Azərbaycanın kino və teatr dünyasının nəhəngi: Məmmədrza Şeyxzamanovun əziz xatirəsinə
Bu gün, 25 yanvar Azərbaycan teatr və kino sənətinin görkəmli simalarından biri, Azərbaycan SSR xalq artisti Məmmədrza Şeyxzamanovun vəfat etdiyi gündür. 1915-ci il avqustun 4-də Yelizavetpol şəhərində (Gəncə) dünyaya gələn Məmmədrza bütün ömrünü Azərbaycan mədəniyyətinə həsr etmiş, səhnədə və ekranda yaratdığı unudulmaz obrazlarla xalqın qəlbində əbədi yer tutmuşdur.
Məmmədrza Şeyxzamanovun sənət yolunun başlanğıcı Gəncə şəhərindəki Cəfər Cabbarlı adına Dövlət Dram Teatrına təsadüf edir. 1934-cü ildə Həbib İsmayılovun dəvəti ilə teatr səhnəsinə çıxan Məmmədrza ilk dəfə Ə. Həmidin "Hind qızı" tamaşasında Brahma rolunu oynayır. Bu, onun peşəkar aktyor kimi ilk uğurlu addımı olur. Daha sonra "Vaqif"də Eldar, "Fərhad və Şirin"də Fərhad, "Yaşar"da İmamyar və "İki qardaş"da Yuri kimi obrazları ilə teatr tamaşaçılarını heyran edir.
1954-cü ildən etibarən M. Əzizbəyov adına Azərbaycan Dövlət Akademik Dram Teatrında fəaliyyətini davam etdirir. Burada Məmmədrza Şeyxzamanov "Göz həkimi"ndə Şahbazov, "Qış nağılı"nda Poliksen, "Fərhad və Şirin"də Xosrov, "Vaqif"də Qacar, "Otello"da Otello və "Aydın"da Aydın rollarında çıxış edərək teatr tarixində öz izini qoyur. Onun səhnədəki möhtəşəm ifası və psixoloji obrazların dərinliyi həm həmkarları, həm də tamaşaçılar tərəfindən yüksək qiymətləndirilirdi.
Kinoda da onun yolu parlaq və məhsuldar olmuşdur. 1955-ci ildə "Bəxtiyar" filmində Professor Rəcəbov rolunda çıxış edən Məmmədrza Şeyxzamanov, ekran dünyasına uğurlu giriş edir. Daha sonra Cəfər Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyasının bir çox layihələrində rol alır:
"Qızmar günəş altında" (1957) Alı kişi
"Leyli və Məcnun" (1961)Dərviş
"Bizim küçə" (1961) Rus zabiti (film səsləndirən)
"Böyük dayaq" (1962) Şərəfoğlu
"Əmək və qızılgül" (1962)film səsləndirən
"Əhməd haradadır?" (1963)Şirin kişi
"Kölgələr sürünür" (1958) Qafar Niyazov
"Bir qalanın sirri" (1959)Eldostu
"Onu bağışlamaq olarmı?" (1959) Polkovnik Qurbanov
"Bizim Cəbiş müəllim" (1969) Poçtalyon
"Yeddi oğul istərəm..." (1970) Kərəm
"Tütək səsi" (1975) İsfəndiyar kişi
"Qatır Məmməd" (1974) Gəncə qubernatoru
"Arvadım mənim uşaqlarım mənim" (1978) Xan dayı
"Gilas ağacı" (1972) Qulam
"Vulkana doğru" (1977)Usta Ramazan
"DHD" (1982) Dadaş
"Qızıl uçurum" (1980)Qurban
"Qızmar günəş altında" (1957) Əmir dayı
Onun yaratdığı obrazlar həm dramatik, həm komik, həm də qəhrəman xarakterli rollarda parlaq olmuş, tamaşaçıları hər dəfə heyran etmişdir. Məmmədrza Şeyxzamanov həm səhnədə, həm də ekranda müxtəlif xarakterləri inanılmaz ustalıqla canlandırır, hər rola özünəməxsus həyat verir.
Şəxsi həyatında isə o, dürüst, mərd və insanlara qarşı mehriban biri kimi tanınmışdır. Yaxınları arasında “Yaxşı kişi” ləqəbi ilə çağrılan Məmmədrza, həmkarlarına və gənc aktyorlara daim örnək olmuşdur. Onun sənətkar və insan kimi böyüklüyü həm teatr, həm kino sahəsində, həm də gündəlik həyatda əks olunmuşdur.
Məmmədrza Şeyxzamanov 25 yanvar 1984-cü ildə dünyasını dəyişmişdir. Lakin onun səhnədə və ekranda yaratdığı obrazlar, zəngin aktyorluq irsi və Azərbaycan mədəniyyətinə verdiyi töhfələr bu gün də yaşayır, gələcək nəsillərə ilham verir.
Fatimə Məmmədova
11:38 25.01.2026
Oxunuş sayı: 550
