Sosioloqdan çağırış: “Ad qoyanda fikirləşmək lazımdır”

İnsanın kimlik göstəricilərindən biri insana qoyulan addır. Adın mənası, səslənməsi və cəmiyyətdəki mövqeyinə görə valideynlər ad seçərkən xüsusi diqqət edirlər. Son illərdə valideyn razılığı ilə övladlarına qeyri-adi adlar qoyulur. Tarixi adlar sıradan çıxaraq eşidilməyən yeni adlar ortaya çıxır.Belə qəribə adlar cəmiyyət arasında müzakirələrə səbəb olur.
Bu barədə Crossmedia.az-a danışan sosioloq Lalə Mehralı deyir ki, adı bəyənərək, sevərək qoymaq lazımdır uşağa. Nə uşaq, nə valideyn narahat olmamalıdır o addan:
“Azərbaycanda şəxsiyyəti, şərəf və ləyaqəti alçaldan adlar daşıyan kifayət qədər çox insan var. İndi adlarla bağlı qadağalar var deyə təkrarlanmır bu adlar, amma zamanında onlara verilən bu ada görə bu insanlar əziyyət çəkib ömür boyu. Doğrusu, uşaqlara həm milli köklü, həm də müasir ad seçməyin tərəfdarıyam. Həmçinin mənası gözəl, bütün dillərdə səslənməsi estetik, virtual platformada istifadəsi rahat olmalıdır. O səbəbdən uşaqlara ad seçəndə tərkibində ə, ü, ğ, x, ö, ş kimi hərflər olan adlar olmamasına diqqət etmək lazımdır ki, virtual platformada yazıldıqda dəyişikliyə uğramasın. Məsələn, Lalə adını virtual məkanda ya Lala, ya da Lale olaraq yazmalı oluruq, amma Sevda adını olduğu kimi yazırıq. Bu hərfləri ona görə deyirəm ki, onlar olanda ad başqa dillərdə başqa cür tələffüz edilir. Məsələn Əli adını başqa dildə tələffüz edəndə Ə hərfi A ilə əvəzlənir, amma tutaq ki Azad adı dəyişmir. Çox görürəm, uşağına Məhəmməd adı verib onu Maqa, Mika çağıranları”.
Sosioloq bildirib ki, bütün hallarda uşaqlara gözəl ad verilməlidir ki, adından utanmasın: “Ölkəmizin adqoyma mədəniyyətində təkrarlanan ad çoxdur, bir sinifdə 3 Mədinə, 4 Məhəmməd, 2 Hüseyn, 5 Zəhra olur. Kim olduğu anlaşılsın deyə ayama qoşulur uşaqlara – eynəkli Məhəmməd, qara Məhəmməd, balaca Zəhra, uzun Zəhra, arıq Hüseyn, kök Hüseyn. Əslində ad alternativimiz çoxdur, amma var olan adları bəyənməyən olanda da yaradıcılığı olan özü yeni ad yarada bilər, milli köklü və gözəl mənası olan”.
Nurcan İsmayılova
18:01 04.04.2025
Oxunuş sayı: 1036