İran-ABŞ böhranının "düyün nöqtəsi": Tərəflər "dil tapa bilmir"
İran və ABŞ arasında davam edən danışıqlar prosesində əsas müzakirə mövzularından biri tərəflər arasında qarşılıqlı etimad məsələsidir. Tehran və Vaşinqton arasında diplomatik təmaslar davam etsə də, uzun illərdən formalaşan fikir ayrılıqları və həll olunmamış məsələlər razılaşma yolunda əsas maneələrdən biri olaraq qalır.
İran Prezidenti Məsud Pezeşkian bildirib ki, danışıqların uğuru yalnız tərəflərin üzərinə götürdükləri öhdəlikləri tam və dəqiq şəkildə yerinə yetirməsindən asılıdır. O, həmçinin razılaşdırılmış mətnlərdən kənar açıqlamaların danışıqlar prosesinə töhfə vermədiyini vurğulayıb.
Politoloq Zeynal Əmrəliyev Crossmedia.az-a mövzu ilə bağlı açıqlamasında bildirib ki, İran və ABŞ arasında əsas problemlərdən biri qarşılıqlı etimad böhranıdır. Onun sözlərinə görə, iki ölkə arasında danışıqlar davam etsə də, tərəflər arasında həll olunmamış ciddi məsələlər qalmaqdadır: “Hazırda bu prosesdə Pakistan vasitəçilik rolunu oynayır. Lakin İran və ABŞ arasında fikir ayrılıqları kifayət qədər çoxdur. Müzakirə ediləcək və həllini gözləyən məsələlər var. Bunlardan biri İranın zənginləşdirilmiş uran ehtiyatlarının gələcək taleyi ilə bağlıdır. İranın təxminən 500 kiloqrama yaxın və ya daha çox zənginləşdirilmiş urana sahib olduğu bildirilir və bu məsələ tərəflər arasında ciddi mübahisə mövzusudur”.
Z. Əmrəliyev vurğulayıb ki, tərəflər arasında Yaxın Şərqdəki proseslərlə bağlı da ciddi fikir ayrılıqları mövcuddur: “Hizbullah və HƏMAS kimi İranla əlaqəli proksi qüvvələrin gələcəyi, eləcə də Tehranın uzaqmənzilli raket proqramı ilə bağlı məsələlər ABŞ və İran arasında əsas müzakirə predmetlərindən biridir. İki ölkə arasında etimad məsələsi ciddi şəkildə zədələnib. Hətta hansısa razılaşma əldə olunsa belə, İsrail və İranın dəstəklədiyi qüvvələr arasında qarşıdurmaların davam etməsi ehtimalı yüksəkdir. Belə vəziyyətlərdə ABŞ İsraili, İran isə öz müttəfiq qüvvələrini dəstəkləmək məcburiyyətində qalır və nəticədə yeni gərginliklər yaranır. Bu səbəbdən İran və ABŞ arasında münasibətlərin qısa müddətdə tam normallaşacağını gözləmək real görünmür. Əsas problemlər həllini tapmadığı müddətdə müəyyən qarşıdurmaların və gərginliklərin baş verməsi ehtimalı qalacaq”.
Nigar Xəlilli
11:46 25.06.2026
Oxunuş sayı: 65
