Aİ-nin yeni sanksiyaları: Rusiya bank sistemi və istehlakçılar üçün hansı risklər yaranır?
Avropa İttifaqının Rusiyaya qarşı qəbul etdiyi 21-ci sanksiyalar paketi bank sektoru, beynəlxalq ödəniş sistemi və xarici ticarətə yeni məhdudiyyətlər gətirib. Ekspertlər hesab edirlər ki, maliyyə sistemi bu məhdudiyyətlərə uyğunlaşacaq, lakin bunun şirkətlər və istehlakçılar üçün müəyyən iqtisadi nəticələri olacaq.
Crossmedia.az xəbər verir ki, "TASS" bu barədə geniş təhlil yayıb.
İyulun 23-də qəbul edilən yeni sanksiyalar paketi çərçivəsində Avropa İttifaqı 94 Rusiya bankının aktivlərini dondurub və onlara maliyyə vəsaitlərinin ayrılmasını qadağan edib. Məhdudiyyətlər "Rosselxozbank", "DOM.RF", "MTS Bank", "Ozon Bank", "WB Bank", "Yandex Bank", "Poçta Bank" və digər maliyyə qurumlarını əhatə edir.
Bundan əlavə, 33 Rusiya kredit və maliyyə təşkilatına qarşı əməliyyat qadağası tətbiq olunub. Avqustun 13-dən etibarən bu qurumlar SWIFT beynəlxalq ödəniş sistemindən və Avropanın maliyyə infrastrukturundan ayrılacaq. Məhdudiyyətlər "VTB India" və "Sberbank India" filiallarına da şamil ediləcək.
Rusiya Mərkəzi Bankının sədri Elvira Nabiullina bildirib ki, ölkənin bank sektoru uzun illərdir sanksiyalar şəraitində fəaliyyət göstərdiyi üçün yeni qərarlar gözlənilməz olmayıb. Onun sözlərinə görə, əvvəllər sanksiyalara məruz qalmayan banklar da bu ssenariyə hazırlaşmışdılar.
Yeni siyahıya daxil edilən bir sıra banklar, o cümlədən "MTS Bank", "Ozon Bank" və "Toçka Bank" məhdudiyyətlərin müştərilərə xidmət keyfiyyətinə təsir etməyəcəyini açıqlayıblar.
Ekspertlər hesab edirlər ki, yeni paket Rusiya maliyyə sistemində böhran yaratmasa da, beynəlxalq ödəniş infrastrukturuna ciddi təsir göstərəcək. "İNTER" şirkətinin baş direktoru Konstantin Savinovski bildirib ki, məhdudiyyətlər xarici bankları, kriptovalyuta platformalarını və A7 transsərhəd ödəniş şəbəkəsi ilə əlaqəli strukturları da əhatə etdiyindən beynəlxalq ödəniş zəncirində əlavə çətinliklər yaranacaq.
Onun sözlərinə görə, ən böyük zərbə xarici banklarla müxbir hesabları vasitəsilə beynəlxalq ödənişlər həyata keçirən kiçik və orta banklara dəyəcək. Bu isə bəzi maliyyə institutlarının gəlirlərini azalda və bank sektorunda konsolidasiyanı sürətləndirə bilər.
Hüquqşünas Aleksandra Gerasimova qeyd edib ki, sanksiyalar səbəbindən Rusiya şirkətləri son illərdə iri banklardan daha kiçik regional banklara, alternativ ödəniş mexanizmlərinə, agent sxemlərinə, kriptovalyutalara, barter əməliyyatlarına və digər üsullara keçiblər.
Onun fikrincə, Avropa tənzimləyici qurumları bu mexanizmləri izləyir və hər yeni sanksiya paketi ilə alternativ ödəniş kanallarının bir hissəsini bağlamağa çalışır.
Ekspertlərin qiymətləndirməsinə görə, yeni sanksiyalardan ən çox idxalçılar təsirlənəcək. Xarici tərəfdaşlara ödənişlərin gecikməsi və ya dayandırılması malların göndərilməsinin təxirə salınmasına, müqavilə şərtlərinin dəyişdirilməsinə və əlavə maliyyə itkilərinə səbəb ola bilər.
İxracatçılar üçün isə əsas risk valyuta gəlirlərinin ölkəyə qaytarılması prosesinin çətinləşməsi və likvidlik problemlərinin yaranmasıdır.
Mütəxəssislər hesab edirlər ki, yeni ödəniş mexanizmlərinə uyğunlaşma orta hesabla iki-üç ay çəkəcək. Bununla belə, şirkətlər gələcəkdə də davamlı şəkildə alternativ marşrutlar hazırlamağa məcbur olacaqlar, çünki sanksiyalar artıq təkcə Rusiya banklarını deyil, üçüncü ölkələrdəki vasitəçiləri də hədəfə alır.
Təhlildə qeyd olunur ki, uzunmüddətli perspektivdə Rusiya maliyyə sistemi daha müstəqil fəaliyyət göstərməyə çalışacaq. Lakin bunun əvəzində ödəniş zəncirləri uzanacaq, komissiyalar artacaq, istifadə edilə bilən valyutaların və maliyyə alətlərinin sayı azalacaq.
Ekspertlər istehlakçıların yeni sanksiyaların təsirini əsasən idxal mallarının çatdırılma müddətində, çeşidində və qiymətlərində hiss edə biləcəklərini bildirirlər. Bununla yanaşı, xarici avadanlıq və xammaldan istifadə olunan yerli məhsulların maya dəyərinin də artması istisna edilmir.
Bununla belə, analitiklər hesab edirlər ki, ümumi inflyasiyaya təsir baxımından əsas amillər yenə də rublun məzənnəsi, logistika xərcləri, Rusiya Mərkəzi Bankının pul-kredit siyasəti və daxili tələbat olaraq qalacaq.
02:20 02.08.2026
Oxunuş sayı: 57
