Ölkələri zəngin edəcək yeni resurslar ortaya çıxdı
Müasir texnologiyaların inkişafı yalnız proqram təminatı, investisiya və mühəndislik həllərindən asılı deyil.
Crossmedia.az “Interesting Engineering”ə istinadən xəbər verir ki, bu materiallar elektrik avtomobillərindən tutmuş kosmik texnologiyalara, robotlara və müdafiə sistemlərinə qədər bir çox sahədə istifadə olunur.
Qabaqcıl cihazların və sistemlərin istehsalı üçün vacib minerallara çıxış getdikcə daha böyük əhəmiyyət qazanır.
Hətta kiçik miqdarda qallium radar sistemlərinin işinə, tantal kondensatorları isə peyklərin etibarlılığına təsir göstərə bilər.
Mütəxəssislərin fikrincə, yüksək texnologiyaların əsasını təşkil edən əsas minerallar arasında mis, litium, nikel və nadir torpaq elementləri xüsusi yer tutur.
Mis
Mis müasir iqtisadiyyatın demək olar ki, bütün sahələrində istifadə olunur. Elektrik xətləri, transformatorlar, elektrik mühərrikləri, enerji doldurma stansiyaları, bərpa olunan enerji layihələri və məlumat mərkəzləri üçün bu metal vacibdir.
Beynəlxalq Enerji Agentliyinin proqnozuna görə, 2040-cı ilə qədər misə tələbat təxminən 7 milyon ton artacaq. Mövcud layihələr nəzərə alınarsa, 2035-ci ildə dünya mis çatışmazlığı ilə üzləşə bilər.
Litium
Litium elektrik avtomobilləri, smartfonlar, noutbuklar, dronlar və enerji saxlama sistemlərinin əsas komponentlərindən biridir. Proqnozlara görə, 2040-cı ilə qədər litiuma tələbat üç dəfədən çox arta bilər.
Avstraliya əsas litium istehsalçılarından biri hesab olunur. Çili, Argentina və Çin isə litium birləşmələrinin və emal olunmuş materialların əsas tədarükçüləridir.
Nikel
Nikel elektrik avtomobillərinin bəzi batareyalarında daha çox enerji toplamağa imkan verir. Bundan əlavə, paslanmayan polad, qaz turbinləri, kimyəvi avadanlıqlar və aerokosmik sənaye üçün xüsusi ərintilərin istehsalında istifadə olunur.
İndoneziya son illərdə nikel hasilatı və emalının artımında mühüm rol oynayıb. Lakin bu proses meşələrin qırılması, dəniz çirklənməsi və mədən tullantıları ilə bağlı narahatlıqlar yaradıb.
Nadir torpaq elementləri
17 elementdən ibarət nadir torpaq qrupu yüksək texnologiyaların inkişafında mühüm rol oynayır. Neodim, prazeodim, disprozium və terbium kimi elementlər güclü daimi maqnitlərin hazırlanmasında istifadə olunur.
Bu materiallar elektrik avtomobillərinin mühərrikləri, külək turbinləri, robotlar, dronlar və raket yönləndirmə sistemləri üçün vacibdir.
Ekspertlər bildirirlər ki, təkcə yataqlara sahib olmaq kifayət deyil. Əsas üstünlük hasilatdan emala, istehsaldan tullantıların idarə olunmasına qədər bütün texnoloji zəncirə nəzarət edən ölkələrdə olacaq.
Gələcək texnologiyalar üçün kritik minerallar uğrunda rəqabətin daha da güclənəcəyi gözlənilir.
18:48 22.08.2026
Oxunuş sayı: 70
