Cəmiyyət

REAL TV və APA TV əməkdaşlarına hücum: Bu, adi insident deyil

Jurnalist hadisə yerinə gedəndə məqsədi kimləsə mübahisə etmək, münaqişəyə qoşulmaq və ya şəxsi maraqlarını təmin etmək deyil. O, baş verənləri qeydə almaq, cəmiyyətin bilməli olduğu məlumatları toplamaq və ictimaiyyətə çatdırmaq üçün orada olur. Lakin son günlər Azərbaycanda jurnalistlərin məhz bu vəzifələrini yerinə yetirərkən fiziki zorakılığa məruz qalması ciddi narahatlıq doğurur. Bir neçə gün ərzində REAL TV və APA TV əməkdaşlarına qarşı baş verən hadisələr göstərir ki, bəziləri jurnalistin əlindəki kameranı, mikrofonu və onun peşə fəaliyyətini təhlükə kimi qəbul edir.

Oktyabrın 28-də Bakının Yasamal rayonunda yerləşən 225 saylı məktəbdə baş vermiş hadisəni işıqlandırmaq üçün əraziyə gələn REAL TV-nin çəkiliş qrupu hücuma məruz qalıb. Telekanalın operatoru və stajoru fiziki zorakılığa məruz qalaraq xəsarət alıblar. Bundan bir neçə gün sonra, oktyabrın 31-dən noyabrın 1-nə keçən gecə Nizami rayonundakı taxta bazarında baş verən yanğını işıqlandıran APA TV-nin müxbiri Sənan Bəhrəmli də hücumla üzləşib. Ona fiziki xəsarət yetirilib, təhqir olunub, telekanalın texniki avadanlığına zərər vurulub.

Bu hadisələrə yalnız iki jurnalistin döyülməsi kimi baxmaq düzgün olmazdı. Çünki hücuma məruz qalan təkcə konkret media əməkdaşı deyil, onun təmsil etdiyi informasiya missiyası, cəmiyyətin məlumat almaq hüququ və jurnalistikanın sərbəst fəaliyyət göstərmək imkanıdır. Əgər jurnalist məktəbdə baş verən hadisəni, yanğını və ya başqa ictimai əhəmiyyətli olayı işıqlandırarkən fiziki təhlükə ilə üzləşirsə, deməli, problem təkcə onun şəxsi təhlükəsizliyi ilə məhdudlaşmır.

Burada başqa bir məqam da var: jurnalist hadisə yerində hər kəsin xoşuna gələn görüntünü yaratmaq üçün deyil, baş verənləri olduğu kimi göstərmək üçün çalışır. Kamera qarşısında görünmək istəməyən, çəkilişdən narahat olan və ya jurnalistin suallarından yayınan şəxslər ola bilər. Ancaq narazılıq zorakılığa haqq qazandırmır. Çəkilişə mane olmaq, jurnalisti təhqir etmək, döymək, avadanlığını sındırmaq nə hüquqi, nə də mənəvi baxımdan qəbul edilə bilər.

Digər tərəfdən, bu cür hadisələr jurnalistlərin ekstremal şəraitdə işləməsi, təhlükəsizliklərinin necə təmin olunması və peşə fəaliyyətinə mane olan şəxslərin məsuliyyəti məsələsini də aktuallaşdırır. Jurnalist hadisə yerinə gedərkən əvvəlcə özünü necə qoruyacağını düşünməli deyil. Onun işi məlumat toplamaq, cəmiyyətə xəbər çatdırmaqdır. Təhlükəsiz şəraitdə işləmək isə onun qanuni hüququdur.

Ən təhlükəlisi, belə hadisələrin adi qarşılanması və zamanla cəmiyyətdə jurnalistə qarşı zorakılığın normallaşmasıdır. Bu gün kamera qarşısında olan müxbir və operatora əl qaldırılırsa, sabah ictimaiyyətin hansı xəbəri əldə edə bilməyəcəyini də düşünmək lazımdır. Jurnalisti susdurmaqla hadisəni gizlətmək, kameranı sındırmaqla həqiqəti yox etmək mümkün deyil. Peşə fəaliyyətinə görə zorakılığa məruz qalan jurnalistlərin hüquqları qorunmalı, bu cür hallara yol verən şəxslər qanun qarşısında cavab verməlidirlər.

Bu baxımdan əsas məsələ təkcə baş vermiş insidentlərin araşdırılması deyil, gələcəkdə oxşar hadisələrin təkrarlanmaması üçün effektiv mexanizmlərin yaradılmasıdır. Çünki jurnalistin təhlükəsizliyi təmin olunmayan yerdə cəmiyyətin sərbəst informasiya almaq hüququ da risk altına düşür.

Crossmedia.az-a açıqlamasında Mətbuat Şurası İdarə Heyətinin üzvü Azər Həsrət bildirib ki, istənilən halda, zorakılığa yol verilməməlidir:

“Bu, təkcə jurnalistlərə deyil, ümumiyyətlə, heç kimə qarşı tətbiq olunmamalıdır. Hazırda konkret olaraq həmkarımıza qarşı belə bir hadisə baş verib və bununla bağlı müvafiq dövlət qurumları artıq araşdırmalara başlayıblar. Ümid edirik ki, araşdırmanın nəticələrinə uyğun olaraq təqsirkar şəxslər barəsində müvafiq tədbirlər görüləcək və onlar qanun qarşısında cavab verəcəklər. Bu, gələcəkdə belə hallara yol vermək istəyənlər üçün də bir dərs olmalıdır.

Jurnalistləri hədəfə alaraq, onları zor gücünə peşə fəaliyyətlərini yerinə yetirməkdən çəkindirmək istəyənlər başa düşməlidirlər ki, informasiya toplamaq və cəmiyyəti məlumatlandırmaq istəyən şəxslərin qarşısını bu yolla almaq mümkün deyil.

Əsas məsələ ondan ibarətdir ki, dövlət bu məsələlərdə jurnalistlərin və medianın hüquqlarının qorunmasını təmin etməlidir. Ümumiyyətlə, Azərbaycanda jurnalist və media azadlığı Konstitusiya və qanunlarla təmin olunur və qorunur. Konstitusiya ilə təsbit edilmiş bu hüquqların həyata keçirilməsinə heç kim mane olmamalıdır. Bu, həmkarımıza qarşı zorakılıq tətbiq etmiş şəxslərə də aiddir”.

Məhəbbət Tərlanoğlu

🖨 Çap et

20:39 06.11.2026

Oxunuş sayı: 58