Mədəniyyət

İvanovkada keçmişə açılan qapı - Qurban müəllimin ev muzeyi

İsmayıllının füsunkar təbiəti ilə seçilən İvanovka kəndində elə bir ev var ki, qapısından içəri daxil olan hər kəs sanki zaman maşınına minərək onilliklər əvvələ qayıdır. Burada divarlar, mebellər və rəflər sadəcə əşyaları deyil, bütöv bir dövrün xatirələrini qoruyur. Bu ev nə dövlət tərəfindən yaradılmış muzeydir, nə də hansısa layihənin məhsulu. Bura antik əşyalara sevgisini ömrünün ayrılmaz hissəsinə çevirən Qurban müəllimin şəxsi kolleksiyasıdır.

Qurban müəllim peşəkar avtomobil diaqnostikası müəllimidir. Uzun illər bu sahədə fəaliyyət göstərib, 15 ildən artıq müddətdə dünyanın bir çox tanınmış avtomobil markalarının baş mütəxəssisi kimi çalışıb. Bununla yanaşı, inşaat işi ilə də məşğuldur. Lakin onun ən böyük həvəsi uşaqlıqdan bəri qədim əşyaları toplamaqdır.

Altı yaşında başlayan kolleksiya

Qurban müəllimin sözlərinə görə, antik əşyalara marağı cəmi altı yaşında yaranıb. İlk tapdığı köhnə əşyanı evinə gətirdiyi gündən bu həvəs onu heç vaxt tərk etməyib. İllər keçdikcə kolleksiya böyüyüb, müxtəlif bölgələrdən və insanlardan əldə etdiyi eksponatlar bu gün minlərlə əşyanın toplandığı böyük bir ev muzeyinə çevrilib.

Kolleksiyanın bir hissəsini özü satın alıb, bir hissəsini isə uşaqlıq illərindən qoruyub saxlayıb. Onun üçün hər əşyanın maddi dəyərindən daha çox mənəvi yükü var. Çünki hər biri müəyyən bir dövrün, ailənin və ya insan taleyinin səssiz şahididir.

2023-cü ildən muzey kimi fəaliyyət göstərir

Qurban müəllim 2023-cü ildən etibarən şəxsi evini muzey kimi ziyarətçilərin üzünə açıb. Bu gün istənilən turist və ya maraqlanan şəxs cəmi 5 manat ödəməklə bu qeyri-adi muzeyi gəzə bilir.

Ən maraqlı məqamlardan biri isə odur ki, evdə nümayiş olunan eksponatların sayı İvanovka kənd muzeyindəki əşyaların sayından təxminən altı dəfə çoxdur. Demək olar ki, evin hər otağı ayrıca ekspozisiya zalını xatırladır.

Hər otaq ayrı bir dövrün aynasıdır

Muzeydə addım-addım irəlilədikcə müxtəlif dövrlərə aid yüzlərlə eksponat diqqəti cəlb edir. Divarlarda düzülmüş qədim saatlar illərin səsini yaşadır. Bir küncdə sovet dövrünün iri ekranlı televizoru və yaşıl rəngli köhnə telefon insanı uşaqlıq xatirələrinə aparır.

Rəflərdə müxtəlif ölkələrə aid əl işi keramik qablar, göy şüşədən hazırlanmış kuzələr, qədim samovarlar, mis və taxta mətbəx ləvazimatları, radio qəbulediciləri, güzgülər, servantlar, oturacaqlar, silah nümunələri və onlarla başqa məişət əşyası qorunur.

Bəzi saatlar hələ də işləyir, bəzilərinin isə əqrəbləri illər əvvəl dayansa da, tarix danışmağa davam edir. Buradakı hər eksponat sanki öz sahibini və yaşadığı dövrü xatırladır.

Bakıdan uzaq, təbiətə yaxın həyat

Qurban müəllimin uşaqlığı Bakıda keçib. Buna baxmayaraq, o, yenidən paytaxtda yaşamağı düşünmür.

Onun sözlərinə görə, Bakıya gedəndə özünü narahat hiss edir, şəhərin havası ona ağır gəlir. Təbiətin qoynunda yaşamaq isə ona mənəvi rahatlıq bəxş edir. Elə buna görə də həyatını İsmayıllıda qurub və burada yaşamağı seçib.

Sənət sevgisi ailədə davam edir

Qurban müəllimin ailəsində incəsənətə maraq təkcə onun kolleksiyaçılığı ilə məhdudlaşmır. Qızı peşəkar rəssam-heykəltaraşdır. İsmayıllıdakı digər evlərindən biri məhz onun əl işlərinə həsr olunub. Həmin evdə müxtəlif rəsmlərdən ibarət xüsusi kolleksiya nümayiş etdirilir.

Beləliklə, bu ailədə keçmişi qorumaq və sənəti yaşatmaq ənənəyə çevrilib.

Həvəsdən doğulan muzey

Qurban müəllim bu muzeyi yaradarkən nə maddi qazanc, nə də xüsusi məqsəd güdüb. O, sadəcə antik əşyaları sevir və onları qorumağın vacib olduğuna inanır.

Bəlkə də bu evin ən böyük fərqi də elə bundadır. Burada nümayiş etdirilən eksponatlar vitrində saxlanılan cansız əşyalar deyil. Onların hər biri sahibinin sevgisi, zəhməti və illərlə topladığı xatirələrin bir parçasıdır.

İvanovkaya yolu düşən hər kəs üçün bu ev sadəcə muzey deyil, keçmişlə bu gün arasında qurulan canlı körpüdür. Burada zaman dayanmasa da, onun izləri böyük qayğı ilə yaşadılır. Bəzən bir köhnə saat, sovet televizoru və ya mis samovar insanı uzun illər əvvəlki xatirələrə aparmağa kifayət edir. Qurban müəllimin ev muzeyi də məhz bu hissi yaşadan nadir məkanlardan biridir.

Türkanə Məşədiyeva