Yüz minlərlə ildir ki, hərəkətsiz qalan Metana vulkanı
Yunanıstanda yüz minlərlə ildir ki, hərəkətsiz qalan Metana vulkanının altında çoxlu miqdarda maqma toplanır.
Crossmedia.az xəbər verir ki, bu barədə "The Independent" qəzeti məlumat yayıb.
100.000 ildən çoxdur ki, Afinadan 50 km cənub-qərbdə yerləşən bu vulkan hərəkətsiz görünürdü. Lava püskürmür, partlayışlar törədmir və ya kül buludları əmələ gətirmirdi.
İndi alimlər aşkar ediblər ki, vulkan sönmüş görünsə də, maqma kameralarının dərinliyində daim çoxlu miqdarda maqma toplayır. Bu, "sakit" vulkanların yaratdığı təhlükəni yenidən düşünməyə vadar edir.
"Bu, son püskürmələr olmasa belə, hərəkətsiz vulkanların monitorinqinin vacibliyini vurğulayır", - deyə alimlər "Science Advances" jurnalında dərc olunmuş bir araşdırmada yazıblar.
Alimlər Yer qabığındakı maqma rezervuarlarında soyuduqca əmələ gələn kiçik sirkon kristallarını araşdırıblar. Bu kristallar təbii zaman kapsulaları kimi çıxış edərək, nə vaxt və hansı şəraitdə əmələ gəldikləri barədə məlumatları qoruyurlar.
"Sirkon kristallarını kiçik uçuş qeyd cihazları kimi düşünə bilərik. Onlardan 1250-dən çoxunun 700.000 illik vulkanik fəaliyyət dövrünə aid olduğunu öyrəndik, vulkanın daxili həyatını dəqiq şəkildə yenidən qurduq. Vulkanların səthə püskürmədən minilliklər boyu yeraltında "nəfəs ala" biləcəyini öyrəndik", - deyə ETH Sürixdən olan vulkanoloq Olivye Baxman izah edib.
Təhlil həmçinin aşkar edib ki, vulkan 100.000 ildən çox davam edən uzun müddətli yuxu dövrü keçirməsinə baxmayaraq, maqma Metanın altında demək olar ki, davamlı olaraq əmələ gəlib.
"Yunanıstan, İtaliya, İndoneziya, Filippin, Cənubi və Şimali Amerika, Yaponiya və digər yerlərdəki vulkanik təhlükələrin idarə edilməsi agentlikləri üçün bu, on minlərlə ildir yuxuda olan, lakin vaxtaşırı maqmatik fəaliyyət əlamətləri göstərən vulkanların təhlükə səviyyəsini yenidən qiymətləndirmək deməkdir", - deyə Dr. Bakman əlavə edib.
Alimlərin fikrincə, vulkanın altındakı sirkon böyüməsi 100.000 illik bir dövrdə pik həddə çatıb və bu da intensiv maqmatik fəaliyyətin açıq sübutudur.
Məlum oldu ki, Metana gölünün yuxarı hissəsini qidalandıran maqma su ilə çox zəngin idi.
Tədqiqatçılar bunun Metana gölünün altındakı mantiyanın okean dibi çöküntüləri və əhəmiyyətli miqdarda suyun güclü təsirinə məruz qalması ilə əlaqəli ola biləcəyini söyləyirlər.
Onların sözlərinə görə, bu proses mantiyanı nəmləndirir və maqma istehsalını daha səmərəli edir.
"Əslində, bir çox subduksiya zonası vulkanlarının vaxtaşırı xüsusilə nəm ilkin maqma ilə qidalana biləcəyinə inanırıq ki, bu da elmi ictimaiyyətin hələ tam qəbul etmədiyi bir şeydir", - deyə tədqiqatın digər müəllifi Razvan-Qabriel Popa qeyd edib.
Buna görə də, tədqiqatın nəticələri göstərir ki, uzun müddət davam edən vulkanik sakitlik vulkanın söndüyü anlamına gəlmir.
03:40 24.04.2026
Oxunuş sayı: 51
