İran böhranın qarşısını ala bilmir - İqtisadi cəhətdən çöküb
İran prezidenti Məsud Pezeşkianın iqtisadi təzyiqlərə və sanksiyalara qarşı yeni tədbirlərin görüləcəyi ilə bağlı son bəyanatı diqqətləri bir daha bu ölkədəki dərin iqtisadi gərginliyə yönəldib. Beynəlxalq sanksiyalar və maliyyə təcridi fonunda ölkə iqtisadiyyatının üzləşdiyi problemlər, xüsusilə milli valyutanın dəyərdən düşməsi ən aktual məsələlərdən biri olaraq qalır. Mərkəzi Bankın bazara müdaxilələrinə və elan edilən yeni addımlara baxmayaraq, proseslərin gedişatı və gözləntilər də minimum səviyyədədir.
Mövzu ilə bağlı iqtisadçı-ekspert Xalid Kərimli Crossmedia.az-a açıqlama verib.
Ekspert bildirib ki, İran prezidentinin açıqlamasında əsas məsələ təklif olunan tədbirlərin reallıqda nə dərəcədə effektiv ola biləcəyidir:
"İran artıq uzun müddətdir ki, kəskin sanksiya rejimində yaşayır və bu müddətdə rial davamlı olaraq devalvasiyaya uğrayıb. Ötən illərin sonlarında kəskin dəyərsizləşməyə görə ölkədə ciddi mitinqlər baş verdi. "Reuters" agentliyinin məlumatına görə, riyal bir il ərzində 70 faizdən çox dəyər itirmişdi. Bu ilin əvvəlində də analoji kəskin düşüş müşahid olundu. Hərçənd ki, İran Mərkəzi Bankı valyuta bazarına müdaxilə edir və bazara müəyyən qədər pul vəsaiti çıxarır, lakin ölkənin üzləşdiyi ağır sanksiyalar fonunda bu böhrandan uğurla çıxacağı sual altındadır".
X.Kərimli vurğulayıb ki, mövcud şərtlər daxilində valyuta böhranının qarşısını tam almaq imkansız görünür və görülən tədbirlər yalnız qısamüddətli effekti verə bilər:
"Güman etmirəm ki, elan edilən tədbirlər valyuta böhranının qarşısını ala bilsin. Çünki İrana heç kim sərmayə qoymur, ABŞ tərəfindən ixracat kanallarına ciddi məhdudiyyətlər qoyulub və ölkəyə valyuta axını kəskin məhdudlaşıb. Qəbul edilən qərarlar yalnız qısamüddətli sabitləşmə yarada bilər. Sabitliyin davamlı olması üçün lazımdır ki, ölkənin davamlı valyuta gəlirləri olsun. Sanksiyalar ləğv edilmədən və xarici ticarət bərpa olunmadan rialın kəskin ucuzlaşmasının və iqtisadi gərginliyin qarşısını uzunmüddətli perspektivdə almaq mümkün deyil".
Fatimə Cabbarlı
15:30 05.10.2026
Oxunuş sayı: 46
