Trampın Putinə yanaşması nəticə vermir: Ukraynada müharibə davam edə bilər
ABŞ Prezidenti Donald Trampın Rusiyaya iqtisadi güzəştlər təklif etməklə Vladimir Putini sülhə razı salmaq cəhdi uğursuzluqla nəticələnə bilər. Analitiklərin fikrincə, Putin üçün əsas məsələ iqtisadi qazanc deyil, Ukraynanı ələ keçirmək məqsədidir.
Crossmedia.az xəbər verir ki, “The Atlantic” nəşrində “Brookings Institution”un baş elmi əməkdaşı Tomas Rayt bu barədə məqalə dərc edib.
Müəllif 1965-ci ildə ABŞ Prezidenti Lindon Consonun Şimali Vyetnama Cənubi Vyetnama qarşı təcavüzü dayandırmaq müqabilində genişmiqyaslı iqtisadi yardım təklif etməsini xatırladır. Hanoy bu təklifi qəbul etməmişdi. Raytın fikrincə, həmin tarixi nümunə göstərir ki, millətçilik, ideologiya və rəqabətin mühüm rol oynadığı beynəlxalq siyasətdə iqtisadi stimullar hər zaman nəticə vermir.
“Donald Tramp Vladimir Putinlə münasibətlərdə eyni tələyə düşüb. O, düzgün iqtisadi stimulların Rusiya liderini sülh sazişi bağlamağa inandıracağını düşünür. Putinin siyasətini anlamamaq müəyyən təcrübəsi olmayan yeni liderlə bağlı olsaydı, bəlkə də bağışlana bilərdi. Lakin Putin tanınmış siyasi fiqurdur. Ukrayna onun üçün bir vəsvəsədir. O, ölkəni özünə tabe etmək istəyir və bu məqsədə çatmaq üçün böyük bədəl ödəməyə hazır olduğunu artıq sübut edib”, – analitik yazıb.
Raytın sözlərinə görə, Tramp ikinci prezidentlik müddətinin əvvəlində cəbhə xəttini dondurmaq və Ukraynanın NATO-ya üzvlük iddiasından imtina etməsi yolu ilə müharibəni tezliklə başa çatdırmağı planlaşdırırdı. Lakin Kiyevin hərbi mövqeyini gücləndirmək və sanksiyalar vasitəsilə Moskvaya təzyiq göstərmək əvəzinə, ABŞ prezidenti Rusiyaya maliyyə və iqtisadi faydalar təklif etməyə üstünlük verdi.
ABŞ-ın danışıqlar qrupuna Trampın dostu, biznesmen Stiv Uitkoff da daxil edildi. O, rusiyalı maliyyəçi Kirill Dmitriyevlə razılaşmalar üzərində işləyirdi.
Əvvəlki təkliflərdən biri Rusiyaya qarşı sanksiyaların ləğvini, ABŞ və Rusiya arasında birgə biznes layihələrinin həyata keçirilməsini, eləcə də Moskvanın “Böyük yeddilik” (G7) qrupuna qayıtmasını nəzərdə tuturdu. Lakin Putinin Ukraynanın əlavə ərazilərinin Rusiyaya verilməsini tələb etməsi danışıqları dalana dirədi.
Sonrakı diplomatik təmaslar zamanı Rusiya dizel yanacağının ABŞ və dünya bazarlarına tədarükü ilə bağlı razılaşma əldə edildi. Tramp administrasiyası isə qismən atəşkəsə nail olmaq üçün Rusiyanın dondurulmuş aktivlərinin bir hissəsinin geri qaytarılması imkanını da nəzərdən keçirirdi.
Müəllifin fikrincə, bu yanaşma Vaşinqtonla Kiyev arasındakı münasibətlərin pisləşməsinə səbəb olub. Eyni zamanda, Rusiya qış mövsümündən istifadə edərək Ukraynanın enerji infrastrukturuna kütləvi zərbələr endirməklə ölkəni zəiflətməyə, həmçinin Kiyevin Avropadakı tərəfdaşlarına qarşı təxribat fəaliyyətlərini genişləndirməyə çalışır.
Rayt hesab edir ki, Putinin hesablamalarını dəyişdirmək üçün təzyiqlər gücləndirilməlidir. ABŞ Ukraynanı hava hücumundan müdafiə vasitələri ilə təmin etməli, Rusiya ordusuna itkilər vermək imkanlarını artırmalı və Avropa ölkələrinə Rusiyanın hücumlarının qarşısını almaqda dəstək göstərməlidir.
“Putin, görünür, zamanın onun xeyrinə işlədiyini düşünür. Trampın addımları bu inamı daha da gücləndirir”, – Rayt qeyd edib.
Analitik Trampı ABŞ-da növbəti administrasiyanın Rusiyaya qarşı daha sərt mövqe tuta biləcəyini də nəzərə almağa çağırır. Onun fikrincə, Vaşinqton bu ehtimaldan istifadə edərək Moskvanı Ukrayna üçün məqbul şərtlərlə daha tez razılaşma əldə etməyə təşviq edə bilər.
“İndi atəşkəsə nail olmaq üçün Putinə müharibənin sülhdən daha baha başa gələcəyini göstərmək lazımdır”, – müəllif vurğulayıb.
Rusiya–ABŞ münasibətləri
Daha əvvəl “UNIAN” Rusiyanın qismən ABŞ sanksiyaları altında olan “Novatek” şirkətinin vasitəçilər üzərindən Alyaskadakı “Polar LNG” qaz layihəsini maliyyələşdirmiş ola biləcəyini yazıb. Layihənin keçmiş baş direktoru Coel Riddl “Novatek”in startapın maliyyələşdirilməsində mümkün iştirakından xəbər tutduğunu bildirib.
Bundan başqa, Donald Tramp administrasiyasının Rusiyaya qarşı sanksiyaların, xüsusilə gübrə ixracı sahəsindəki məhdudiyyətlərin daha da yumşaldılması imkanını nəzərdən keçirdiyi bildirilir. Vaşinqton bu yolla Moskvanı Ukraynaya qarşı müharibəni dayandırmağa təşviq etməyə ümid edir.
22:45 24.10.2026
Oxunuş sayı: 68
