Onlayn, yoxsa ənənəvi? - Hansı hazırlıq forması daha çox nəticə verir
Son illərdə ölkədə şagirdlər və abituriyentlər üçün hazırlıq üsulları müxtəlif formalar alıb. Ənənəvi hazırlıq hələ də populyarlığını qoruyur. Bu üsulda tələbələr müəllimin yanına gedir – bəzən onun ofisinə, bəzən də evinə. Dərslər canlı şəkildə keçirilir, müəllim mövzuları izah edir, şagirdlərin suallarını dərhal cavablandırır. Canlı ünsiyyət dərsin qavranmasını asanlaşdırır və tələbələr arasında qarşılıqlı əlaqəni gücləndirir. Bu üsul həm də şagirdlərin motivasiyasını artırır, çünki onlar dərsi təkbaşına izləmək əvəzinə müəllimlə birbaşa ünsiyyətdə olurlar.
Digər tərəf isə onlayn hazırlıqdır. Burada şagird internet üzərindən dərslərə qoşulur. Tanıdığı müəllim və ya internetdə tapdığı repetitorlarla virtual dərs keçir. Bu, xüsusilə evdən çıxmaq imkanı olmayan və ya zaman baxımından sıx olan tələbələr üçün rahat seçimdir. Lakin onlayn təhsilin öz çətinlikləri də var. Telefon və ya kompüter ekranı qarşısında dərs izləmək bəzən diqqəti dağıdır, tələbələr mövzuları tam qavrayamayabilir. Canlı danışıq və müəllimlə birbaşa ünsiyyətin olmaması isə dərs prosesində anlaşılmazlıqlara yol aça bilir.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, hər iki üsulun üstünlükləri var. Ənənəvi təhsil dərsi daha yaxşı mənimsəməyə imkan verir, onlayn hazırlıq isə rahatlığı və çevikliyi ilə seçilir. Şagirdlər isə öz ehtiyaclarına uyğun olaraq bu formaları birləşdirərək təhsil almağa çalışırlar.
Belə görünür ki, həm ənənəvi, həm də onlayn təhsil gələcəkdə şagirdlər üçün bir-birini tamamlayan seçimlər olacaq. Onlayn təhsilin genişlənməsi ilə müəllimlər də dərslərini daha interaktiv və qavranılması asan hala gətirməyə çalışırlar.
Bu barədə Crossmedia.az-a danışan təhsil eksperti İlqar Orucov də fikrimizə uyğun olaraq təsdiqləyib ki, son illərdə repetitorluqda onlayn hazırlıq forması xeyli geniş yayılıb:
"Təbii ki, müasir təhsil trendləri və texnoloji imkanlar fonunda rəqəmsallaşma, repetitor hazırlığında da müəyyən dəyişikliklərə gətirib çıxarıb. Bu, əsasən onlayn hazırlığın yayılması ilə bağlıdır. Hər iki forma- həm onlayn, həm də ənənəvi fərqli ehtiyaclarla xidmət etsə də, məqsəd eynidir: repetitor fəaliyyəti və təhsil xidmətlərinin təmin olunması. Belə ki, onlayn hazırlığın əsas üstünlüyü zaman və məkan azadlığıdır. Şagird yol vaxt itirmir, tıxaclarda qalmır, xərclərinə qatlanmır, dərslərə evinin rahatlığında qoşula bilir və bir neçə fəndən hazırlıq alan şagirdlər enerji və vaxt qənaəti əldə edir. Ənənəvi hazırlıqda isə şagird dərs mühitində fiziki iştirak edir və bu, onun təhsil rejiminə psixoloji olaraq daha rahat daxil olmasına kömək edir".
Ekspertin sözlərinə görə, ev və ya ofis şəraitində - diqqəti asanlıqla yayılan şagirdlər üçün ənənəvi forma daha effektiv ola bilər:
"Onlayn-rəqəmsal formada isə şagirdin daxili məsuliyyəti və rəqəmsal alətlərdən istifadə bacarığı ön plana çıxır. Müəllim ənənəvi formada olduğu kimi nəzarəti həyata keçirə bilmir, müasir platformalar dərsləri testlərlə dəstəkləyərək mənimsənilməni ölçə bilir. Ənənəvi formada isə müəllim şagirdin bədən dilindən və göz təmasından onun nəyi başa düşdüyünü daha asanlıqla müəyyən edə bilir. Rəqəmsal formada dərslərin video yazılması da əlavə üstünlükdür – şagird anlamadığı mövzuya təkrar-təkrar baxa bilir. , Canlı ünsiyyətdə isə sosial bacarıqları inkişaf etdirir, rəqabət mühiti və komanda daxilində iş qabiliyyəti formalaşdırır. Xüsusilə fundamental fənlərdə ənənəvi dərs daha sürətli qavranma təmin edə bilir".
İ.Orucov məsələnin maliyyə tərəfinə də toxunub:
"Maliyyə tərəfi də vacibdir. Onlayn platformalar adətən daha cəlbedici və xərci aşağı forma kimi dəyərləndirilir. Ənənəvi hazırlıqda müəllimin fiziki məkanı icarəyə götürməsi, şagirdin həmin yerə gəlməsi əlavə xərclər yaradır. Lakin qeyd edim ki, rəqəmsal və ənənəvi formaların hər ikisi effektiv ola bilər. Əsas məsələ müəllimin məlumatı düzgün planlaşdırmasıdır".
Fatimə Məmmədova
16:49 26.01.2026
Oxunuş sayı: 571
