Universitetlərdə 4 illik təhsil 3 ilə endirilir? - AÇIQLAMA
Ali təhsil sistemində təhsil müddətinin optimallaşdırılması və əmək
bazarının tələblərinə uyğunlaşdırılması son dövrlər müzakirə olunan
məsələlərdəndir. Xüsusilə turizm sektoru kimi praktiki bilik və peşə
bacarıqlarının mühüm rol oynadığı sahələrdə universitetlərdə tədris
proqramlarının nə dərəcədə effektiv qurulması diqqət çəkir. Turizm sənayesində
çalışan mütəxəssislərdən yalnız nəzəri biliklər deyil, eyni zamanda xarici dil
bilikləri, ünsiyyət bacarıqları, xidmət mədəniyyəti və praktiki təcrübə tələb olunur.
Bu baxımdan ali təhsil müddətinin mövcud modelinin sektorun real ehtiyaclarına
uyğunluğu müzakirə mövzusuna çevrilir.
Milli Məclisdə turizm ixtisasları üzrə ali təhsil müəssisələrində təhsil
müddətinin 4 ildən 3 ilə endirilməsi ilə bağlı təklifin irəli sürülməsi də bu
müzakirələri aktuallaşdırıb. Təklifin reallaşması tədris proqramlarının yenidən
qurulmasını, fənlərin məzmununun optimallaşdırılmasını və praktiki hazırlığa
ayrılan vaxtın artırılmasını gündəmə gətirə bilər. Digər tərəfdən, təhsil müddətinin
azaldılması tələbələrin aldığı biliklərin keyfiyyətinə, ixtisas hazırlığına və
gələcək peşə fəaliyyətinə necə təsir edəcəyi ilə bağlı suallar yaradır.
Əsas məsələ təhsil müddətinin qısaldılmasından daha çox, bu müddətdə tələbələrə hansı bilik və bacarıqların aşılanacağıdır. Üçillik təhsil modeli tətbiq olunarsa, proqramın məzmunu, istehsalat təcrübəsinin təşkili və məzunların əmək bazarına hazırlığı necə təmin edilməlidir?

Təhsil eksperti Elçin Əfəndi Crossmedia.az-a açıqlamasında bildirib ki, yalnız
turizm ixtisası üzrə deyil, bir sıra digər ixtisaslarda da təhsil müddətinin
dörd ildən üç ilə endirilməsini vacibdir:
“Bu, həm kadrların əmək bazarına daha erkən çıxmasına, həm də tələbələrin və
dövlətin üzərinə düşən maliyyə yükünün azalmasına imkan verə bilər.
Bunun üçün ilk növbədə qeyri-ixtisas fənlərinin sayının azaldılması, nəzəri
biliklərlə praktiki bacarıqların inteqrasiyası vacibdir. Tələbələrin eyni
zamanda həm nəzəri biliklərə yiyələnməsi, həm də həmin bilikləri praktikada
tətbiq etməsi daha hazırlıqlı mütəxəssislərin yetişməsinə şərait yarada bilər.
Bu yanaşma təkcə turizm sahəsində deyil, xüsusilə humanitar istiqamətli və
laboratoriya şəraiti tələb etməyən digər ixtisaslarda da tətbiq oluna bilər.
Artıq bir sıra ölkələrdə bu istiqamətdə qərarlar qəbul edilir. Məsələn,
Türkiyədə həm bakalavr, həm də magistratura proqramlarında təhsil müddətinin
optimallaşdırılması məsələsi gündəmdədir və bu istiqamətdə tətbiqə başlanılır.
Turizm ixtisasına gəldikdə isə burada praktiki bacarıqlar, xarici dil
bilikləri, düzgün kommunikasiya qurmaq və informasiyanı effektiv ötürmək xüsusi
əhəmiyyət daşıyır. Buna görə də nəzəri təhsillə yanaşı, praktiki hazırlığa daha
çox yer ayrılmalıdır. Məsələn, Cənubi Koreya modelində olduğu kimi, tələbələrin
altı ay və ya bir il ərzində əsasən praktiki təcrübə əsasında hazırlanması,
nəzəri biliklərin isə bu proseslə paralel tədris edilməsi mümkündür.
Düşünürəm ki, belə bir modelin tətbiqi əmək bazarının tələblərinə uyğun
ixtisaslı kadrların daha qısa müddətdə hazırlanmasına, eyni zamanda təhsil
xərclərinin azaldılmasına töhfə verə bilər”.
Məhəbbət Tərlanoğlu
13:00 18.11.2026
Oxunuş sayı: 106