Qarabağın və Şərqi Zəngəzurun meşələri həm də turizm və rekreasiya əhəmiyyətlidir- Ekspert
2015–2025-ci illər arasında Yer kürəsinin meşə örtüyü 40 milyon hektardan çox azalıb. Belə ki, BMT-nin Meşələr Forumu tərəfindən təqdim olunan yeni hesabatda meşələrin iqlim dəyişikliyi ilə mübarizə və qida təhlükəsizliyinin təmin edilməsində mühüm roluna baxmayaraq, bu ekosistemlərin azalmasının davam etdiyi bildirilir. Sənəddə meşə itkisinin qlobal miqyasda ciddi problem olaraq qaldığı vurğulanır. Xüsusilə Azərbaycan üçün strateji əhəmiyyət daşıyan Qarabağ bölgəsində azad olunmuş ərazilərdə genişmiqyaslı ekoloji bərpa və yaşıllaşdırma işləri aparılır. Bu ərazilərdə meşə örtüyünün bərpası və təbii ekosistemin yenidən formalaşdırılması istiqamətində layihələr həyata keçirilir.
Mövzu ilə əlaqədar Crossmedia.az-a açıqlama verən ekoloq İlqar Xəlilov meşələrin dünyanın yaşıl örtüyü olduğun və onların həm elmi, iqtisadi, mühafizə, iqlim tənzimləyici, qida mənbəyi və həm də ekoturizm və digər əhəmiyyətlərinin olduğunu xüsusi olaraq qeyd edib: "Dünyada hər il təxminən 10-12 milyon ha meşə sahəsi məhv edilir. Meşələr torpaqları eroziyadan, sürüşmədən, yeraltı sularının səviyyəsini aşağı düşmədən qoruyur. Ekoloji baxımdan yanaşsaq meşələr atmosferin tozla çirklənməsinin qarşısını alır. Karbon qazını mənimsəyərək atmosferi oksigenlə zənginləşdirir. İqlimə mülayim tənzimləyici təsir göstərərək mikro iqlim dəyişikliyi yaradır. Azərbaycan ərazisinin 12 faizini meşələr tutur. Qarabağın və Şərqi Zəngəzurun ərazisində 178 min hektar meşə sahəsi mövcuddur. Təkcə Qarabağda Azərbaycan meşə örtüyünün 25 faizi vardır. Qiymətli ağac növlərindən ibarət meşələrdə Şərq çinarı, palıd, qoz, şabalıd, ağcaqayın, ayı fındığı, qarağac, cır meyvələr və ümumilikdə 70-i endemik olmaqla 460 ağac və kol bitkiləri yayılmışdır".
Ekoloq vurğulayıb ki, Qarabağın və Şərqi Zəngəzurun meşələri həm də turizm və rekreasiya əhəmiyyətlidirlər: "Təəssüf ki, 30 illik işğal müddətində Ağdərə, Xocavənd, (Topxana ) Qubadlı, Zəngilan, Laçın və Kəlbəcər rayonları ərazilərində minlərlə hektar meşə sahəsi kəsilərək məhv edilib. Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin məlumatına görə 54 min hektar meşə sahəsi məhv edilmişdir. Hazırda məhv edilmiş meşə sahələrinin bərpası üçün xüsusi konsepsiya hazırlanaraq bərpa işlərinə başlanılıb və 1000 ha sahədə bərpa işləri aparılmışdır. Xüsusilə də Zəngilan rayonu ərazisində yerləşən Bəsitçay şərq çinarı meşələrinin yenidən bərpa olunmasına başlanılıb. Bölgədə meşə ekosistemlərinin bərpası ekoloji dayanıqlı inkişafı təmin edəcəkdir".
Fatimə Məmmədova
21:14 13.05.2026
Oxunuş sayı: 103
