Universitetlərin təhlükəsizliyi necə qorunur?: Bizə oturan mühafizəçi lazım deyil
Azərbaycan universitetlərində təhlükəsizlik məsələsi son illər daha çox müzakirə olunan mövzulardan birinə çevrilib. Xüsusilə illər əvvəl Azərbaycan Neft və Sənaye Universitetində baş verən insident bu sahədə mövcud mexanizmlərin nə qədər effektiv olması məsələsini gətirib. Təhlükəsizliyin yalnız fiziki mühafizə ilə məhdudlaşmaması, psixoloji və sosial aspektlərin də nəzərə alınması vacib hesab edilir.
Mövzu ilə bağlı təhsil eksperti Rizvan Fikrətoğlu Crossmedia.az -a açıqlama verib:
"Hazırda əsas təhlükəsizlik mexanizmi var. Yəni, mühafizə mexanizmi var. Təbii ki, burada söhbət fiziki mühafizdən gedir. Özəl və ya dövlət universitetlərində mühafizəçilər olur, giriş və çıxışlara əsas qapılardan nəzərət edilir. Gecə saatlarında da növbətçilik sistemi tətbiq olunur. Əlbəttə, video müşahidə sistemləri də var. Daxili və xarici ərazilərdə kamera sistemləri quraşdırılır. Xüsusilə də giriş-çıxışlar, imtahan zalları müşahidə qurğuları ilə təchiz olunur. Amma kameralar çox vaxt aktiv monitorinq üçün yox, sonradan baxmaq üçündür. Bu reallıqdır. Yəni daimi aktiv müşahidə üçün yox, sonradan analiz etmək üçündür."
R. Fikrətoğlu onu da bildirib ki, tələbələr girişdə tələbə kartları ilə içəri buraxılsalar da bu proses hər universitə bu qədər ciddi deyil, hətta bəzi universitələr bu mövzuya səhlənkar yanaşır.
"Qeyd edim ki, qonaqların qeydləri çox vaxt aparılmır. Bəzən də sadəcə qeydlər aparılır. Elə vaxtlar da olur ki, biz bunun formal olaraq həyata keçirildiyinin şahidi oluruq. Bəzi universitlərdə turniketlər də var, hansı ki, tələbə biletini yaxınlaşdırıb, içəri daxil olmaq mümkündür."
Ekspert qeyd edib ki, Azərbaycan Dövlət Neft Sənaye Universitetində törədilən terror aktından sonra ali təhsil müəssisələrində təhlükəsizlik məsələsinə daha ciddi yanaşılır: "Düşünürəm ki, burada müasir və effektiv yanaşma sərgilənməlidir. Giriş-çıxışa real nəzərət olunmalıdır. Yəni, elektron-kart, turniket sistemi mütləq olmalıdır. Qonaqlar üçün müvəqqəti buraxılış kartları olmalıdır. "Kim gəldi, kim getdi" prinsipi ilə yanaşmaq olmaz. İzlənə bilən sistem olmalıdır. Düşünürəm ki, aktiv təhlükəsizlik mərkəzi yaratmaq lazımdır. Birmənalı olaraq real vaxtda izlənə bilən müşahidə sistemi olmalıdır."
O, bunu da bildirib ki, texnologiyanın inkişafı ilə paralel olaraq insan emosiyalarını, hərəkətlərini analiz edə bilən proqramlar da mövcuddur və universitetlərdə də şübhəli davranışları tanıyan proqram təminatı olmalıdır: "Fövqəladə hallarla bağlı planların tərtib edilməsi də məqsədəuyğundur. Silahlı hücum ola bilər, insident yarana bilər. Yanğın və digər təbii hadisələr də baş verə bilər ki, bunlar üçün təhlükəsizlik xidməti hazır olmalıdır. Zorakılıq, bullinqlər, təhdid halları üçün anonim müraciət sistemi olmalıdır. Bu da təhlükəsizliyin bir növüdür".
R. Fikrətoğlu eyni zamanda bəzi mühafizəçilərin operativliyi mövzusuna da aydınlıq gətirib: "Mühafizəçilərin peşəkarlığı mütləq önəm daşıyır. Sadəcə oturan mühafizəçi lazım deyil. Çünki, adətən biz mühavizə xidməti əməkdaşlarının oturduğunu görürük. Bu təhlükəsizlik demək deyil. Təlim keçmiş, böhran vəziyyətində qərar verə bilən personal olmalıdır. Müntəzəm təlim və testlər olmalıdır. Bundan əlavə dövlət səviyyəsində standartlar da olmalıdır. Hər universitet öz bildiyi kimi yanaşmasından əl çəkməlidir.
Qısa desəm, bizdə təhlükəsizlik sistemi var kimi görünür. Lakin işləyən, qabaqcıl və insan mərkəzli olmalıdır. Amma yenə də qeyd edirəm bizdə sadəcə var kimi görünür."-, deyə o, bildirib.
Ekspert bütün universitetlərdə eyni təhlükəsizlik sisteminin tətbiq olunmasının, ali təhsil müəssisələrinin də buna tam şəkildə əməl etməsinin vacibliyini vurğulayıb.
Turqut Ansari
12:30 12.02.2026
Oxunuş sayı: 500
