Netenyahu Trampı İrana qarşı əməliyyyatlatın növbəti mərhələsinə razı salmağa çalışır- Açıqlama
Amerikalı senator Lindsi Qremin İranda baş verən prosesləri Yaxın Şərqin tarixində ən irimiqyaslı dəyişikliklərdən biri kimi qiymətləndirməsi təsadüfi deyil. Region onsuz da dərin geosiyasi, ideoloji və təhlükəsizlik transformasiyalarından keçir və İran bu proseslərin mərkəzində dayanan əsas aktorlardan biridir. Daxili siyasi dinamika, sosial narazılıqlar, iqtisadi təzyiqlər və beynəlxalq təcrid fonunda Tehranda baş verən hər bir dəyişiklik yalnız ölkə daxilində deyil, bütövlükdə Yaxın Şərqin gələcək siyasi arxitekturasında ciddi təsirlər yarada bilər. Məhz bu kontekstdə sual yaranır: senatorun nəzərdə tutduğu dəyişikliklər konkret olaraq nələrdir və bu proseslər İranda tamamilə yeni bir idarəçilik və inkişaf modelinin formalaşmasına yol aça bilərmi?
Məsələ ilə bağlı siyasi şərhçi Pərviz Mirizadə Crossmedia.az-a açıqlama verib:
"İranda siyasi vəziyyət olduqca gərgindir. Ölkəni öz təsiri altına salan dərin sosial-iqtisadi böhran xalqı rejim əlehinə etirazlara sövq edir. Mövcud hadisələr ilk növbədə rejimin daxili böhranıdır. Lakin düşünmürəm ki, situasiya təkcə iqtisadi çətinliklərlə bağlı olsun. İndiki halda müşahidə edirik ki, etirazların miqyası genişləndikcə onun mahiyyəti də dəyişir. Və heç şübhəsiz ki, proseslərdə xarici aktorların iştirakı mövcuddur. Artıq Birləşmiş Ştatlar rəsmiləri İranla bağlı müxtəlif fikirlər və bəyanatlar səsləndirirlər. Bu isə o deməkdir ki, cənub qonşumuzla əlaqədar həlledici mərhələyə keçid edilir. Çünki ABŞ siyasətində ənənəvi bir ritorika var. Onlar hər hansı bir ölkəyə müdaxilə etmək istəyirlərsə, mümkün ssenaridən əvvəl ictimaiyyəti həmin proseslərə hazırlayırlar. Bu işdə İsrailin də xüsusi rolu var. Baş nazir Benyamin Netanyahu Ağ Ev rəhbəri Donald Trampı İrana qarşı hərbi əməliyyatların növbəti mərhələsini keçirməyə razı salmağa çalışır. Bütün hallarda proseslərin düyün nöqtəsi Tehranın nüvə, ballistik raket proqramları və Yaxın Şərqdəki varlığı ilə bağlıdır. Hazırda cənub qonşumuzun əlində 60 faiz zənginləşdirilmiş uran ehtiyyatı mövcuddur.
Ekspert əlavə edib ki, İsrail və ABŞ rəsmiləri məhz həmin uranın hər hansı bir vasitəylə İrandan kənarlaşdırılmasını istəyir: "Bununla əlaqədar hərbi əməliyyatlar istisna deyil. Lakin bilirik ki, rejimə qarşı etirazlar olsa da, onun tərafdarları da kifayət qədərdir. Belə olduğu təqdirdə hər hansı bir xarici müdaxilə xalqı rejim ətrafında cəmləşdirə bilər və bu hal regionda domino effekti yaradar. Bu səbəbdən İran məsələsi olduqca mürəkkəbdir. Hesab edirəm ki, hadisələrin hazırkı tendensiya üzrə inkişafı teokratik rejimin ömrünü qısaldır. Düzdür, indi hər hansı bir rejim dəyişikliyini demək və yaxud etirazların sonunda mütləq dəyişəcəyini söyləmək olduqca çətindir. Lakin hadisələr məhz qeyd etdiyim istiqamət üzrə gedir".
Ayhan
10:13 09.01.2026
Oxunuş sayı: 3931
