Kənd təsərrüfatı məhsullarının qiyməti artacaq - əhaliyə xəbərdarlıq
Hörmüz boğazında gərginliyin davam etməsi dünya iqtisadiyyatında narahatlıq doğuran əsas məsələlərdən biri olaraq qalır. Mütəxəssislər bildirirlər ki, bu strateji keçidin uzun müddət bağlı qalması ilk növbədə enerji bazarına, daha sonra isə qlobal ticarətə və ərzaq qiymətlərinə ciddi təsir göstərə bilər. Neft və təbii qaz qiymətlərində mümkün artım istehsal, logistika və kənd təsərrüfatı sektorunda xərclərin yüksəlməsinə səbəb olur. Bu isə son nəticədə istehlak bazarında qiymət artımını qaçılmaz edir. Ekspertlər hesab edirlər ki, Körfəz regionu kənd təsərrüfatı məhsullarının əsas istehsalçısı olmasa da, enerji və gübrə bazarındakı rolu səbəbindən ərzaq təhlükəsizliyinə dolayı yolla ciddi təsir göstərir.
Mövzu ilə bağlı Crossmedia.az-a açıqlama verən iqtisadçı Xalid Kərimli bildirib ki, hörmüz boğazının uzun müddət bağlı qalması ilk növbədə neft və qaz qiymətlərini artırır: "Neft və qaz qiymətlərinin artması isə bütün ərzaq istehsalının maya dəyərinin yüksəlməsinə səbəb olur. Bunun birinci təsir kanalı daşınma xərcləridir. Enerji qiymətlərinin bahalaşması daşınmanın qiymətini artırır və bu da istisnasız olaraq bütün məhsullara – həm ərzaq, həm qeyri-ərzaq mallarına, eləcə də nəqliyyat xidmətlərinə təsir göstərir. İkinci təsir istehsalın maya dəyərinin artmasıdır. Enerji qiymətləri yüksəldikcə istehsal xərcləri də artır. Üçüncü təsir isə gübrə bazarı ilə bağlıdır. Dünya gübrə ticarətinin təxminən 20-30 faizi Hörmüz boğazından keçir. Körfəz ölkələri iri gübrə istehsalçılarıdır və gübrə əsasən təbii qazdan istehsal olunur. Bu səbəbdən enerji qiymətlərinin bahalaşması gübrənin də qiymətini artırır. Gübrənin bahalaşması isə öz növbəsində bütün kənd təsərrüfatı məhsullarının maya dəyərinin yüksəlməsinə gətirib çıxarır. Yəni Hörmüz boğazının bağlanması bu mexanizmlər vasitəsilə qlobal ərzaq bazarına təsir göstərə bilər. Körfəz ölkələri kənd təsərrüfatı məhsullarının böyük istehsalçıları deyillər. Lakin enerji qiymətlərinin artması istehsalın maya dəyərini yüksəldir, daşınma xərclərini artırır və gübrə ticarətində problemlər yaratdığı üçün nəticədə ərzaq məhsullarının qiymətinə də təsir edir".
Zeynəb Həsən
16:30 04.08.2026
Oxunuş sayı: 66
