Ziyalı ömrünün rəqəmsal yaddaşı: abuzar-xalafov.info.az saytı istifadəyə verilib
Hər bir xalqın elmi və mədəni yaddaşında elə şəxsiyyətlər var ki, onların adı yalnız bir insan ömrü ilə məhdudlaşmır. Onlar bütöv bir məktəbin, düşüncə ənənəsinin, maarifçilik yolunun rəmzinə çevrilirlər. Azərbaycan kitabxanaşünaslıq elminin görkəmli nümayəndəsi, Əməkdar mədəniyyət işçisi, Əməkdar elm xadimi, tarix elmləri doktoru, professor, BMT yanınında İnformasiyalşdırma Akademiyasınını akademiki, “Şöhrət” və “Şərəf” ordenli müəllimlər müəllimi, Böyük Ziyalı Abuzər Alı oğlu Xələfov da məhz belə ziyalılardandır. Onun adı çəkiləndə təkcə bir alim deyil, kitabxanaçılıq təhsilinin formalaşması, kitabın cəmiyyətdə rolu, mütaliə mədəniyyəti, kitabxananın sosial missiyası və milli elmi məktəbin təşəkkülü yada düşür. Bu mənada abuzar-xalafov.info.az saytı yalnız bir bir şəxsin tanıtım səhifəsi deyil, o həm də Azərbaycan kitabxana-informasiya elminin inkişaf tarixini, elmi məktəb ənənəsini və professor Abuzər Xələfovun zəngin irsini rəqəmsal mühitdə yaşadacaq mühüm informasiya resursudur.
Bu sayt Qərbi Azərbaycan İcmasının Ziyalılar Şurasınını "Qərbi Azərbaycanın görkəmli ziyalıları" layihəsi çərçivəsində yaradılıb və 10 iyun 2026-cı il tarixində 10 iyun 2026-cı il tarixində Qərbi Azərbaycan İcmasında ictimaiyyətə təqdim edilib.
Sayt Azərbaycan kitabxanaşünaslıq elmi məktəbinin banisi, Əməkdar mədəniyyət işçisi, Əməkdar elm xadimi, tarix elmləri doktoru, professor, BMT yanınında İnformasiyalşdırma Akademiyasınını akademiki, “Şöhrət” və “Şərəf” ordenli müəllimlər müəllimi, Böyük Ziyalı Abuzər Alı oğlu Xələfovun həyat yolunu, elmi-pedaqoji fəaliyyətini, əsərlərini, haqqında yazılmış nəşrləri, foto və video arxivi vahid mərkəzdə birləşdirən rəqəmsal yaddaş platformasıdır
Sayta daxil olan istifadəçi ilk baxışdan anlayır ki, burada məqsəd sadəcə bioqrafik məlumat vermək deyil. Bu sayt professor Abuzər Xələfovun həyat yolunu, elmi-pedaqoji fəaliyyətini, əsərlərini, haqqında yazılmış fikirləri, foto və video materialları bir məkanda toplayaraq onu müasir oxucuya təqdim edir. Əslində, bu cür resurslar bu gün çox mühüm ictimai və mədəni funksiya daşıyır. Çünki böyük alimlərin irsi yalnız kitab rəflərində, arxiv qovluqlarında, yubiley məqalələrində qalmamalı, rəqəmsal mühitdə də yaşamalıdır. Zaman dəyişir, oxucu vərdişləri yenilənir, informasiya axtarışı daha çox internet üzərindən aparılır. Belə bir şəraitdə Abuzər Xələfov kimi görkəmli alimin həyat və yaradıcılığını əks etdirən ayrıca saytın yaradılması həm elmi, həm də mənəvi baxımdan təqdirəlayiq hadisədir.
Saytın əsas məziyyətlərindən biri onun struktur baxımından aydın və məqsədyönlü qurulmasıdır. “Həyatı”, “Haqqında”, “Elmi-pedaqoji fəaliyyəti” kimi bölmələr istifadəçini mərhələli şəkildə professorun şəxsiyyəti və fəaliyyəti ilə tanış edir. Bioqrafiya bölməsi alimin keçdiyi ömür yolunu təqdim edir; əsərləri bölməsi onun elmi yaradıcılığının miqyasını göstərir; foto və video arxiv isə bu ömrün canlı izlərini yaddaşa çevirir. Beləliklə, sayt yalnız məlumat bazası kimi deyil, həm də bir növ virtual xatirə muzeyi kimi çıxış edir.
Abuzər Xələfovun elmi fəaliyyəti Azərbaycan kitabxanaşünaslığının inkişaf tarixi ilə sıx bağlıdır. O, kitabxananı sadəcə kitab saxlayan müəssisə kimi deyil, cəmiyyətin intellektual inkişafına xidmət edən sosial institut kimi dəyərləndirmişdir. Bu baxımdan saytda təqdim olunan mətnlər, kitab və məqalələr, haqqında söylənmiş fikirlər bir daha göstərir ki, professor Xələfovun elmi baxışları yalnız öz dövrü üçün deyil, bu gün üçün də aktualdır. İnformasiya cəmiyyətində kitabxanaların rolu, kitabxanaçı peşəsinin mahiyyəti, kitab və şəxsiyyət münasibətləri, milli-mədəni yaddaşın qorunması kimi məsələlər çağdaş dövrdə daha böyük əhəmiyyət kəsb edir. Sayt bu ideyaları yeni nəsillərə çatdırmaq baxımından mühüm vasitədir.
Publisistik baxımdan bu saytın ən təsirli tərəfi onun arxasında bir ziyalı ömrünün dayanmasıdır. Burada sadəcə faktlar ardıcıllığı deyil, bütöv bir insan taleyi görünür: doğulduğu torpaqdan başlanan yol, elmə bağlılıq, müəllimlik missiyası, tələbələrə qayğı, elmi məktəb yaratmaq bacarığı, kitabxana işinə fədakar xidmət. Foto arxivdəki görüntülər, haqqında deyilmiş fikirlər, yazılmış məqalələr və elmi məktəb nümayəndələrinin təqdimatı bir-birini tamamlayaraq professorun portretini daha dolğun yaradır. Bu portret təkcə alimin deyil, həm də müəllimin, təşkilatçının, maarifçinin, milli mədəniyyətə bağlı ziyalının portretidir.
Saytın ictimai əhəmiyyəti həm də ondadır ki, o, gənc tədqiqatçılar üçün istiqamətverici mənbə rolunu oynaya bilər. Kitabxanaşünaslıq, biblioqrafiya, informasiya işi, kitabxana tarixi və kitab mədəniyyəti ilə maraqlanan tələbə və magistrantlar burada həm ilkin tanışlıq, həm də daha geniş araşdırma üçün faydalı materiallar tapa bilərlər. Professorun əsərləri, haqqında yazılmış məqalələr, onun elmi məktəbinə dair məlumatlar bu sahədə tədqiqat aparanlar üçün əhəmiyyətli bələdçi xarakteri daşıyır.
Digər tərəfdən, belə saytların yaradılması Azərbaycan elminin rəqəmsal mühitdə təbliği baxımından da mühüm addımdır. Biz çox vaxt dünya alimlərinin şəxsi saytlarına, elektron arxivlərinə, rəqəmsal kolleksiyalarına müraciət edirik. Halbuki Azərbaycan elminin də böyük simaları var və onların irsi sistemli şəkildə internet mühitində təqdim olunmalıdır. abuzar-xalafov.info.az bu baxımdan nümunəvi təşəbbüslərdən biri kimi qiymətləndirilə bilər. Bu resurs həm milli elmi irsin qorunmasına, həm də Azərbaycan kitabxanaşünaslığının tanıdılmasına xidmət edir.
Saytın daha bir mühüm cəhəti onun yaddaş funksiyasıdır. Yaddaş yalnız keçmişi xatırlamaq deyil; yaddaş həm də gələcəyə ötürülən məsuliyyətdir. Professor Abuzər Xələfovun həyatı və yaradıcılığı haqqında materialların bir platformada toplanması bu məsuliyyətin ifadəsidir. Bu gün bir tələbə, bir kitabxanaçı, bir tədqiqatçı və ya sadəcə elmə maraq göstərən oxucu həmin sayta daxil olaraq görkəmli alimin ömür yoluna nəzər sala, onun elmi xidmətləri ilə tanış ola, kitabxananın cəmiyyət həyatındakı böyük rolunu daha dərindən anlaya bilər.
Əlbəttə, hər bir rəqəmsal resurs kimi bu sayt da zamanla daha da zənginləşdirilə, texniki və dizayn baxımından təkmilləşdirilə bilər. Mətnlərin redaktəsi, foto arxivdə izahlı başlıqların artırılması, əsərlərin daha geniş biblioqrafik təsviri, axtarış imkanlarının təkmilləşdirilməsi, mobil istifadə rahatlığının gücləndirilməsi saytın gələcək inkişafı üçün faydalı istiqamətlər ola bilər. Lakin əsas məsələ artıq görülmüş işin mahiyyətindədir: professor Abuzər Xələfovun elmi və mənəvi irsi rəqəmsal yaddaşa köçürülüb, ictimaiyyət üçün açıq və əlçatan formada təqdim olunub.
Yekun olarq qeyd etmək istərdim ki, bu sayt Azərbaycan kitabxanaşünaslıq elminə, müəllimlik ənənəsinə, ziyalı məsuliyyətinə və milli yaddaşa ehtiram nümunəsidir. Burada professor Abuzər Xələfovun adı ətrafında yalnız keçmiş xatırlanmır, həm də gələcək nəsillər üçün örnək yaradılır. Çünki elm adamının ən böyük mirası yazdığı kitablar, yetişdirdiyi tələbələr və yaratdığı məktəblə yanaşı, onun haqqında yaşadılan yaddaşdır. Bu baxımdan abuzar-xalafov.info.az saytı həmin yaddaşın müasir, rəqəmsal və ictimai formasıdır.
Dos Azad Qurbanov
Qərbi Azərbaycan İcmasının Ziyalılar Şurasının üzvü
08:35 12.06.2026
Oxunuş sayı: 204
