İlham Əliyevin 23 illik prezidentlik dövrü: İnkişaf, Zəfər və dayanıqlı gələcək
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevə xalqın etimadı hər zaman yüksək səviyyədə olub. Bunu 2026-cı ilin birinci yarısında keçirilən ictimai rəy sorğusu bir daha təsdiqlədi: Prezident İlham Əliyevə etimad səviyyəsi 87,7 faiz, fəaliyyətinin müsbət qiymətləndirilməsi isə 93,6 faizdir. Hər 10 nəfərdən təxminən 9-u dövlət başçısına etimad edir. Bu rəqəmlər təsadüfi deyil. Onlar 15 oktyabr 2003-cü ildə xalqın 76,8 faiz səslə seçdiyi, Ulu Öndər Heydər Əliyevin siyasi kursunun layiqli davamçısı kimi çıxış edən liderin 23 illik fəaliyyətinin məntiqi nəticəsidir.
2003-cü ildə andiçmə mərasimində “Mən hər bir azərbaycanlının prezidenti olacağam!” deyən İlham Əliyev bu sözləri hər gün əməli işlə təsdiqləmişdir. Ötən 23 il ərzində Azərbaycan iqtisadiyyatı balanslaşdırılmış, torpaqları işğal altında olan ölkədən regionun lider dövlətinə, enerji və nəqliyyat mərkəzinə, ərazi bütövlüyünü və suverenliyini tam bərpa etmiş güclü dövlətə çevrilmişdir.
Sosial siyasət: Vətəndaş rifahının prioriteti
Prezident İlham Əliyevin sosial siyasətinin mərkəzində insan dayanır. Son 23 ildə ölkədə 3600-dən çox məktəb, 700-dən çox səhiyyə müəssisəsi tikilmiş və ya əsaslı təmir olunmuşdur. Orta aylıq nominal əməkhaqqı onlarla dəfə, minimum əməkhaqqı 30-40 dəfəyə yaxın artmışdır. Orta aylıq pensiya 18-19 dəfə, minimum pensiya isə 14-15 dəfə yüksəlmişdir. Yoxsulluq səviyyəsi 45 faizdən 5 faizə enmişdir.
2018-ci ildən bəri həyata keçirilən beş böyük sosial islahat paketi 4 milyon insanı əhatə etmiş, illik əlavə milyardlarla manat vəsait yönəldilmişdir. Minimum əməkhaqqı və pensiyalar dəfələrlə artırılmış, ünvanlı sosial yardım sistemi təkmilləşdirilmişdir. “ASAN xidmət” mərkəzləri dövlət xidmətlərinin şəffaflığını və vətəndaş rahatlığını təmin edən unikal Azərbaycan brendinə çevrilmişdir.
Qaçqın və məcburi köçkünlərə, şəhid ailələrinə, qazilərə göstərilən qayğı xüsusi yer tutur. İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə “Böyük Qayıdış” proqramı çərçivəsində minlərlə ailə doğma yurduna qayıtmış, yeni “ağıllı kəndlər”, məktəblər, xəstəxanalar tikilmişdir. Sosialyönümlü büdcə siyasəti nəticəsində sosial təyinatlı xərclər onlarla dəfə artmışdır. Bu siyasət gənclərin vətənpərvər mühitdə böyüməsinə, cəmiyyətin birliyinin möhkəmlənməsinə birbaşa təsir göstərmişdir.
İqtisadi siyasət: Dayanıqlı inkişaf və diversifikasiya
İqtisadi sahədə əldə olunan nəticələr qlobal miqyasda diqqətəlayiqdir. 2003-cü ildən bəri ümumi daxili məhsul real ifadədə 3,5-3,7 dəfə, qeyri-neft sektoru üzrə ÜDM 3,4 dəfə artmışdır. Xarici ticarət dövriyyəsi 10-11 dəfə, ixrac isə 16-17 dəfə yüksəlmişdir. Strateji valyuta ehtiyatları 47 dəfədən çox artaraq 2026-cı ildə 85-90 milyard ABŞ dollarına çatmışdır. Xarici dövlət borcu ÜDM-in cəmi 5,6-6 faizini təşkil edir və ehtiyatlar borcu 15-20 dəfə üstələyir.
Sərmayələrin ümumi həcmi 300-350 milyard ABŞ dollarını keçmiş, bunun böyük hissəsi qeyri-neft sektoruna yönəldilmişdir. 20 min kilometrə yaxın avtomobil yolu, 1400 kilometr dəmir yolu tikilmiş və ya yenilənmiş, 8-9 beynəlxalq hava limanı (o cümlədən Füzuli, Zəngilan, Laçın) istifadəyə verilmişdir. Regionlarda 380-dən çox su anbarı tikilmiş, su və qaz təchizatı sistemləri modernləşdirilmişdir.
Enerji diplomatiyası ölkəni qlobal oyunçuya çevirmişdir. Bakı-Tbilisi-Ceyhan neft kəməri, Cənub Qaz Dəhlizi, TANAP, TAP layihələri Azərbaycan qazını Avropaya çatdırmışdır. Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu, Şərq-Qərb və Şimal-Cənub nəqliyyat dəhlizləri ölkəni tranzit qovşağına çevirmişdir. “Azerspace-1”, “Azersky”, “Azerspace-2” peykləri ilə Azərbaycan kosmik ölkələr sırasına daxil olmuşdur. Qeyri-neft sektorunun ÜDM-də payı 70 faizdən yuxarı qalxmış, diversifikasiya real nəticə vermişdir.
Xarici siyasət: Balanslı, prinsipial və nüfuzlu kurs
Azərbaycanın xarici siyasəti çoxşaxəli və müstəqil xarakter daşıyır. Ölkə heç bir bloka qoşulmadan Çin və ABŞ ilə strateji tərəfdaşlıq formatları qurmuş, Avropa İttifaqı ölkələri ilə sıx əlaqələr saxlamış, Qoşulmama Hərəkatına sədrlik etmişdir. Azərbaycan Avropanın enerji təhlükəsizliyinin etibarlı tərəfdaşı, Cənubi Qafqazda sülh və sabitlik amilidir.
Prezident İlham Əliyev beynəlxalq tribunallardan Qarabağ həqiqətlərini dünyaya çatdırmış, sülh yolu ilə həllə üstünlük verdiyini dəfələrlə bəyan etmiş, eyni zamanda haqqın müdafiəsi üçün hərbi yola hazır olduğunu göstərmişdir. Zəngəzur dəhlizi ideyası regionun iqtisadi inkişafına, Naxçıvan blokadasının aradan qaldırılmasına və Qərbi azərbaycanlıların qayıdışına xidmət edən strateji layihə kimi gündəmdədir. Azərbaycanın qlobal platformalarda səsi güclənmiş, ölkə etibarlı tərəfdaş kimi qəbul olunur.
Daxili siyasət: İslahatlar, sabitlik və birlik
Daxili siyasətdə dövlət idarəetməsinin təkmilləşdirilməsi, şəffaflığın artırılması və vətəndaş maraqlarının qorunması əsas prioritetlər olmuşdur. “ASAN xidmət”, rəqəmsal transformasiya, regionların inkişafı proqramları ölkənin hər guşəsində həyat keyfiyyətini yüksəltmişdir. Gənclər siyasəti, idman infrastrukturunun yaradılması (50-yə yaxın Olimpiya kompleksi), vətənpərvərlik tərbiyəsi cəmiyyətin birliyini möhkəmlətmişdir.
Xalqın lider ətrafında sıx birləşməsi 44 günlük Vətən müharibəsində və sonrakı proseslərdə özünü açıq göstərmişdir. Gənclərin cəbhəyə axını, sosial şəbəkələrdə liderin mövqeyinin dəstəklənməsi bu inamın bariz təzahürüdür.
Ali Baş Komandan fəaliyyəti: Ordu quruculuğu və tarixi Zəfər
Ali Baş Komandan İlham Əliyevin ən mühüm nailiyyətlərindən biri güclü, müasir ordunun yaradılmasıdır. 2003-cü ildən ordu quruculuğu dövlət siyasətinin prioriteti elan edilmiş, silahlı qüvvələr ən müasir silah-sursat və texnologiyalarla təchiz olunmuş, müdafiə sənayesi yaradılmışdır. Azərbaycan ordusu dünyanın ən güclü 50 ordusu sırasına yüksəlmişdir.
2020-ci il 27 sentyabrda başlayan 44 günlük Vətən müharibəsi 30 illik işğala son qoydu. Şuşanın azad edilməsi, düşmənin kapitulyasiyası tarixi dönüş nöqtəsi oldu. 2023-cü il 20 sentyabrda həyata keçirilən lokal antiterror tədbirləri ilə “boz zona” ləğv edildi, ərazi bütövlüyü və suverenlik tam bərpa olundu. Bu, Ulu Öndərin vəsiyyətinin gerçəkləşməsi, xalqın qürurunun bərpası idi. Müharibədən sonra bərpa-quruculuq işlərinə on milyardlarla manat vəsait ayrılmış, Qarabağ və Şərqi Zəngəzur sürətlə dirçəldilir.
Böyük Qayıdış proqramı Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən ən mühüm dövlət layihələrindən biridir və Qarabağla Şərqi Zəngəzurun dirçəlişinin əsasını təşkil edir. 44 günlük Vətən müharibəsində qazanılan Zəfərdən sonra dövlət başçısının birbaşa təşəbbüsü və nəzarəti ilə “Azərbaycan Respublikasının işğaldan azad edilmiş ərazilərinə Böyük Qayıdışa dair I Dövlət Proqramı” qəbul edilib və uğurla icra olunur. Azərbaycan bu nəhəng işləri yalnız öz maliyyə imkanları hesabına həyata keçirir; indiyədək bərpa və yenidənqurma işlərinə dövlət büdcəsindən 25,5 milyard manat vəsait ayrılıb.
Prezident İlham Əliyevin diqqəti və qayğısı sayəsində 300 min hektardan çox ərazi minalardan və partlayıcı sursatlardan təmizlənib, təhlükəsiz qayıdış şəraiti yaradılıb. Nəticədə 47 yaşayış məntəqəsinə 40 mindən çox insan qayıdıb, işğaldan azad edilmiş ərazilərdə isə hazırda təxminən 100 min nəfər yaşayır, təhsil alır və işləyir.
Regionda 40 təhsil müəssisəsi, o cümlədən Xankəndidə Qarabağ Universiteti və 20 səhiyyə müəssisəsi fəaliyyətə başlayıb. Eyni zamanda, sənaye parkları, ağıllı kəndlər və yeni müəssisələr hesabına minlərlə iş yeri açılıb; yalnız qayıdan keçmiş məcburi köçkünlərdən 10 mindən çox nəfər daimi işlə təmin olunub. Yollar, tunellər, hava limanları, elektrik stansiyaları və su anbarları kimi infrastruktur layihələri sürətlə inşa edilir, şəhər və kəndlər müasir standartlara uyğun yenidən qurulur. Bütün bu nailiyyətlər Prezident İlham Əliyevin uzaqgörən siyasəti, güclü iradəsi və xalqın doğma torpaqlarına qayıtmasına olan böyük qayğısının konkret nəticəsidir. Böyük Qayıdış sayəsində Qarabağ və Şərqi Zəngəzur yenidən Azərbaycanın inkişaf edən, canlı və gələcəyə ümidlə baxan bölgələrinə çevrilir.
Beynəlxalq tədbirlər və onların əhəmiyyəti
Azərbaycan son 23 ildə mühüm beynəlxalq tədbirlərin mərkəzinə çevrilmişdir. 2012-ci ildə “Eurovision” mahnı müsabiqəsi, 2015-ci ildə ilk Avropa Oyunları, 2017-ci ildə IV İslam Həmrəyliyi Oyunları, “Formula 1” yarışları, futbol üzrə Avropa çempionatının oyunları, 2024-cü ildə COP29 iqlim konfransı, 2026-cı ildə isə Ümumdünya Şəhərsalma Forumu (WUF13) Bakıda keçirilmişdir.
Bu tədbirlər ölkənin təşkilatçılıq qabiliyyətini, tolerantlığını, infrastruktur potensialını dünyaya nümayiş etdirmiş, turizm və investisiya axınını artırmış, Azərbaycanın beynəlxalq imicini möhkəmlətmişdir. COP29 kimi qlobal miqyaslı tədbir Bakını iqlim siyasətinin müzakirə mərkəzinə çevirmişdir.
23 il ərzində Prezident İlham Əliyev Azərbaycanı iqtisadi cəhətdən güclü, hərbi cəhətdən qüdrətli, beynəlxalq arenada nüfuzlu, sosial cəhətdən ədalətli dövlətə çevirmişdir. Ərazi bütövlüyünün bərpası, sosial rifahın yüksəldilməsi, enerji və nəqliyyat dəhlizlərinin reallaşdırılması, gənclərin vətənpərvər ruhda tərbiyəsi bu dövrün əsas salnaməsidir.
Xalq inandığı, etibar etdiyi lideri ilə birlikdə xoşbəxt gələcəyə doğru irəliləyir. Qarabağın bərpası, Zəngəzur dəhlizinin açılması, dayanıqlı inkişaf strategiyalarının icrası növbəti illərin prioritetləridir. Ulu Öndər Heydər Əliyevin ideyaları və Zərifə xanım Əliyevanın mənəvi irsı bu yolda işıqdır. Azərbaycan xalqı öz Lideri ilə tarixin yeni şanlı səhifələrini yazmağa davam edir.
13:30 15.10.2026
Oxunuş sayı: 1576
