Çin qlobal liman şəbəkəsində mövqeyini gücləndirir
Uzunmüddətli ABŞ hərbi əməliyyatları fonunda Çin qlobal ticarət və logistika infrastrukturunda təsirini sistemli şəkildə genişləndirir.
Crossmedia.az “Foreign Policy” nəşrinin təhlilinə əsasən məlumat verir ki, 2000-ci illərin əvvəlindən bəri Çin 90 ölkədə ümumilikdə 168 limanın maliyyələşdirilməsində iştirak edib. Bu layihələrin ümumi dəyəri təxminən 24 milyard dollar təşkil edir.
Təhlildə vurğulanır ki, əsas strateji məsələ limanların maliyyələşdirilməsi deyil, onların əməliyyat nəzarətidir. Hazırda layihələrin təxminən 35 faizi Çin şirkətlərinin birbaşa mülkiyyəti və ya idarəçiliyi altındadır. Bu isə cədvəl tərtibi, logistika, yük daşınması və gəmi hərəkətinin idarə olunması kimi kritik sahələrdə Pekinə təsir imkanı yaradır.
Eyni zamanda Çin liman infrastrukturunu dəmir yolları, mədənlər və istehsal zonaları ilə birləşdirərək qlobal təchizat zəncirlərini vahid sistemə inteqrasiya edir. Bu şəbəkə vasitəsilə neft, qaz, metallar və digər xammallar strateji marşrutlar üzrə hərəkət edir.
Məqalədə qeyd olunur ki, bu model Pekinə böhran dövrlərində daha yüksək logistik dayanıqlıq qazandırır və sanksiyalar, blokadalar və tədarük pozuntularına qarşı alternativ marşrutlar formalaşdırmağa imkan verir. Hörmüz boğazı, Bab əl-Məndəb və Süveyş kanalı kimi strateji keçidlərə alternativlər də bu sistemə daxil edilir.
Bundan əlavə, ekspertlərin fikrincə, zərurət yarandığı halda mövcud liman infrastrukturu hərbi və ya dəniz dəstəyi məqsədləri üçün də istifadə oluna biləcək potensiala malikdir.
Ümumilikdə, son 25 ildə Çin nəqliyyat və resurslar üzərindən qlobal təsir şəbəkəsini genişləndirib, ABŞ isə eyni dövrdə əsasən hərbi mövcudluğunu artırıb. Təhlil nəticəsində vurğulanır ki, qlobal güc balansı getdikcə ticarət və logistika nəzarəti istiqamətində dəyişir.
16:50 19.04.2026
Oxunuş sayı: 374
