Yer kürəsi 6 dəqiqə qaranlığa qərq olacaq: Əsrin ən uzun Günəş tutulması nə vaxt baş verəcək?
2 avqust 2027-ci ildə nadir astronomik hadisə – tam Günəş tutulması müşahidə olunacaq. Belə ki, tutulma zamanı Ay Günəşi 6 dəqiqə 23 saniyə tam örtəcək. Bu isə onu 2114-cü ilə qədər quru üzərində izlənə bilən ən uzun Günəş tutulması edəcək.
Crossmedia.az xəbər verir ki, astronomların hesablamalarına görə, tutulmanın tam fazasının düşdüyü ərazilərdə təxminən 89 milyon insan yaşayır. Hadisə Cənubi Avropa, Şimali Afrika və Yaxın Şərq ölkələrini əhatə edəcək.
Qeyd edək ki, tutulma zamanı səma qaralacaq, ulduzlar və bəzi planetlər görünəcək, havanın temperaturu azalacaq. Günəşin adətən görünməyən koronası Ayın qara diski ətrafında aydın şəkildə seçiləcək.
Tutulma niyə bu qədər uzun sürəcək?
Mütəxəssislər bildirir ki, bu tutulmanın uzunmüddətli olmasının əsas səbəbi bir neçə amilin eyni vaxtda üst-üstə düşməsidir. Ay Yerə ən yaxın mövqelərindən birində olacaq və daha böyük görünəcək. Yer isə Günəşdən ən uzaq nöqtəni yeni keçdiyi üçün Günəş nisbətən kiçik görünəcək. Bundan əlavə, Ayın kölgəsi tropik enliklərə yaxın ərazilərdən keçəcək ki, bu da kölgənin Yer səthində daha yavaş hərəkət etməsinə şərait yaradacaq.
Tutulmanın maksimal fazası Misirin Luksor şəhəri yaxınlığında qeydə alınacaq.
Tutulma hansı ölkələrdə görünəcək?
Günəş tutulmasının yolu Atlantik okeanından başlayaraq İspaniyanın cənubu, Mərakeş, Əlcəzair, Tunis, Liviya, Misir, Səudiyyə Ərəbistanı, Yəmən və Somali üzərindən keçəcək. Kadis, Malaqa, Tanjer, Benqazi, Luksor, Ciddə və Səna kimi şəhərlərdə tutulma tam fazada müşahidə oluna bilər.
İtaliyada necə izlənəcək?
İtaliya tutulmanın mərkəzi zolağına daxil olmasa da, ölkə ərazisində dərin qismən Günəş tutulması görünəcək. Roma və Vatikan şəhərlərində Günəşin təxminən 75 faizi, Lampeduza adasında isə 99,5 faizi örtüləcək.
NASA xəbərdarlıq edir ki, İtaliya ərazisində Günəş tam örtülməyəcəyi üçün xüsusi qoruyucu eynəklərsiz Günəşə baxmaq təhlükəlidir.
Təbiət və enerji sistemlərinə təsiri
Alimlər uzunmüddətli tutulmanı təbiət üçün “canlı eksperiment” adlandırır. 2024-cü ildə ABŞ-də baş verən oxşar hadisə zamanı temperaturun azalması və heyvanların davranışında dəyişikliklər müşahidə olunmuşdu. Mütəxəssislər 2027-ci ildə də oxşar halların qeydə alınacağını istisna etmir.
Eyni zamanda, Günəş enerjisindən istifadə edən ölkələr üçün tutulma enerji istehsalındakı ani dəyişikliklərin real şəraitdə sınaqdan keçirilməsi baxımından əhəmiyyətli olacaq.
Təhlükəsiz müşahidə qaydaları
Tutulmanı izləmək üçün yalnız sertifikatlaşdırılmış Günəş tutulması eynəklərindən istifadə edilməlidir. Günəş tam örtülmədiyi ərazilərdə qoruyucu vasitələr çıxarılmamalıdır.
Bu nadir hadisə bir çox insan üçün ömürdə bir dəfə yaşanacaq astronomik mənzərə olacaq və Günəşin Yer üzündəki həyat üçün əhəmiyyətini bir daha xatırladacaq.
Fatimə Məmmədova
21:43 25.01.2026
Oxunuş sayı: 466
