CROSSMEDIA - Analitik İnformasiya Portalı

Axtarılan söz: modernləşmə

16:20 03.11.2026

Modernləşmə, iqtisadi təzyiqlər və gender münasibətlərinin dəyişməsi fonunda Azərbaycanda nikah böhranı

Rəqəmlərin arxasında hansı cəmiyyət dayanır? Azərbaycanda nikahların sayının azalması və boşanmaların uzunmüddətli perspektivdə artması artıq təkcə demoqrafik statistikanın mövzusu deyil. Bu göstəricilər cəmiyyətin dəyərlərində, iqtisadi münasibətlərində, gender rollarında, nəsillərarası əlaqələrində və insanın ailədən gözləntilərində baş verən dəyişiklikləri əks etdirir. Əslində, qarşımızda daha böyük bir sual dayanır: Ailə institutu zəifləyir, yoxsa tarixən mövcud olmuş ailə modeli dəyişdiyi üçün əvvəlki formasını qorumaqda çətinlik çəkir? Təqdim olunan statistikaya görə, 2011-ci ildə Azərbaycanda 88 145 nikah, 10 747 boşanma qeydə alındığı halda, 2025-ci ildə nikahların sayı 48 546-ya enib, boşanmaların sayı isə 20 675-ə yüksəlib. Beləliklə, 14 il ərzində nikahların illik sayı təxminən 44,9 faiz azalıb, boşanmaların sayı isə təxminən 92,4 faiz artıb. Əhalinin hər 1000 nəfərinə düşən nikahların sayı 9,7-dən 4,7-yə, boşanmaların sayı isə 1,2-dən 2-yə dəyişib. Eyni zamanda, ilk nikaha daxilolma yaşı da yüksəlib. Bu rəqəmlər ciddi sosial transformasiyaya işarə edir. Lakin bir məqamı əvvəldən dəqiqləşdirmək vacibdir: nikahların azalması ilə boşanmaların artması bir-biri ilə əlaqəli olsa da, eyni hadisə deyil. Birincisi insanların ailə qurmaq qərarına, ikincisi isə artıq mövcud olan nikahların pozulmasına aiddir. Onların səbəbləri qismən üst-üstə düşür, lakin tamamilə eyni deyil.