Gülümsəyən insanların gizli faciəsi: "Mən yaxşıyam" deyənlərin çoxu yanılır
Bəzi insanlar əvvəlcədən təcrübəli olduqlarını deyərək problemləri daha asan həll edə bilirlər. Bu da bir tendensiyanı ortaya qoyur ki, insan uzun müddət davam edən stress, narahatlıq, depressiya və digər psixoloji problemləri zamanla normal həyatın bir hissəsi kimi qəbul edə bilir. Bu, ağır həyat hadisələrinin öhdəsindən gəlməyə kömək etsə də, bəzi hallarda problemlərin uzun müddət gizli qalmasına səbəb olur.
Bəs bu tendensiya nə dərəcədə doğrudur, belə halların müsbət və mənfi cəhətləri nələrdir?
Ümumiyyətlə "problemləri həll etmək, öhdəsindən gəlməyi bacarmaq psixoloji travmaların faydalarıdır" fikri nə qədər realdır?
Bu barədə psixoloq Fəridə Şərifova Crossmedia.az-ın suallarını cavablandırıb.
O bildirib ki, bu tendensiya tamamilə mümkündür və psixologiyada tez-tez rast gəlinən hallardan biridir:
"İnsan uzun müddət eyni psixoloji yükün içində yaşayanda, bir nöqtədən sonra onu artıq xəstəlik və ya problem kimi yox, həyatının adi bir hissəsi kimi qəbul etməyə başlayır. Biz bəzən bunu öz ətrafımızda da görürük. Elə insanlar var ki, illərlə "Mən həmişə belə olmuşam", "Mənim xasiyyətim budur", "Həyat onsuz da çətindir" deyərək əslində yaşadığı narahatlığı və ya depressiyanı normallaşdırır.
Bunun müsbət tərəfi odur ki, insanın psixikası onu qorumağa çalışır. Əgər belə bir uyğunlaşma mexanizmi olmasaydı, bəlkə də bir çox insan yaşadığı ağır hadisələrin yükünü daşıya bilməzdi. Bu baxımdan psixikamızın uyğunlaşma qabiliyyəti bizi ayaqda saxlayan güclü mexanizmlərdən biridir.
Amma mənfi tərəfi ondan ibarətdir ki, insan artıq köməyə ehtiyacı olduğunu hiss etmir. Daimi yorğunluğu, səbəbsiz gərginliyi, həyata marağın azalmasını adi hal hesab edir. Bu isə problemin illərlə davam etməsinə və daha da dərinləşməsinə səbəb ola bilər.
Psixoloq "problemləri həll etmək, öhdəsindən gəlməyi bacarmaq psixoloji travmaların faydalarıdır" fikrinə də münasibət bildirib:
"Mən bu ifadəni tam doğru hesab etmirəm. Travmanın özü faydalı deyil. Heç kim travma yaşamalıdır ki, güclənsin, belə bir məcburiyyət yoxdur. Amma bəzi insanlar yaşadıqları çətinliklərdən düzgün dəstək və düzgün yanaşma ilə keçə bildikdə, özlərini daha yaxşı tanıyır, həyata baxışları dəyişir və daha dözümlü olurlar. Yəni insanı inkişaf etdirən travmanın özü yox, onun həmin travmanı necə emal etməsi və onunla necə üzləşməsidir.
Ona görə də cəmiyyət olaraq bir şeyi unutmamalıyıq: dözmək hər zaman sağalmaq demək deyil. İnsan gülümsəyə də bilər, işləyə də bilər, ailəsinin qayğısına da qala bilər, amma daxilində illərlə görünməyən bir yük daşıya bilər. Psixoloji sağlamlıq isə sadəcə ayaqda qalmaq deyil, həyatı rahatlıqla və daxili tarazlıqla yaşaya bilməkdir".
Məhəbbət Tərlanoğlu
12:30 17.07.2026
Oxunuş sayı: 85
