Rusiya Ermənistana qarşı daha açıq iqtisadi və siyasi təzyiq vasitələrindən istifadə edəcək - Politoloq
Rusiya Dövlət Dumasının sədri Vyaçeslav Volodinin Ermənistanın Avrasiya İqtisadi İttifaqından mümkün uzaqlaşmasının nəticələri ilə bağlı səsləndirdiyi fikirlər regionda yeni geosiyasi müzakirələrə səbəb olub. Volodin bildirib ki, Ermənistanın inteqrasiya kursunu dəyişməsi iqtisadi və sosial nəticələr doğura, xüsusilə enerji, ticarət, miqrasiya və maliyyə sahələrində ciddi dəyişikliklərə gətirib çıxara bilər. O, bu prosesi Ukrayna nümunəsi ilə müqayisə edərək Ermənistanın da oxşar çətinliklərlə üzləşə biləcəyini iddia edib. Son illər Ermənistanın xarici siyasətində müşahidə olunan dəyişikliklər, Avropa ilə münasibətlərin aktivləşdirilməsi və Rusiya ilə münasibətlərdə yaranan gərginlik bu mövzunu daha da aktuallaşdırıb. Bu fonda suallar yaranır: Ermənistan bu mərhələyə necə gəlib çıxdı? Rusiya ilə münasibətlər niyə bu qədər sürətlə dəyişdi? Və həqiqətənmi, Ermənistanı səsləndirilən iqtisadi və siyasi nəticələr gözləyir, yoxsa bu daha çox geosiyasi xəbərdarlıq xarakteri daşıyır?
Mövzu ilə bağlı politoloq Aydın Quliyev Crossmedia.az-a açıqlama verib:
"MDB məkanından Avropaya meyllənən dövlətlərlə münasibətlərdə Rusiyanın təzyiq və təsir alətləri baxımından müəyyən təcrübəsinin olduğu tez-tez müzakirə olunur. Bunun nümunələrindən biri kimi Ukrayna–Rusiya münasibətləri göstərilir. Bu yanaşmaya görə, Rusiya MDB məkanından Avropa inteqrasiyasına yönələn dövlətlərə qarşı müxtəlif siyasi və iqtisadi təsir mexanizmlərindən istifadə edir. Ukrayna nümunəsində də münasibətlərdə yaranan gərginlik əvvəlcə iqtisadi və siyasi təzyiqlərlə müşayiət olundu, daha sonra isə Krımın ilhaqı və genişmiqyaslı hərbi qarşıdurma ilə nəticələndi. Bu kontekstdə bəzi ekspertlər hesab edirlər ki, oxşar yanaşmaların müxtəlif formalarda Ermənistana münasibətdə də tətbiq olunması ehtimalı nəzərdən keçirilə bilər. Rusiyanın bəzi siyasi dairələrinin, o cümlədən yüksək səviyyəli rəsmilərinin son bəyanatları da bu istiqamətdə şərh olunur”.
Politoloq vurğulayıb ki, ilkin mərhələdə Ermənistan cəmiyyəti və dövləti qarşısında daha çox xəbərdarlıq və siyasi təzyiq xarakterli mesajların verildiyi görünür: “Xüsusilə Rusiya tərəfindən belə bir tezis səsləndirilir ki, Ermənistanın Avrasiya məkanından uzaqlaşmasının mümkün nəticələri erməni cəmiyyəti tərəfindən tam qiymətləndirilmir. Digər tərəfdən, Ermənistan hakimiyyəti də Qərblə inteqrasiyanın dərinləşməsi fonunda cəmiyyəti mümkün dəyişikliklərə hazırlamağa çalışır. Bu baxımdan Baş nazir Paşinyan dəfələrlə bəyan edib ki, Ermənistan Rusiya ilə münasibətləri qorumaqla yanaşı Avropa ilə inteqrasiya kursunu davam etdirir və bu siyasətin uzunmüddətli perspektivdə ölkəyə daha yüksək rifah və daha təminatlı həyat şəraiti gətirəcəyini düşünür. Hazırkı mənzərə onu göstərir ki, Rusiya tərəfi müəyyən mərhələdə Ermənistan cəmiyyətində hakimiyyətin Avropa inteqrasiyası kursuna qarşı müqavimət formalaşdırmağa çalışır. Lakin indiyə qədər bu cəhdlərin geniş ictimai nəticə vermədiyi barədə yanaşmalar da mövcuddur. Belə ki, əgər bu istiqamətdə ciddi ictimai narazılıq formalaşsaydı, seçki öncəsi dövrdə Avropa inteqrasiyasına qarşı daha geniş etirazların şahidi olmaq mümkün olardı”.
A.Quliyev əlavə edib ki, bunun əksinə olaraq, 2025-ci ildə Ermənistanın Avropa Birliyinə inteqrasiya prosesinin başlanması ilə bağlı qanunun qəbul edilməsi ciddi kütləvi etirazlarla müşayiət olunmadı: “Həmçinin Ermənistanda keçirilən Avropa Birliyi ilə bağlı tədbirlər və xarici liderlərin səfərləri də genişmiqyaslı ictimai narazılıq yaratmadı. Bu səbəbdən bəzi siyasi qiymətləndirmələrdə ehtimal olunur ki, Rusiya gələcək mərhələdə Ermənistana münasibətdə daha açıq iqtisadi və siyasi təzyiq vasitələrindən istifadə edə bilər. Bu çərçivədə ticarət əlaqələri, logistika imkanları, humanitar əməkdaşlıq və pul köçürmələri sahəsində məhdudiyyətlərin gündəmə gələ biləcəyi barədə fikirlər səsləndirilir. Eyni zamanda, seçkilərdən sonra Ermənistanın xarici siyasət kursunun dəyişməməsi halında, Rusiya–Ermənistan münasibətlərində gərginliyin daha da arta biləcəyi ilə bağlı proqnozlar da irəli sürülür. Bununla belə, bu cür ssenarilər siyasi qiymətləndirmə xarakteri daşıyır və gələcək proseslərin konkret inkişafı bir sıra daxili və beynəlxalq amillərdən asılı olacaq”.
Ayhan
15:22 03.06.2026
Oxunuş sayı: 58
