Alimlər “kvant damcısı” yaratmağın yolunu tapdılar
Alimlər adi maye damcılarına bənzəyən, lakin yalnız kvant mexanikasının qanunları ilə formalaşan yeni kvant sistemlərini proqnozlaşdırıblar.
Crossmedia.az xəbər verir ki, Monash Universiteti bu barədə məlumat yayıb.
Bu kvant damcılarında hissəcikləri bir-birinə çəkən qüvvə fermionların yaratdığı təzyiqlə dəqiq tarazlaşır. Bunun nəticəsində damcı nə dağılır, nə də içəriyə çökür və formasını qoruyur.
Adi maye damcılarını səthi gərilmə saxladığı halda, kvant damcılarının sabitliyi yalnız kvant mexanikasının yaratdığı effektlərlə təmin olunur.
Əvvəlki nəzəriyyələr bu cür sistemləri yalnız hissəciklər arasında qarşılıqlı təsirin nisbətən zəif olduğu hallarda izah edə bilirdi. Yeni araşdırma isə bu məhdudiyyəti aradan qaldıraraq daha güclü qarşılıqlı təsirlərin olduğu mürəkkəb sistemləri də əhatə edir.
Tədqiqatın aparıcı müəllifi, Monash Universitetinin əməkdaşı Sem Foster bildirib ki, proqnozlaşdırılan kvant damcılarını artıq mövcud ultra soyuq atom təcrübələri vasitəsilə əldə etmək mümkündür. Bu isə nəzəriyyənin yaxın gələcəkdə eksperimental olaraq yoxlanılmasına imkan verə bilər.
Hesablamalar həmçinin maye və qaz arasındakı keçidlərə bənzəyən yeni kvant hallarının və keçidlərinin bütöv bir toplusunun mövcudluğuna işarə edir.
Alimlərin fikrincə, bu cür süni kvant sistemləri maddənin mürəkkəb davranışını nəzarət olunan şəraitdə öyrənməyə imkan yaradır. Gələcəkdə əldə olunan biliklər yüksək dəqiqlikli sensorların və kvant hesablama texnologiyalarının inkişafında istifadə oluna bilər.
15:09 23.08.2026
Oxunuş sayı: 57
