Yeni geosiyasi şəraitdə Azərbaycan-Rusiya münasibətləri hara gedir?
Azərbaycan Respublikasının Rusiya Federasiyası ilə münasibətləri qarşılıqlı hörmətə, bərabərhüquqlu tərəfdaşlığa və konstruktiv dialoqa əsaslanan strateji əməkdaşlıq modeli üzərində qurulub.
Rəsmi Bakı bu münasibətlərin davamlı inkişafını təmin etmək məqsədilə qarşılıqlı etimadın möhkəmləndirilməsini və müxtəlif sahələr üzrə əlaqələrin genişləndirilməsini prioritet istiqamət kimi müəyyən edir.
Bu çərçivədə hökumətlərarası əməkdaşlıq mexanizmləri mühüm rol oynayır və yüksək səviyyəli görüşlər iki ölkə arasında strateji kursun formalaşdırılmasına ciddi təkan verir.
Xüsusilə, liderlər səviyyəsində qəbul olunan qərarlar və əldə edilən razılaşmalar ikitərəfli münasibətlərin gələcək inkişaf istiqamətlərini müəyyənləşdirərək əməkdaşlığın yeni mərhələyə qədəm qoymasını təmin edir.
Məsələ ilə bağlı Milli Məclisin deputatı Könül Nurullayeva Crossmedia.az-la öz fikirlərini bölüşüb:
- Azərbaycan və Rusiya arasında münasibətlərin əsasını təşkil edən strateji prinsiplər hansılardır və bu prinsiplər praktik əməkdaşlıqda necə təzahür edir?
- Azərbaycanla Rusiya arasında münasibətlər qarşılıqlı hörmət və bərabərhüquqluluq prinsiplərinə əsaslanır. Bu çərçivədə dövlətlərin suverenliyinə hörmət, ərazi bütövlüyünün tanınması və daxili işlərə qarışmamaq kimi fundamental yanaşmalar xüsusi yer tutur. Qeyd etmək lazımdır ki, bu prinsiplər yalnız nəzəri səviyyədə qalmır, praktiki əməkdaşlıqda da özünü aydın şəkildə göstərir. İqtisadi əlaqələrin genişlənməsi, nəqliyyat və logistika layihələrinin inkişafı, həmçinin regional təhlükəsizlik məsələlərində koordinasiyalı fəaliyyət bu əməkdaşlığın konkret nümunələridir.
- 2022-ci il Bəyannaməsi iki ölkə arasında münasibətlərin inkişafında hansı yeni mərhələnin başlanğıcı kimi qiymətləndirilə bilər?
- 2022-ci ilin fevralında imzalanmış müttəfiqlik haqqında bəyannamə Azərbaycan-Rusiya münasibətlərində keyfiyyətcə yeni mərhələnin başlanğıcı kimi dəyərləndirilir. Bu sənəd əlaqələri formal tərəfdaşlıqdan çıxararaq müttəfiqlik səviyyəsinə yüksəltdi. Nəticə etibarilə siyasi dialoq daha sistemli xarakter aldı, təhlükəsizlik, iqtisadiyyat və digər sahələrdə əməkdaşlıq daha dərin və koordinasiyalı şəkildə inkişaf etməyə başladı.
- Prezidentlər səviyyəsində keçirilən görüşlərin Azərbaycan-Rusiya əlaqələrinin dərinləşdirilməsində rolu nədən ibarətdir?
- Ali səviyyəli görüşlər hər zaman ikitərəfli münasibətlərin əsas hərəkətverici qüvvəsi hesab olunur. Azərbaycan-Rusiya münasibətlərində də bu amil xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Prezidentlər arasında birbaşa dialoq qarşılıqlı etimadı möhkəmləndirir, mövcud problemlərin operativ həllinə imkan yaradır və iri iqtisadi, enerji və nəqliyyat layihələrinin həyata keçirilməsi üçün möhkəm siyasi zəmin formalaşdırır.
- Rusiyanın uzunmüddətli aradan sonra AZAL təyyarə qəzasında həyatını itirənlərə kompensasiya ödəməsi rəsmi Bakının növbəti diplomatik qələbəsi kimi qiymətləndirilə bilərmi?
- Bu məsələni Azərbaycanın prinsipial və ardıcıl mövqeyinin nəticəsi kimi qiymətləndirmək olar. Qəzanın ilk günlərindən etibarən rəsmi Bakı ədalətin təmin olunması, hadisənin obyektiv araşdırılması və zərərçəkmişlərə adekvat kompensasiyanın ödənilməsi məsələsində qətiyyət nümayiş etdirib.
Nəticə etibarilə, məsələ siyasi iradə və qarşılıqlı hörmət əsasında həllini tapdı. Bu, Azərbaycanın milli maraqlarını qorumaq və vətəndaşlarının hüquqlarını müdafiə etmək baxımından mühüm uğur kimi dəyərləndirilə bilər.
- Bundan sonra indiyə kimi mövcud olan gərginliklərin aradan qalxması gözləniləndirmi?
- Mövcud gərginliklərin aradan qaldırılması müəyyən zaman tələb edən prosesdir. Bununla belə, tərəflər arasında davam edən dialoq və əməkdaşlıq mexanizmləri bu istiqamətdə müsbət dinamikanın mövcud olduğunu göstərir.
Xüsusilə, iqtisadi və nəqliyyat sahələrində əməkdaşlığın genişləndirilməsi qarşılıqlı etimadın bərpasına və münasibətlərin daha konstruktiv məcraya yönəlməsinə şərait yarada bilər.
- Müasir geosiyasi şəraitdə Azərbaycan-Rusiya münasibətlərinin gələcək inkişaf perspektivləri necə qiymətləndirilə bilər?
- Müasir geosiyasi reallıqlar fonunda Azərbaycan–Rusiya münasibətlərinin gələcəyi əsasən praqmatik əməkdaşlıq üzərində qurulacaq. Qlobal güclər arasında rəqabət və regional proseslər müəyyən risklər yaratsa da, iqtisadi əməkdaşlıq, xüsusilə nəqliyyat-logistika sahəsində qarşılıqlı maraqlar bu münasibətlərin davamlı inkişafını şərtləndirir. Ümumilikdə, tərəflər arasında əlaqələrin sabit və qarşılıqlı fayda prinsipi əsasında inkişaf edəcəyi gözlənilir.
Elmir Heydərli
12:00 18.04.2026
Oxunuş sayı: 65