“Laylar yerindən oynayır”: Çin ABŞ-ni Tayvan məsələsində güzəştə sövq edir
ABŞ ilə Çin arasında Tayvan məsələsi ətrafında geosiyasi gərginlik beynəlxalq gündəmin əsas mövzularından biri olaraq qalır. Vaşinqton bölgədə mövcud vəziyyətin hərbi və ya siyasi təzyiq yolu ilə dəyişdirilməsinin qəbuledilməz olduğunu bildirərək, bu məsələdə mövqeyinin dəyişmədiyini vurğulayır.
Ağ Ev hesab edir ki, Tayvan boğazında sabitliyin qorunması regional və qlobal təhlükəsizlik baxımından strateji əhəmiyyət daşıyır. Bu səbəbdən Vaşinqton Pekinlə keçirilən təmaslarda da mövqeyini açıq şəkildə ifadə etdiyini bildirir.
Jurnalist Vüsal Məmmədov crossmedia.az-a bildirib ki, ABŞ ilə Çin arasında Tayvan məsələsi uzun illərdir tərəflərin ən həssas qarşıdurma mövzularından biri olaraq qalır və Vaşinqton bu məsələni hər zaman özünün "qırmızı xətti" hesab edib.
Onun sözlərinə görə, zaman-zaman gərginliyin səviyyəsi yüksəlir və münaqişə riski artır:
"Məsələn, 4 il əvvəl ABŞ Konqresinin spikeri Nensi Pelosinin Tayvana rəsmi səfəri zamanı gərginlik maksimum həddə çatmışdı. Lakin Çin rəhbərliyi sərt mövqe nümayiş etdirməklə yanaşı, vəziyyəti nəzarətdə saxlaya bildi".
Jurnalistin fikrincə, hazırkı mərhələdə Tayvan məsələsinə ABŞ-nin İrana qarşı həyata keçirdiyi hərbi əməliyyatlar fonunda baxmaq lazımdır:
"Mediaya sızan məlumatların təhlili göstərir ki, tərəflər arasında aparılan məxfi diplomatik təmaslarda Vaşinqton Pekindən İrana dəstəyi dayandırmağı istəyir. Pekin isə bunun müqabilində ABŞ-dən Tayvana hərbi yardımları və silah satışını dayandırmağı tələb edir".
V.Məmmədov hesab edir ki, Çinin İrana verdiyi dəstəyin arxasında strateji məqsədlər dayanır:
"Son vaxtlar İranın ABŞ ordusunun zərbələrinə daha uğurla cavab verməsində Çinin yardımı danılmazdır. Pekin bununla həm də Amerikanı Tayvan məsələsində güzəştə getməyə sövq etməyə çalışır".
Jurnalist vurğulayıb ki, hazırkı geosiyasi vəziyyət kifayət qədər həssasdır:
"Amerika İrana qarşı genişmiqyaslı zərbələr dalğası hazırlayır. Əgər Çin İrana gizli dəstəyini davam etdirsə, ABŞ-nin itkiləri arta bilər. Buna görə də Vaşinqton simmetrik təzyiq vasitəsi kimi Tayvana dəstəyini nümayişkaranə şəkildə artırır. Bu, daha çox hərbi-diplomatik xarakterli əsəb müharibəsidir və real müharibəyə çevrilmək ehtimalı aşağıdır. Amma dünyada gedən proseslərin məntiqi göstərir ki, heç nəyi tam istisna etmək olmaz".
Nigar Xəlilli
10:15 04.08.2026
Oxunuş sayı: 58
