Orbitdə fəlakət gözlənilir
SciTechDaily tərəfindən dərc edilən araşdırma, xüsusilə meqapeyk bürclərinin artması ilə orbitdəki "səhv həddinin" təhlükəli dərəcədə daraldığını göstərir.
Crossmedia.az "TRT Haber"-ə istinadən xəbər verir.
Qəza Saatı: Orbital fəlakət üçün taymer
Britaniya Kolumbiyası və Prinston Universitetlərinin tədqiqatçıları orbitdəki obyektlərin manevr qabiliyyətini itirməsi halında baş verəcək fəlakətin sürətini ölçmək üçün Qəza Saatı (Qəza Hadisəsi və Əhəmiyyətli Zərər Saatı) adlı bir metrik hazırlayıblar.
2025-ci ilə aid peyk məlumatlarına görə, operatorlar yayındırıcı manevr əmri göndərə bilmədikdə fəlakətli toqquşmanın baş verməsi üçün lazım olan vaxt 2,8 gün hesablanır.
2018-ci ildə, meqapeyk şəbəkələri geniş yayılmazdan əvvəl, bu müddət 164 gün idi. Bu, orbitdəki riskin nə qədər sürətlə artdığını göstərir.
Günəş fırtınaları sistemli bir təhlükədir
Günəş fırtınaları peykləri birbaşa məhv etməsə belə, onları idarəolunmaz hala gətirərək böyük bir böhrana səbəb ola bilər.
Fırtınalar Yer kürəsinin yuxarı atmosferini qızdırır və genişləndirir, peyklərə qarşı müqaviməti artırır. Bu vəziyyət peyk operatorları üçün orbit proqnozlarını qeyri-mümkün edir.
Xüsusilə Starlink kimi nəhəng şəbəkələrin orbitdə qalmaq üçün daimi müdaxiləyə ehtiyacı var:
Starlink peykləri 2024-cü ilin sonu ilə 2025-ci ilin ortaları arasında 144.404 qaçış manevrini həyata keçirib.
Bu o deməkdir ki, bütün şəbəkədə hər 1,8 dəqiqədən bir manevr həyata keçirilir.
Kessler Sindromu və Ondan Sonrası
Elmi dünyada "Kessler Sindromu" kimi tanınan və toqquşmaların orbiti zəncirvari reaksiyada dağıntı sahəsinə çevirdiyi ssenari adətən illərlə çəkəcək bir proses kimi təsvir olunur.
Lakin, bu yeni tədqiqat nəzarətin itirilməsi halında bir neçə gün ərzində başlayacaq daha təcili təhlükəyə işarə edir.
Bu gün aşağı Yer orbitində 1 kilometr məsafədə "təhlükəli yaxın toqquşmalar" hər 36 saniyədə baş verir.
Vurğulanır ki, bu gün "Karrington Hadisəsi" miqyasında şiddətli günəş fırtınası baş verərsə, rabitə, naviqasiya (GPS), maliyyə sistemləri və hərbi əməliyyatlar üçün vacib olan peyk şəbəkələri arasında toqquşma riski qaçılmaz olardı.
08:05 30.04.2026
Oxunuş sayı: 44
