Müsabiqə qalibi: "Yüksəliş" real həyatın intensivləşdirilmiş simulyasiyasına bənzəyir
Artıq bir neçə ildir təşkil olunan "Yüksəliş" layihəsi Azərbaycanda ciddi marağa səbəb olub. Müsabiqənin qaliblərindən bir çoxu bu gün yüksək vəzifələrdə çalışırlar. Təkcə bunun özü onu deməyə əsas verir ki, “Yüksəliş” idarəetmə prosesində mühüm rol oynamaqla, həm etibarlı, bacarıqlı kadrların tapılmasında, müəyyənləşdirilməsində mühüm rol oynayır.
Crossmedia.az məsələnin aktuallığını nəzərə alaraq “Yüksəliş” hekayəsi” rubrikası çərçivəsində qaliblərlə silsilə müsahibələri davam etdirir. Bu dəfəki müsahibimiz III “Yüksəliş”in qaliblərindən biri olan İlahə Baxışovadır.
– “Yüksəliş” müsabiqəsinə hazırlıq prosesində sizi ən çox motivasiya edən nə idi?
– Açığı, müsabiqəyə xüsusi və ciddi hazırlıq görməmişdim. Çünki düşünürəm ki, belə bir müsabiqədə son bir-iki ay ərzində hazırlaşmaqla ciddi nəticə əldə etmək çətindir. Burada artıq illər ərzində formalaşmış bilik, bacarıq və şəxsi keyfiyyətləri nümayiş etdirmək lazımdır. Yarımfinal və final mərhələsinə yaxın isə daha çox psixoloji və zehni hazırlıq üzərində düşünürdüm. Orada müxtəlif çətin situasiyalarla qarşılaşa biləcəyimi anlayır və özümü buna hazırlamağa çalışırdım. Bu prosesdə məni ən çox motivasiya edən isə ailəm, dostlarım və ətrafımdakı insanlar oldu. Bəzən insanın ətrafındakılar ona özündən daha çox inanırlar. Onların dəstəyi və “sən bunu bacaracaqsan” deməsi mənim üçün böyük motivasiya idi.
– “Yüksəliş” müsabiqəsinə ilk dəfə niyə müraciət etdiniz? Qalib olacağınıza inanırdınızmı?
– “Yüksəliş” müsabiqəsinin ilk ilindən onun haqqında məlumatım var idi. Amma ilk iki müsabiqədə iştirak etməyi düşünməmişdim. Çünki belə yarışmalarda özünü sınamağa bir qədər tərəddüd edirdim. Həm də o vaxta qədər müxtəlif müsabiqələrdə çox iştirak edən biri deyildim. İkinci müsabiqədə iştirak edən yaxınlarım mənə bu formatın uğurlu olduğunu və mənim də iştirak etsəm, qalib ola biləcəyimi deyirdilər. Bunu müxtəlif insanlardan eşitdikcə düşündüm ki, bəlkə də həqiqətən özümü sınamalıyam. Müsabiqəyə müraciət edəndə isə heç düşünmürdüm ki, qalib olacağam. Yarımfinal mərhələsinə keçdikdən sonra vəziyyət dəyişdi. Artıq prosesin formatını daha yaxşı anlayırdım və gördüm ki, bu yarışma mənim bacarıqlarıma uyğundur. Enerjimi və diqqətimi qoruya bilsəm, qalib olmaq şansımın kifayət qədər yüksək olduğunu düşündüm.
– Müsabiqənin hansı mərhələsi sizin üçün daha çətin oldu?
– İlk mərhələlərdə müəyyən çətinliklər var idi. Orada analitik, verbal və digər bacarıqları yoxlayan testlər təqdim olunurdu. Uzun mətnlər üzərində işləmək, məlumatı təhlil etmək və düzgün nəticəyə gəlmək lazım idi. Amma bunlar yarımfinal və final mərhələləri ilə müqayisədə daha asan idi. Yarımfinal və final tamamilə fərqli format idi. İlk tapşırıqlardan artıq başa düşürdük ki, burada başqa bir yanaşma tələb olunur. Mənim üçün ən çətin mərhələ final oldu. Çünki artıq iştirakçılar ələnə-ələnə gəlmiş və masada olan hər kəs güclü namizəd olmuşdu. Yarımfinalda, məsələn, altı nəfərlik masada özünü ən güclü iki-üç iştirakçıdan biri kimi görə bilirsən. Finalda isə artıq hamı güclüdür və rəqabət daha yüksək olur.
– “Yüksəliş”də suallar daha çox nəzəri bilikləri, yoxsa analitik və praktiki bacarıqları ölçürdü?
– Müsabiqənin ilk mərhələlərində dünya görüşü, Azərbaycan tarixi, dünya tarixi, məntiq və analitik düşüncə kimi bacarıqlar yoxlanılırdı. Bunlar müəyyən qədər gənclərin əvvəllər qarşılaşdığı test formatlarına bənzəyir. Amma yarımfinal və final mərhələsində yanaşma tamamilə dəyişirdi. Burada real biznes və iş həyatında qarşılaşa biləcəyin çətin situasiyalar təqdim olunurdu və həmin vəziyyətə həll yolu tapmaq tələb edilirdi. Əsas məqsəd isə masanın ətrafında oturan iştirakçıların birlikdə necə işləməsini, komanda şəklində qərar qəbul etməsini və hər birinin öz bacarığını necə ortaya qoymasını görmək idi.
– Demək olar ki, yarımfinal və final mərhələsi real iş həyatının simulyasiyası idi?
– Bəli, mən “Yüksəliş”i xüsusilə yarımfinal və final mərhələsində real həyatın intensivləşdirilmiş simulyasiyasına bənzədirəm. İş həyatında bəlkə iki il ərzində qarşılaşacağın müxtəlif situasiyaları burada iki həftə ərzində görürsən. Təsəvvür edin ki, çox ciddi stress altında qərar verməli, çətin insanlarla ünsiyyət qurmalı, komanda ilə işləməli və eyni zamanda özünü göstərməlisən. Bu baxımdan müsabiqə insana özünü tanımaq üçün də ciddi imkan yaradır.
– Müsabiqədən sonra idarəçilik və liderlik bacarıqlarınıza münasibətiniz dəyişdimi?
– Mənim müəyyən liderlik və komanda bacarıqlarım müsabiqədən əvvəl də formalaşmışdı. Amma “Yüksəliş” mənə bu bacarıqlarımı ən çətin və stresli vəziyyətlərdə bir daha görmək imkanı verdi. Məsələn, mən özüm haqqında bilirdim ki, müəyyən bacarıqlara sahibəm. Amma müsabiqədə gördüm ki, ən çətin situasiyalarda, çətin danışıqlarda və stresli vəziyyətlərdə necə davrana bilirəm, necə qərar qəbul edirəm. Bu mənada müsabiqə özüm haqqında təsəvvürümü daha da dəqiqləşdirdi.
– Sizcə, “Yüksəliş” müsabiqəsində qalib gəlmək üçün əsas amil nədir?
– Məncə, burada təkcə bilik kifayət etmir. Əsas məsələ müxtəlif bacarıqların və xarakter xüsusiyyətlərinin bir araya gəlməsidir. Yarımfinal və finalda ən çətin tapşırığı belə kiçik hissələrə bölmək və komanda ilə həll etmək lazım olur. Ola bilər ki, mən nəyisə bilmirəm, amma komandadakı başqa iştirakçı həmin məsələdə daha güclüdür. Əsas məsələ bunu vaxtında görmək, komanda yoldaşının potensialını ortaya çıxarmaq və birlikdə nəticə əldə etməkdir.
– Bəzən “Yüksəliş” qaliblərinin əksəriyyətinin xaricdə təhsil aldığı deyilir. Siz də xaricdə təhsil almısınız. Xaricdə təhsil bu müsabiqədə üstünlük yaradırmı?
– Mən xaricdə magistr təhsili çərçivəsində mübadilə proqramında iştirak etmişəm. Amma “Yüksəliş”də seçim zamanı insanın xaricdə təhsil alması ilə bağlı xüsusi kriteriya yoxdur. Yəni xaricdə oxumaq avtomatik olaraq qalib olmaq demək deyil. Sadəcə, xaricdə təhsil alan insanların orada qazandığı müəyyən təcrübələr onlara əlavə üstünlük verə bilər. Məsələn, müxtəlif müzakirələrdə iştirak etmək, fikrini sərbəst ifadə etmək, fərqli insanlarla ünsiyyət qurmaq və özünəinam qazanmaq. Amma bunun yalnız xaricdə təhsillə bağlı olduğunu düşünmürəm. Azərbaycanda təhsil alan və öz üzərində işləyən kifayət qədər güclü gənclər var və onların arasında da “Yüksəliş” qalibləri kifayət qədərdir.
– Sizcə, “Yüksəliş”də uğur qazanmaq daha çox təhsildən, yoxsa insanın xarakterindən və erkən yaşlarda qazandığı bacarıqlardan asılıdır?
– Məncə, burada yalnız təhsil sisteminə fokuslanmaq düzgün deyil. İnsanların sosial və kommunikasiya bacarıqları çox daha erkən yaşlardan formalaşmağa başlayır. Hətta uşaqları müşahidə etsəniz, onların oyun zamanı belə fərqli xarakterlərini görə bilərsiniz. Kiminsə liderlik etmək, qaydalar müəyyənləşdirmək, kiminsə isə başqalarını izləmək meyli olur. Bu bacarıqlar ailədə, məktəbdə, dost çevrəsində və ümumiyyətlə, sosial mühitdə tədricən formalaşır. Daha sonra insan həyat boyu onların üzərinə yeni təcrübələr əlavə edir. “Yüksəliş” isə bütün bunları nümayiş etdirmək üçün bir platformadır. Ona görə düşünürəm ki, müsabiqədə qalib gələn əsas amillərdən biri insanın xarakteri, insanlarla münasibət qurmaq bacarığı, özünü ifadə etməsi və çətin vəziyyətlərdə davranışıdır.
– Sizcə, Azərbaycan gəncləri niyə “Yüksəliş” müsabiqəsində iştirak etməlidirlər?
– Mən ətrafımdakı hər kəsə deyirəm ki, “Yüksəliş”ə müraciət imkanı yarananda mütləq iştirak etsinlər. Burada məqsəd yalnız qalib olmaq olmamalıdır. İştirakın özündə belə insan çox şey öyrənir. Mənim müsabiqə ilə bağlı ilk xoş təəssüratlarımdan biri imtahan mərhələsində yaranmışdı. Müxtəlif təbəqələrdən, müxtəlif həyat və karyera təcrübəsinə malik insanların bir araya gəldiyini gördüm. Prosesi könüllülərin necə təşkil etdiyi, imtahanların necə nizamlı keçirildiyi də mənim üçün maraqlı təcrübə idi. Müsabiqənin hər mərhələsində insan özü haqqında nəsə öyrənir. Hansısa testdə düşünürsən ki, müəyyən sahədə çox güclüsən, amma nəticədə görürsən ki, üzərində işləməli olduğun tərəflər də var. Yarımfinal və final isə insana öz bacarıqları haqqında daha çox məlumat verir. Ona görə məncə, Azərbaycan gəncləri qarşılarına belə imkanlar çıxanda onları dəyərləndirməlidirlər. Çünki burada qazandığın əsas amil yalnız nəticə deyil, həm də özünü daha yaxşı tanımaqdır.
– Əgər bu gün yenidən “Yüksəliş” müsabiqəsinə hazırlaşsaydınız, nəyi fərqli edərdiniz?
– İndi müsabiqənin formatı haqqında daha çox məlumatım olduğu üçün ilk mərhələlərə bir qədər fərqli hazırlaşardım. Xüsusilə analitik və məntiq testləri üzərində işləyərdim. Çünki zaman keçdikcə müəyyən bilik və bacarıqlar bir qədər “paslana” bilir. Ona görə də testləri həll etməklə sürəti artırmaq faydalı olardı. Amma yarımfinal və final üçün xüsusi hazırlıq etməzdim. Çünki orada artıq illər ərzində formalaşmış bacarıqlarını nümayiş etdirirsən. Son bir neçə ayda həmin bacarıqları ciddi şəkildə dəyişmək və ya formalaşdırmaq mümkün deyil.
– Sonda, “Yüksəliş” sizə nəyi öyrətdi?
– Mənim üçün ən böyük qazanc özümü daha yaxşı tanımaq oldu. Çətin və stresli vəziyyətlərdə necə davrandığımı, insanlarla necə ünsiyyət qurduğumu, komanda daxilində hansı rolu tutduğumu daha aydın gördüm. Əslində, “Yüksəliş” yalnız qalib seçmək üçün keçirilən müsabiqə deyil. Mən bunu insanın özünü sınadığı, güclü və zəif tərəflərini gördüyü, yeni insanlarla tanış olduğu və real həyatdakı müxtəlif situasiyalara hazırlıq keçdiyi bir platforma kimi qiymətləndirirəm.
Ayhan
18:52 17.08.2026
Oxunuş sayı: 98
