöz Xəstəxanasının xidmətlərindən xüsusi güzəştlərlə yararlana biləcəklər: müayinə və tomoqrafiya xidmətlərinə 50%, lazer, ümumi və xüsusi əməliyyatlara isə 20% endirim tətbiq olunacaq.
İnfrastruktur və tərəfdaşlıq bp Azərbaycanla tələbə yataqxanalarının texniki maliyyələşdirilməsi Memorandumu, “Silk Way West” ilə 7 məktəbdə (Abşeron, Kürdəmir, Qubadlı) təmir-tikinti işləri aparılır.
Beş ilin təhlili: Nailiyyətlər və perspektivlər
Beş il ərzində Fond yüzlərlə tələbəyə təqaüd, minlərlə gəncə təlim və təcrübə imkanı, on minlərlə tələbəyə sosial dəstək verib. Ən mühüm tendensiyalar aşağıdakılardır:
• Gender bərabərliyi — Qızlara və qadınlara xüsusi diqqət (“Qızların təhsilinə dəstək”, Zərif mühəndislər, Parla, Hənifə Məlikova, Women in Tech).
• Rəqəmsal transformasiya — 4Sİ Akademiyası və Coursera mükafatı.
• Regionların əhatəsi — Kitab ianəsi və infrastruktur layihələri ilə region məktəbləri dəstəklənir.
• Dövlət-özəl tərəfdaşlığı — bp, NEQSOL, STP, Kapital Bank, Silk Way West, Dünyagöz kimi nüfuzlu qurumlarla əməkdaşlıq.
Bu nailiyyətlər təhsilin inklüzivliyini, keyfiyyətini və beynəlxalq rəqabət qabiliyyətini artırmağa xidmət edir. Fondun fəaliyyəti Azərbaycanın insan kapitalı strategiyasının vacib hissəsinə çevrilmişdir. Beş illik yubiley münasibətilə Təhsilin İnkişafı Fondu bütün tərəfdaşlarına və dəstəkçilərinə minnətdarlığını bildirir. Gələcəkdə də innovativ layihələrlə təhsil sisteminin inkişafına töhfə verməyə davam edəcək.
Təhsilin inkişafı – güclü Azərbaycanın əsasını qoyur!
Ayhan
13:50 14.07.2026
Oxunuş sayı: 77
