Türkiyə Pakistanda neft və qaz axtarışına başlayır
Türkiyənin “Oruç Reis” seysmik tədqiqat gəmisi Pakistan sahillərində neft və təbii qaz yataqlarının axtarışı üçün Kəraçi limanına çatıb. Gəmi Hind okeanına çıxışı olan Ərəbistan dənizində iki fərqli ərazidə tədqiqat aparacaq.
Crossmedia.az xəbər verir ki, Türkiyənin Energetika və Təbii Sərvətlər Nazirliyi bu barədə məlumat yayıb.
Oktyabrın 30-da Mersinin Taşucu limanından yola düşən gəmi Şərqi Aralıq dənizi və Somali sahillərindəki fəaliyyətindən sonra növbəti beynəlxalq missiyasını Pakistanda həyata keçirəcək.
İki ərazidə neft və qaz ehtiyatları araşdırılacaq
Nazirliyin məlumatına görə, “Oruç Reis” əvvəlcə Pakistanın cənubunda yerləşən “Indus-C” blokunda fəaliyyət göstərəcək.
“Marjan 3D” seysmik tədqiqat layihəsi çərçivəsində Kəraçi sahillərində 670 kvadratkilometrlik ərazidə üçölçülü seysmik məlumatlar toplanacaq. Dəniz dibinin altındakı geoloji strukturların araşdırılmasını nəzərdə tutan bu mərhələnin təxminən 50 gün davam edəcəyi gözlənilir.
Gəminin ikinci fəaliyyət sahəsi Pakistanın cənub-qərbində yerləşən Makran blokları olacaq. Burada 2 353 kilometrlik xətt boyunca ikiölçülü seysmik məlumatlar toplanacaq. Əməliyyatın təxminən 25 gün ərzində tamamlanması planlaşdırılır.
Çin və Hindistanın rəqabət apardığı bölgə
Türkiyənin enerji tədqiqatları aparacağı ərazi strateji baxımdan mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Pakistan sahilləri Hind okeanına çıxışı olan Ərəbistan dənizinin şimalında yerləşir. Bölgə neft və təbii qaz potensialı ilə yanaşı, Asiyanın əsas dəniz ticarət marşrutlarına yaxınlığı ilə də diqqət çəkir.
Pakistanın cənub-qərbindəki Qvadar limanı Çin-Pakistan İqtisadi Dəhlizinin mühüm hissəsidir. Hindistan isə Ərəbistan dənizindəki nəqliyyat marşrutlarını iqtisadi və hərbi təhlükəsizliyi baxımından strateji əhəmiyyətli hesab edir.
“Oruç Reis”in fəaliyyət göstərəcəyi ərazilər Pakistanın dəniz yurisdiksiyası daxilində yerləşir və tədqiqatlar iki ölkə arasında enerji əməkdaşlığı çərçivəsində həyata keçirilir.
Pakistanın enerji ehtiyatları nə qədərdir?
Pakistan enerji tələbatının əhəmiyyətli hissəsini idxal hesabına qarşılayır. Ölkənin dənizdə neft və qaz axtarışları uzun illər məhdud səviyyədə aparılıb.
Pakistanın Neft Nazirliyi Türkiyə tədqiqat gəmisinin ölkəyə gəlməsini təxminən 20 illik fasilədən sonra dənizdə enerji axtarışlarının canlandırılması baxımından mühüm addım kimi qiymətləndirib.
2025-ci ildə Pakistanda keçirilən tender nəticəsində 23 dəniz kəşfiyyat bloku ayrılıb. Türkiyənin neft şirkəti isə Kəraçi sahillərindəki bloklardan birində 25 faizlik pay əldə edərək operator funksiyasını üzərinə götürüb.
Pakistanın enerji potensialına dair qiymətləndirmələrdə 3,585 milyard barel neft və 66,26 trilyon kubfut təbii qaz ehtiyatının ola biləcəyi göstərilir.
Lakin bu rəqəmlər hələ kəşf edilməmiş potensial resurslara dair təxminlərdir. “Oruç Reis”in toplayacağı məlumatlar gələcəkdə qazma işlərinin aparılması üçün perspektivli ərazilərin müəyyənləşdirilməsinə xidmət edəcək.
Somalidən sonra yeni enerji missiyası
“Oruç Reis” daha əvvəl Somali sahillərində doqquz ay davam edən ilk qitələrarası missiyasını həyata keçirib.
Gəmi üç müxtəlif dəniz sahəsində ümumilikdə 4 464 kvadratkilometrlik ərazidə üçölçülü seysmik məlumatlar toplayıb.
Əldə edilən nəticələr “Çağrı Bey” dərin dəniz qazma gəmisinin Somali sahillərindəki fəaliyyətinə hazırlıq məqsədilə istifadə olunub.
Türkiyə bununla enerji axtarışlarını öz dəniz sərhədlərindən kənara çıxararaq digər ölkələrlə bağladığı sazişlər əsasında genişləndirir.
Türkiyənin bölgədəki mövqeyi güclənə bilər
Geostrategiya üzrə ekspert Ahmet Uslu hesab edir ki, Türkiyənin Pakistan sahillərində enerji axtarışlarına qoşulması yalnız neft və qaz ehtiyatlarının müəyyənləşdirilməsi ilə məhdudlaşmır.
Onun sözlərinə görə, Hind okeanı Çin və Hindistan arasında strateji rəqabətin əsas bölgələrindən biridir.
Ekspert bildirib ki, Türkiyənin bu regionda enerji layihələrinin operatoru kimi çıxış etməsi ölkənin beynəlxalq enerji sektorundakı təsirini artıra bilər.
Uslu qeyd edib ki, mümkün neft və qaz yataqlarının aşkarlanması Türkiyə üçün yeni iqtisadi imkanlar yarada bilər. Bununla yanaşı, ölkənin bölgədə uzunmüddətli iştirakının geosiyasi nəticələri də mühüm əhəmiyyət daşıyır.
00:01 21.11.2026
Oxunuş sayı: 78