Süni intellektlə idarə olunan işıqforlar müasir şəhər nəqliyyatının ən effektiv həllərindən biri hesab olunur - RƏY
Dünyanın bir çox ölkəsində nəqliyyat sıxlığının azaldılması və yol təhlükəsizliyinin artırılması məqsədilə süni intellektlə çalışan “ağıllı işıqfor” sistemlərinə keçid sürətlənir. Bu texnologiya xüsusi sensorlar, kameralar və məlumat emalı sistemləri vasitəsilə yollardakı avtomobil axınını real vaxt rejimində analiz edərək işıqforların iş rejimini avtomatik tənzimləyir. Nəticədə həm tıxacların azalması, həm də yanacaq sərfiyyatı və atmosferə atılan zərərli qazların minimuma endirilməsi mümkün olur. Ekspertlər hesab edirlər ki, yaxın illərdə ənənəvi işıqfor sistemləri mərhələli şəkildə rəqəmsal idarəetmə modelləri ilə əvəzlənəcək.
Son illərdə Azərbaycanda, xüsusilə Bakıda artan avtomobil sayı və nəqliyyat sıxlığı ağıllı idarəetmə sistemlərinə ehtiyacı daha da aktuallaşdırıb. Paytaxtın bəzi küçə və prospektlərində artıq nəqliyyat axınının monitorinqi üçün müşahidə kameraları və mərkəzləşdirilmiş idarəetmə mexanizmləri tətbiq olunur. Mütəxəssislər bildirirlər ki, süni intellekt əsaslı işıqfor sistemlərinin tətbiqi Bakıdakı pik saat problemlərinin həllində, təcili yardım və ictimai nəqliyyatın hərəkətinin optimallaşdırılmasında mühüm rol oynaya bilər. Bu yanaşma eyni zamanda “ağıllı şəhər” konsepsiyasının əsas elementlərindən biri hesab edilir.
Araşdırmalar göstərir ki, süni intellektlə işləyən işıqforlar yol qəzalarının sayını azaltmaq potensialına da malikdir. Sistem piyadaların hərəkətini, nəqliyyatın sürətini və sıxlığını analiz edərək riskli məqamları öncədən müəyyənləşdirə bilir. Azərbaycanda rəqəmsal transformasiya və şəhər infrastrukturunun modernləşdirilməsi istiqamətində həyata keçirilən layihələr fonunda belə texnologiyaların tətbiqi artıq zərurət kimi qiymətləndirilir. Ekspertlər hesab edirlər ki, gələcəkdə Bakıda və digər iri şəhərlərdə süni intellektlə idarə olunan işıqforların tətbiqi həm sürücülər, həm də piyadalar üçün daha təhlükəsiz və çevik nəqliyyat mühiti yarada bilər.
Məsələ ilə bağlı nəqliyyat üzrə ekspert Adil Nəbiyev Crossmedia.az-
"Süni intellektlə idarə olunan işıqforlar müasir şəhər nəqliyyatının ən effektiv həllərindən biri hesab olunur. Bu sistemlər adi vaxt proqramı ilə işləyən işıqforlardan fərqli olaraq yollardakı real vəziyyəti analiz edir və siqnalların müddətini avtomatik tənzimləyir. Kameralar və sensorlar vasitəsilə nəqliyyat axını izlənilir, hansı istiqamətdə avtomobil çoxdursa yaşıl işıq həmin istiqamət üçün daha uzun müddət yanır. Bu isə tıxacların azalmasına, sürücülərin vaxt itkisini minimuma endirməyə və boş yollarda lazımsız gözləmələrin qarşısını almağa kömək edir.
Avtomobillərin daha az dayanıb-hərəkət etməsi yanacaq sərfiyyatını və atmosferə atılan zərərli qazların həcmini azaldır. Sistem həmçinin təcili yardım, yanğınsöndürmə və polis avtomobillərinə üstünlük verərək onların hadisə yerinə daha operativ çatmasına şərait yarada bilər. Piyada axınının da nəzərə alınması piyadaların təhlükəsizliyini artırır və keçidlərin daha səmərəli təşkilinə imkan verir.
Azərbaycanda, xüsusilə Bakı, Sumqayıt və Gəncə kimi iri şəhərlərdə bu texnologiyanın tətbiqi pik saatlarda tıxacların azalmasına, ictimai nəqliyyatın hərəkət sürətinin artmasına, yol-nəqliyyat hadisələrinin sayının azalmasına, sürücülərin vaxtına və yanacağına qənaət edilməsinə, eləcə də şəhər nəqliyyatının daha səmərəli idarə olunmasına müsbət təsir göstərə bilər. Lakin sistemin uğurlu fəaliyyəti üçün keyfiyyətli kameraların və sensorların quraşdırılması, yol nişanlarının və nişanlanmanın standartlara uyğunlaşdırılması, mərkəzləşdirilmiş nəqliyyat idarəetmə mərkəzinin yaradılması və daimi texniki xidmətin təmin olunması vacibdir. Bakı kimi sıx nəqliyyatlı şəhərdə süni intellektlə idarə olunan işıqforlar düzgün planlaşdırılıb tətbiq olunarsa, tıxac problemini tam aradan qaldırmasa da, onun əhəmiyyətli dərəcədə azalmasına və nəqliyyatın daha səmərəli təşkilinə ciddi töhfə verə bilər".
Elmir Heydərli
19:04 29.05.2026
Oxunuş sayı: 50
