Minilliklər boyu gizli qalan sirr belə üzə çıxdı
Ölü dənizin yaxınlığında yerləşən “Dəhşət Mağarası”nda təxminən 10 500 il əvvələ aid toxunma səbətin aşkarlanması qədim insanların gündəlik həyatı və toxuculuq texnologiyaları barədə yeni məlumatlar üzə çıxarıb.
Crossmedia.az xəbər verir ki, arxeoloji tapıntı dünyada indiyədək aşkar edilmiş ən qədim bütöv toxunma səbət hesab olunur.
Səbətin minilliklər ərzində bütöv və nisbətən yaxşı vəziyyətdə qalması alimlər üçün xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Belə qədim dövrə aid üzvi materiallardan hazırlanan əşyaların əksəriyyəti zaman keçdikcə parçalandığından, bu cür bütöv nümunələrin aşkar edilməsi olduqca nadir hadisədir.
Qədim insanların məişətindən izlər
Tapıntı qədim insanların müxtəlif əşyaları hazırlamaq üçün bitki mənşəli liflərdən necə istifadə etdiyini öyrənmək baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir.
Toxunma səbətlər daş, sümük və digər alətlərlə yanaşı, qədim icmaların gündəlik həyatında istifadə olunan əsas məişət vasitələrindən biri olub. Bu cür əşyalar ərzaq və digər materialların daşınması, saxlanması və gündəlik məişət ehtiyaclarının qarşılanması üçün istifadə edilə bilərdi.
Səbətin bu günə qədər qorunması həm onun hazırlanma texnikası, həm də qədim insanların istifadə etdiyi xammal barədə araşdırma aparmağa imkan verir.
Toxuculuq bacarıqları
Arxeoloqlar üçün tapıntının başqa bir mühüm tərəfi qədim insanların toxuculuq sahəsində kifayət qədər inkişaf etmiş bacarıqlara malik olduğunu göstərməsidir.
Toxunma əşyanın hazırlanması üçün liflərin seçilməsi, hazırlanması və müəyyən qaydada bir-birinə keçirilməsi tələb olunur. Bu isə öz növbəsində insanların materialların xüsusiyyətlərini yaxşı tanıdığını və onları emal etmək üçün müəyyən texniki biliklərə sahib olduğunu göstərir.
Təxminən 10 500 il əvvəl hazırlanmış səbətin bütöv şəkildə qorunması həmin dövrdə istifadə olunan toxuculuq üsullarının öyrənilməsi baxımından da nadir imkan yaradır.
“Dəhşət Mağarası”nın sirli tarixi
Ölü dənizin yaxınlığında yerləşən “Dəhşət Mağarası” arxeoloqlar üçün uzun müddətdir mühüm tədqiqat məkanıdır. Mağara adını burada aşkar edilmiş insan qalıqları ilə bağlı araşdırmalardan və bölgənin mürəkkəb tarixindən alıb.
Bu ərazi qədim dövrlərdə insanların sığınacaq kimi istifadə etdiyi yerlərdən biri olub. Mağaralarda quru iqlim və xüsusi təbii şərait bəzi üzvi materialların digər arxeoloji məkanlarla müqayisədə daha uzun müddət qorunmasına şərait yaradıb.
Məhz bu səbəbdən bölgədə aparılan arxeoloji tədqiqatlar qədim insanların geyimləri, səbət və digər toxunma əşyaları, həmçinin gündəlik həyatında istifadə etdiyi müxtəlif materiallar haqqında mühüm məlumatlar əldə etməyə imkan verir.
Minilliklərdən qalan nadir nümunə
Yeni tapıntının ən mühüm xüsusiyyətlərindən biri onun təxminən 10 500 il əvvəl hazırlanmasına baxmayaraq, bu günə qədər bütöv formada gəlib çatmasıdır.
Arxeoloji materialların böyük hissəsi daş və keramika kimi daha davamlı materiallardan ibarət olur. Bitki liflərindən hazırlanan əşyalar isə nəm, mikroorqanizmlər və zamanın təsiri nəticəsində adətən sürətlə parçalanır. Buna görə də qədim toxunma əşyalarının bütöv vəziyyətdə aşkarlanması elmi baxımdan xüsusi dəyər daşıyır.
Səbət üzərində aparılacaq araşdırmalar onun hazırlanmasında hansı materiallardan istifadə edildiyini, toxunma üsulunu və qədim icmaların bu cür əşyaları hansı məqsədlə hazırladığını daha dəqiq müəyyənləşdirməyə kömək edə bilər.
Bu tapıntı eyni zamanda göstərir ki, minlərlə il əvvəl yaşamış insanlar yalnız daş alətlər hazırlamaqla kifayətlənməyib, gündəlik ehtiyacları üçün müxtəlif üzvi materiallardan mürəkkəb və funksional əşyalar da düzəldiblər.
01:23 30.08.2026
Oxunuş sayı: 55
