KİV: ABŞ və İran arasındakı gərginlik yeni mərhələyə qədəm qoyub
Vaşinqton və Tehran arasındakı gərginlik qarşılıqlı təxribatlar və diplomatik səylərlə kölgədə qalan yeni bir mərhələyə qədəm qoyub.
Crossmedia.az Türkiyə KİV-ə istinadən xəbər verir.
Cümə axşamı gecəsi iki ölkənin donanmaları arasında baş verən atışma bir daha bölgədəki yüksək gərginliyi ortaya qoydu. Bu qızğın qarşıdurmadan sonra tərəflərin 14 maddəlik barışıq planı üzərində danışıqlara başladığı bildirilib.
14 maddəlik plan və İslamabad Zirvəsi
ABŞ Dövlət Departamentinin mənbələrindən əldə edilən məlumata görə, tərəflər arasında böhranın aradan qaldırılması üçün hazırlanmış 14 maddəlik yol xəritəsi ilə bağlı intensiv diplomatik fəaliyyət davam edir. Telefon diplomatiyası vasitəsilə aparılan bu proses vasitəsilə razılıq əldə olunarsa, tərəflər gələn həftə Pakistanın paytaxtı İslamabadda görüşməyi planlaşdırırlar.
Plan 30 günlük danışıqlar müddətini əhatə edir. Bu müddət ərzində ABŞ-nin İran limanlarına qarşı blokadasını yumşaldacağı, İranın Hörmüz boğazındakı məhdudiyyətləri yumşaldacağı və İranın nüvə proqramı ilə bağlı danışıqlar masasına qayıtacağı nəzərdə tutulur.
İranın Qırmızı Xətti: Uran
Diplomatik mənbələr Tehran administrasiyasının nüvə proqramını müzakirə etməyə hazır olduğunu, lakin qırmızı xətləri üzrə güzəştə getmək istəmədiyini göstərir. İranın zənginləşdirilmiş uran ehtiyatlarını atmaqdan imtina etməsi və ABŞ-ə qarşı sanksiyaların tamamilə ləğv edilməsi şərti danışıqların ən çətin məqamlarındandır.
Strateji Hücum: Hörmüz Boğazı
Qlobal neft daşınması üçün ən vacib nöqtələrdən biri olan Hörmüz Boğazı həm ABŞ, həm də İran üçün strateji aktiv hesab olunur. Bölgədə hərbi fəaliyyət davam etsə də, hər iki tərəfin məhdudiyyətləri tamamilə ləğv etmək üçün dəqiq bir addım atmaması "geosiyasi şahmat lövhəsində" hələ də addımların atıldığını göstərir.
ABŞ prezidenti Donald Trampın Çin səfərindən əvvəl "Hörmüz" Kartı
Trampın bu həftə Pekində Çin prezidenti Si Cinpin ilə görüşü birbaşa İran məsələsi ilə bağlıdır. Analitiklər Trampın Çinə qarşı əlini gücləndirmək üçün Hörmüz boğazı və İran kartlarından istifadə etmək istədiyini irəli sürürlər.
Çinin enerji ehtiyaclarının əhəmiyyətli bir hissəsini münasib qiymətlərlə təmin etmək üçün İrana etibar etməsi Pekini bu böhranda əsas oyunçuya çevirir. Qeyd olunur ki, Tramp İranla müəyyən bir anlaşma səviyyəsinə çatmağı və Pekinə bu "strateji üstünlük" ilə yanaşmağı hədəfləyir.
Gələn həftəyə diqqət
Vaşinqtondakı ekspertlər cümə axşamı gecəsi baş verən toqquşmanın müharibəyə çevrilmədiyini, lakin atəşkəsin sabit qaldığını vurğulayırlar. Gələn həftə İslamabadda başlaması ehtimal olunan 30 günlük proses təkcə iki ölkə arasındakı münasibətlərin deyil, həm də qlobal enerji bazarlarının və regional təhlükəsizliyin taleyini müəyyən edəcək.
22:35 09.05.2026
Oxunuş sayı: 53
